Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

‘Volgens mij heeft die man het zelf ook’ – een selfie - Menno Oosterhoff

6 reacties

Zijn moeder belde me op. De dag ervoor had ik haar zoon van 17 gesproken over zijn dwanggedachten. Ze wilde zeggen dat hij zich zo begrepen had gevoeld. ‘Volgens mij heeft die man het zelf ook’, had hij gezegd. ‘Anders kan hij nooit zo precies weten wat ik voel.’
 
Jaren eerder kwam een patiënte met een heel andere veronderstelling. Een jonge vrouw, die voortdurend piekerde. ‘Ik wou dat ik psychiater was’, zei ze. ‘Het lijkt me zo heerlijk om altijd gelukkig te zijn.’ Ik heb haar maar niet verteld dat artsen juist vaker depressief zijn, vaker verslaafd en zich vaker van het leven beroven dan gemiddeld.
 
In contacten met patiënten probeer ik als hulpverlener toch ook mezelf te zijn. Soms kan open zijn over eigen ervaringen daar goed in passen. Maar ook als het eigen problemen betreft? Als je uit eigen ervaring precies weet waar de ander mee worstelt? Moet je dat als hulpverlener dan ook zeggen? Gedeelde smart is halve smart, maar smart deel je met lotgenoten. Kan een hulpverlener tegelijk een lotgenoot zijn?
 
Dat is ingewikkeld. Een aannemer in een bouwval, een gescheiden relatietherapeut en een hulpverlener in de lappenmand. Het wringt toch een beetje. Een huisarts met suikerziekte kan dan weer wel.

Ik ben er groot voorstander van dat hulpverleners in de (geestelijke) gezondheidszorg open zijn over hun eigen psychische problematiek. Dat ze laten zien dat je je voor psychische aandoeningen niet hoeft te schamen Als wij daarover al niet open durven zijn, van wie kunnen we dat dan wel verwachten? Maar open zijn in het algemeen is nog weer wat anders dan open zijn in een hulpverleningsrelatie.

En hoe zit dat dan nu met mij? Heeft ‘die man’ het zelf ook?
Ja, ik heb een dwangstoornis. Het voelt kwetsbaar om dat publiekelijk te zeggen, maar ik schaam me er niet meer voor. Door die aandoening voel, doe en denk ik vaak vreemde dingen, maar dat staat los van mijn waarde als persoon. Ik heb daarbij nog geluk. Mijn maatschappelijke functioneren wordt er niet door verstoord. Dat is niet mijn verdienste, maar dat is geluk. En als professional zit ik dicht bij het vuur. Ik weet wat er aan de hand is en wat de beste behandeling is.

Ik heb in het directe contact met een patiënt nog nooit over mijn eigen dwangstoornis gesproken. Meestal leek het me niet nuttig of nodig, maar misschien was ik ook gewoon nog niet zover. Nu ben ik echter publiek actief om meer bekendheid te geven aan de dwangstoornis. Ik verkondig onder meer dat je je er niet voor hoeft te schamen. In dat verband wil ik mijn eigen dwangstoornis niet verzwijgen.

En hoe zit het met dat psychiaters altijd gelukkig zijn? Nou, nee dus. Ook psychiaters kunnen door een psychische aandoening worden getroffen.
Mijn dwangstoornis is vaak kwellend voor me. Het heeft veel vergald, maar het bederft mijn leven niet. Dat komt ook omdat er een ontwikkeling ten goede is. Zolang die er is, kan een mens veel verdragen, ook al is het een hardnekkig probleem.
Dat laatste is bij de dwangstoornis nogal eens het geval. Het gaat niet vaak vanzelf over. Dwang is te behandelen, dus verbetering is vaak mogelijk, maar meestal heb je daar hulp bij nodig. Dát wil ik iedereen met dwangproblemen op het hart drukken. Zoek hulp!

Dus, mijn patiënt had gelijk. Ik heb het ook. Al veertig jaar, maar het is veel beter dan het was.
Altijd gelukkig? Vaak genoeg.


Menno Oosterhoff


  • Een website over dwang, en daaraan gekoppeld een OCD-netwerk om kennis over dwangstoornis en de behandelmogelijkheden beter toegankelijk te maken.
     


print dit artikel
Blogs angststoornissen
  • Menno Oosterhoff

    Blogger, (kinder- jeugd) psychiater en teamleider polikliniek dwangspectrumstoornissen.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • M.D. Oosterhoff, psychiater, THESINGE Nederland 29-09-2014 00:00

    "Geachte collega Oudejans
    Bedankt voor uw openhartige reactie.Of u door uw eigen ervaring een beter arts geworden ben kan ik niet beoordelen, maar ik vind het geen gekke gedachte.
    Iets zelf ervaren kan volgens mij zeker het beroepsmatige functioneren in positieve zin beinvloeden. "

  • I. Oudejans-Mooijaart, klinisch geriater, HELMOND Nederland 28-09-2014 00:00

    "Als mens en klinisch geriater ben ik open over mijn depressie. toch heb ik met mijn patienten nooit over mijn depressie gesproken. wel denk ik vaak: 'been there, done that'.
    Mijn depressie ging gepaard met forse cognitieve beperkingen. Met pijn, moeite, geduld en doorzetting is het gelukt een weg te vinden waardoor ik mij soms wat minder beperkt voelde.
    doordat ik nu goed weet wat beperkingen met je kunnen doen is het voor mij makkelijk geworden om over beperkingen te praten met patienten en hun mantelzorgers. Het lukt mij nu beter om hen inzichten te geven waardoor zij een andere manier kunnen vinden om met hun beperkingen om te gaan. met name mantelzorgers laten zich hier heel positief over uit.
    Ik kan wel zeggen dat door mijn depressie mijn werk als klinisch geriater uiteindelijk interessanter is geworden. En, hoewel ik dat zelf niet kan beoordelen, misschien ben ik door mijn depressie wel een betere arts geworden."

  • J.C. Nobel, Arts, Alphen aan den Rijn 27-09-2014 00:00

    "Klasse! "

  • A. van Strien-van Merkestein, Specialist ouderengeneeskund, ZOETERMEER Nederland 27-09-2014 00:00

    "Het vaak misbruikte woord respect is in dit geval volledig op zijn plaats. Ik hoop dat meer opinion leaders in en buiten geneeskunde dit voorbeeld zullen volgen als dit eens zo uit komt. Deze openheid versterkt de positie van de patiënt in hoge mate."

  • N.A. Terpstra, huisarts, Venhuizen Nederland 26-09-2014 00:00

    "Ik heb veel opgestoken van "Ver Heen", het boek waarin hoogleraar psychiatrie Piet Kuiper, schrijver van het standaardwerk 'Hoofdsom der Psychiatrie' zijn eigen depressie beschreef, en de succesvolle behandeling ervan met een MAO-remmer, door hem altijd afgeraden. Adembenemd.

    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/635122/2002/02/13/Briljante-psychiater-die-zelf-depressief-werd.dhtml"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.