Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Column

Het openaccesssysteem nodigt uit tot bedrog

1 reactie

Op één enkele dag zaten in mijn oude mailbox twaalf mails met uitnodigingen om te spreken op een wetenschappelijk congres, te zetelen in een redactiecommissie of een artikel in te dienen. Ik ben ondertussen zeven jaar gestopt met wetenschappelijk werk. Een van mijn laatste verwezenlijkingen was een reactie in The BMJ op een artikel over de dodelijke gevaren die het drinken van koemelk met zich meebrengt, in 2014. Tot op de dag van vandaag krijg ik verzoeken om kopieën van deze brief.

In Lijmen van Willem Elsschot tracht Boorman, diens kwade genius, bedrijven te lijmen om te publiceren in het ‘Algemeen Wereldtijdschrift voor Financiën, Handel, Nijverheid, Kunsten en Wetenschappen’, een handel in bedrukt papier. Boorman tracht het bedrijf dan zoveel mogelijk exemplaren aan te smeren.

De openaccessuitgeverijen rekenen een bedrag aan de auteurs om te publiceren. Het moderne academische businessmodel zet subsidies om in aantallen publicaties: hoe meer, hoe beter. Je hoeft geen hogere academische graad in de criminele economie te hebben om te bedenken dat het openaccesssysteem uitnodigt tot bedrog.

Zo stootte ik op twee artikelen van een emeritus professor andrologie die zich heeft bekeerd tot het vitamineboeren (orthomoleculaire geneeskunde). Vitamineboeren genezen veel, voorkomen meer en herstellen alles met voedingssupplementen. Beide artikelen vissen in troebel biochemisch water en maken van vergezochte hypothesen zekere conclusies. Wat indrukwekkend was, was de vaart van de reviewprocedure: het eerste artikel was na zes weken geaccepteerd, het tweede na zes dagen. Ze stonden in Internal Medicine, een tijdschrift van de Japanese Society of Internal Medicine. Het tijdschrift bestaat officieel meer dan vijftig jaar, de Society meer dan honderd. Momenteel is het een onlineopenaccesstijdschrift dat 300 niet terugbetaalbare dollar aanrekent om een artikel aan te bieden. De fee om te publiceren is 1905 euro. Het blad is in handen gevallen van Omics, een uitgever met zetel in Hyderabad, India. Omics is succesvol: het bedrijf boekte in 2016 1,2 miljoen euro zuivere winst. Omics publiceerde in 2008 een eerste tijdschrift. Acht jaar later bezit het bedrijf meer dan zevenhonderd tijdschrifttitels en meer dan drieduizend congresseries. Omics is de eerste academische uitgever die is aangeklaagd door de U.S. Federal Trade Commission voor bedrieglijke publicatiepraktijken. Volgens Omics worden ze vervolgd, niet omdat ze nep verkopen, maar omdat ze het businessmodel van de reguliere wetenschappelijke uitgevers bedreigen. Die rekenen dure abonnementskosten en verbergen wetenschappelijke artikelen achter hoge betaalmuren. Omics koopt reguliere wetenschappelijke uitgeverijen op om onder hun vlag te varen. Ik heb een mail gestuurd naar de Japanese Society om te vragen wat ze van plan zijn hieraan te doen, maar heb geen antwoord gekregen.

Wat is legitieme wetenschap, wat is nep? De academie put zich uit in vermoorde onschuld. Niet alle openaccesstijdschriften zijn frauduleus, het openaccesssysteem is wel corrupt. De beschuldiging dat de reguliere uitgevers evengoed handels zijn in bedrukt papier, snijdt hout. Het aantal titels is ontploft, zo ook de abonnementskosten. Het rot zit in het academische businessmodel, dat heeft geleid tot een mars der dwazen. Maya’s bouwden steeds hogere piramides, de academie steeds hogere papierbergen. De enen vernielden de fragiele ecologie, de anderen het vertrouwen van het publiek. 

meer van deze columnist

print dit artikel
  • Luc Bonneux

    Luc Bonneux is epidemioloog en werkt als verpleeghuisarts in Roosendaal.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Joke Baars, Internist-oncoloog, Amsterdam 20-01-2019 11:09

    "Hartelijke dank voor uw column. Het zou goed zijn als we als beroepsgroep ons zouden bezinnen over de publicatiedwang en de manier waarop we wetenschap onderzoek communiceren. Beroepsverenigingen zouden open fora kunnen openen waarop iedereen de resultaten van onderzoek kunnen presenteren zonder daarvoor extra geld te hoeven betalen. Anderen kunnen daarop weer reageren. Het zou fijn zijn als daar ook mislukkingen gepubliceerd konden worden. Die zijn vaak ook leerzaam en worden nu nauwelijks gepubliceerd. Verder zou de status van iemand of een team niet afhankelijk moeten zijn van de hoeveelheid artikelen die op zijn/haar naam staan, maar van zijn/haar kwaliteiten als arts, opleider, kwaliteit van het onderzoek ( relevant, ook na 10 jaar nog?). "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.