Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Wat een drama

15 reacties

Zojuist werd ik gebeld door de vader van een jongen begin 20. Eigenlijk zou ik met hemzelf beeldbellen, maar zijn vader kwam ervoor. Het lukte de jongen niet zich los te maken van zijn dwang. Die dwang speelt al jaren. Het houdt hem dag en nacht bezig en hij schakelt ook zijn familie erbij in. Dat doen heel veel mensen met dwang. De gevoelde noodzaak om de obsessieve onrust weg te nemen is zo hoog, dat je ook anderen erbij inschakelt. Vanuit behandeloogpunt zou beter zijn als die daar niet in meegaan, maar houd dat maar eens vol als je kind of partner wanhopig is. Dus de familie gaat wat wij noemen meedwangen, met dit verschil dat zij wél heel goed ervaren dat het in feite onnodig is. Ze waren nu ook weer de hele nacht in touw geweest. En dat allemaal al jaren! Wat een drama kan een psychische aandoening toch zijn. Voor de patiënt en voor zijn familie.

Regelmatig wordt de werkelijkheidswaarde van psychische aandoeningen in twijfel getrokken. We kunnen immers op individueel niveau wat betreft de oorzaak en het ziekteproces niet iets aantonen. Let wel. Dit betekent niet dat er niks is, maar dat we nog niet zover zijn dat we dat bij een individu al kunnen vaststellen. Verder zijn psychische aandoeningen niet goed onderling van elkaar af te grenzen. Het is een spectrum, dus alle kleuren van de regenboog en alle overgangen daartussen. En ook de afgrenzing naar de normale variatie is niet categoriaal maar dimensioneel. Het gaat er niet om of je iets wel of niet hebt, maar om de mate waarin je het hebt en in hoeverre dat anders is dan gewoon. Iedereen is weleens somber, slecht geconcentreerd, opgewonden of uitgeput, maar dat is nog niet meteen een depressie, ADHD, een manie of een burn-out. Maar waar je de grens moet leggen is ingewikkeld en daar komt dan nog bij dat je de verschijnselen niet makkelijk kunt meten. Kortom: buiten de symptomen zelf heb je weinig houvast.

Ik snap dan ook wel dat wij als professionals soms het spoor bijster raken. Toch twijfel ik totaal niet over het bestaan van psychische aandoeningen. Ik zie ze dagelijks. Dat het geen duidelijke ziekte-eenheden zijn, betekent niet dat er niet sprake is van ernstig lijden. En het minste wat we kunnen doen is mensen daarin erkenning te geven. Die zitten niet te wachten op de filosofische onduidelijkheid waar wij mee kampen. Ik denk dat mensen een tamelijk eenvoudig en tamelijk correct ziektebegrip hanteren. Het moet raar zijn en naar. Dus anders dan gemiddeld en het moet problemen opleveren.1 Eenvoud is het kenmerk van het ware. Dat je leven totaal ontwricht wordt is anders dan gemiddeld en dat het naar is is een understatement. Dit verhaal is geen uitzondering. Regelmatig denk ik: wat een drama. Psychische aandoeningen zijn helaas heel erg werkelijkheid

voetnoot

  1. Er zijn nog meer voorwaarden, namelijk dat het geen vrije keuze is en dat het lijden niet uitsluitend het gevolg is van maatschappelijke intolerantie.

Meer van Menno Oosterhoff
  • Menno Oosterhoff

    Menno Oosterhoff is (kinder- en jeugd)psychiater, initiatiefnemer van het OCDnetwerk, ocdnet.nl en ocdcafe.nl. Hij schreef ‘Vals alarm´ over de dwangstoornis, waaronder zijn eigen.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Siep de Groot, huisarts, niet praktiserend, Eelderwolde 29-05-2021 09:10

    "Beste Menno,

    Ik merk dat je het laatste woord wil hebben. Toch denk ik dat je uiterst voorzichtig dient te zijn met je labels, classificaties zo je wil. Bespaar iemand een levenslange diagnose, zij woekert voort in dossiers. Zolang psychiaters zo verschillend denken over een diagnose is het zaak uiterst voorzichtig te zijn. Ik zal niet de enige zijn die
    een verkeerde diagnose kreeg door tunnelvisie en etikettering. Ik hoop dat je je slogan “ Etiketten plakken, superhandig” uit Medisch Contact niet weer zult gebruiken in je werk, maar je je nog eens zult bedenken. Zonder een diagnose kun je je patient heel goed uitleggen wat er mogelijk aan de hand is met zijn mysterieuze brein. "

  • Menno Oosterhoff, Psychiater, THESINGE 27-05-2021 09:35

    "Bete Siep
    Als we helemaal geen classificaties zouden gebruiken zou dat ook veel voor patieten nadelige gevolgen hebben. Het gaat erom het juiste midden te vinden met een goed begrip van de waarde en de beperkingen van een classificatie.
    Ik snap dat je vanuit jouw standpunt daarover een andere visie hebt dan ik vanuit het mijne. "

  • Siep de Groot, huisarts, niet praktiserend, Eelderwolde 26-05-2021 19:47

    "Beste Menno,

    Tja misschien generaliseer ik wel, maar stel dat tien procent van jouw patiënten er niet mee gediend zijn? Dan ben je toch niet goed bezig? En als vijf procent ervan een verkeerde classificatie krijgt? En dientengevolge onjuiste en soms levenslange medicatie? Stel, als in de somatische geneeskunde bij een specialist vijf procent een onjuiste diagnose krijgt. Het tuchtrecht ligt dan op de loer. En omdat jullie zo weinig weten ga je met de classificaties vrijuit. Tien psychiaters, tien verschillende diagnose. De programma’s in 2020 van de EO: “ Tycho in de psychiatrie” lieten schrijnende gevallen zien. Zoals Els van Veen ook ervaarde: aan een label heb je niets. Ik heb persoonlijk met jouw collega’s een gevecht moeten aangaan om een onjuiste, stigmatiserende classificatie teniet te doen. "

  • Menno Oosterhoff, Psychiater, THESINGE 26-05-2021 16:16

    "Beste Els
    Classificaties hebben beslist nadelen, maar toch heeft het ook nadelen als er helemaal geen classificaties zouden zijn. Jij beschrijft je eigen ervaring ermee, maar ik kan daar veel mensen tegenover stellen die wel degelijk steun hebben gehad aan dat hin problemen een naam hadden.

    Beste Siep.
    Ik vind je conclusies te eenzijdig. Je belicht alleen nadelige kanten. "

  • Els van Veen, huisarts 26-05-2021 09:54

    "Beste Menno,

    Zoals je misschien weet heb ik in 2013 zelf een autisme'diagnose' (ik ervaar het ook als label) gekregen. Het is een grote worsteling geweest om mijzelf niet vast te zetten, zelfs collega's (psychiaters ook) gingen mij door de ASS-bril bekijken en bejegenen (met een bepaalde houding zoals zij dachten om te moeten gaan met 'autisten').

    Ik heb twee interviews (2015 en 2017) gegeven in Medisch Contact, na het tweede heb ik gelukkig veel artsen met hetzelfde dilemma ontmoet. Uiteindelijk heb ik -juist door het contact met hen- toch helemaal afstand genomen van de DSM. Ik heb nog wel mijn website in de lucht omdat sommige mensen daar steun uit halen (artsenmetautisme.nl). Maar zelfs op basis van die oude website menen nu nog steeds mensen te concluderen dat ik wel niet helemaal normaal zou zijn in het contact; het label achtervolgt mij nog wel...

    Ik voel mij meer thuis bij de gedachten van Jim van Os (De DSM-V voorbij!) en Paul Verhaeghe (over normaliteit en andere afwijkingen). Ik vind het inspirerend zoals je schrijft over dwang. Maar ik denk toch dat het een valkuil kan (kán) zijn, dat je denkt te weten hoe alle andere mensen met dwangproblemen dit ervaren."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.