Inloggen
Blogs & columns
Blog

Alles ist eitel

3 reacties

Dit is misschien wel mijn laatste blog. Want ik ben even in een diepe existentiële crisis beland. Wat is het geval? Ik schreef een blog over relatie-OCD en illustreerde dat met een praktijkvoorbeeld. Ik vroeg me af of het niet tot de patiënt herleidbaar zou zijn. Die kans was niet groot, want het was al lang geleden. Hoe lang eigenlijk?

Het was in Drachten. Daar werkte ik .....eens even nadenken. Dat moet eind ‘84 geweest zijn. Ja, want in februari ‘85 had ik dienst tijdens de 13de Elfstedentocht. Een miljoen mensen kwamen naar Friesland. Daar zou vast iemand tussen zitten die acuut psychische hulp nodig zou hebben. En dan zou ik moeten opdraven. Omdat de wegen allemaal verstopt zaten zou ik worden aangevlogen met een helikopter. Als ik dan zou uitstappen dan zou ik tegen de aanstormende verslaggevers zeggen: ‘Geen commentaar’, want ik had immers beroepsgeheim. En dat zou dan ’s avonds op het journaal komen.(1) Ik heb de hele dag geen enkele oproep gehad. Maar ik dwaal af. Terug naar die meneer die zo leed onder obsessieve twijfel of hij zijn vrouw wel leuk genoeg vond.

Ik bedacht: Hoe oud zou hij nu zijn? Hij was toen begin zestig. Het is 31 jaar geleden, dus dan is hij nu 91. Maar grote kans dat hij er niet meer is. Dat besef kwam hard aan. Waar doe je het allemaal voor? Die man, zijn problemen en wat ik eventueel voor hem heb kunnen doen. Allemaal weg. 

Ik had er niet bij stil moeten staan, maar het besef breidde zich al uit. Vroeg of laat zijn al mijn patiënten er niet meer. En ik ook niet en iedereen en alles. Alles (ver)gaat. Niets is voor eeuwig.
Ik heb al eerder iets dergelijks gehad, in de beginjaren toen ik hoofd van de universitaire polikliniek kinder- en jeugdpsychiatrie Groningen was. Mijn ideaal was alle kinderen uit de drie noordelijke provincies die dat nodig hadden goede psychiatrische diagnostiek en behandeling te bieden. We werkten hard en elk jaar konden we meer medewerkers inzetten. Maar ook toen brak op een gegeven moment een verpletterend besef door. Terwijl wij ons best doen alle ellende op te lossen komt er elk jaar weer nieuwe bij. Het is dweilen met de kraan open.

Hebt u dat nooit? Dat u moedeloos wordt, als u bedenkt dat er elk jaar alleen al in Nederland 200.000 kinderen komen die allemaal weer moeten leren zwemmen, lezen en schrijven en autorijden. En al die gebitten die gereguleerd moeten worden. Het houdt nooit op. En het slotakkoord is uiteindelijke altijd magere Hein.

Al jaren eerder had mijn geloof in ordelijkheid een knauw gekregen. Een vriendin van me deed enorm haar best om haar dossiers op orde te houden. Maar waar zij werkte, bewaarden ze die maar 6 jaar. Op een dag waren de eerste van haar zorgvuldig bijgehouden dossiers aan de beurt. Ze moest ze zelf door de  papierversnipperaar halen.(2) Een collega was ook bezig. Zijn dossiers waren verre van compleet om niet te zeggen vrijwel leeg. Dus hij was veel eerder klaar.

Tja, zo’n gevoel. Zoals de ramen van iemand die ze één keer heeft gezeemd net zo schoon zijn als van iemand die ze een leven lang elke week schoonmaakte.

Ik moet weer even heel hard nadenken hoe het zat met de zin van het bestaan en de zin in het bestaan. Het lot van deze blogs is tenslotte ook een soort van versnipperaar. En het lot van u, mijn lezers ook. Ja, sorry.
Meestal weerhoudt ons dat er niet van volop te leven, maar ik moet even opfrissen waarom niet. Toen ik nog steviger geloofde in een hiernamaals had ik hier minder problemen mee.

Mochten er geen blogs van mij meer verschijnen, dan weet u hoe het komt. Omdat alles eitel ist. Wel een heel mooi lied. De tweede zin is trouwens: Du aber bleibst

Menno Oosterhoff

1. Ja, meneer Van Balken. Ik kickte toen al op media-aandacht.
2. Voor de jeugdige lezers: Er is een tijd geweest, dat er nog geen elektronische dossier was. We schreven dingen gewoon op papier. Met een pen. Dat lijkt misschien ontzettend onhandig, maar weet je wat het rare is? Het kostte veel minder tijd en het werkte eigenlijk heel behoorlijk. 


 

Lees meer van Menno Oosterhoff
Blogs
  • Menno Oosterhoff

    Menno Oosterhoff is (kinder- en jeugd)psychiater eninitiatiefnemer van www.ocdnet.nl en www.ocdcafe.nl. Hij maakt de podcast ‘God zegene de greep’ over de dwangstoornis. Daarover gaat ook zijn boek ‘Vals alarm´ waarin ook zijn eigen dwangstoornis aan de orde komt. Zijn boek ‘Ik zie anders niks aan je’ gaat over psychische aandoeningen in het algemeen.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • M.D. Oosterhoff

    psychiater, THESINGE Nederland

    @coll. Eisenga. Beste Bas. Ernst becker zei: Een neurose is het onmvermogen de werkelijkheid te vertekenen. Het is niet gezond als je de wereld niet een beetje door een roze bril ziet. In die zin klopt je vergelijking van de grijze kralen. Becker zeg...t echter ook, dat er een andere kant is, met wel gekleurde kralen.En dat het de kunst is om de kleur te boijven zien terwijl het aan de andere kant zo grauw eruit kan zien.
    Zo'n visie spreekt me meer aan. maar dat kan dissonantiereductie zijn.

  • T.B. Eisenga

    Kinder- en Jeugdpsychiater, Paterswolde Nederland

    Het beeld dringt zich op van een ketting met kralen die alle objectieve feiten en gebeurtenissen in het leven verbeelden.
    Alle kralen zijn grijs en even groot.
    Ons brein is echter in staat en geneigd (geprogrammeerd) die kralen vertekend waar te ne...men. Sommige kralen zien wij als groter of kleiner, maken we rood, blauw of paars, etc.
    En dat lijkt zo bedrieglijk echt dat het eenvoudig niet in ons opkomt en ook helemaal geen rekening houden met de mogelijkheid dat die kralen in werkelijkheid misschien wel gewoon grijs zijn.
    En juist aan dat vermogen/ die geneigdheid om de wereld zeer verregaand te vertekenen, ontlenen we een soort volstrekt vanzelfsprekende motivatie aan om ons er druk over te maken, er extreem veel tijd, geld en energie in te investeren, ons er enorm voor in te zetten, etc.
    Allemaal vanuit een al even vanzelfsprekend gevoel dat het allemaal vreselijk belangrijk en wezenlijk is, in elk geval belangrijk genoeg om jezelf, elkaar en de hele wereld druk bezig en op gang te houden.
    En dat is maar goed ook want anders zouden we depressief worden, nergens meer toe komen en was de mensheid allang uitgestorven.
    Maar wat nu als je zo in elkaar zit dat het je niet lukt je tijdens de rit een rad voor ogen te blijven draaien, als er te vroeg scheurtjes komen in die illusie en je al voor je pensioen bevestigd wordt in een al veel langer bestaand, sluimerend vermoeden dat de kralen grijs zijn ?
    Zou je dat kunnen verdragen en door kunnen leven ? Zou er toch iets zitten in de stelling dat depressieve mensen eigenlijk de realisten onder ons zijn, degenen die verminderd in staat zijn zichzelf en elkaar voor de gek te houden, een net iets te sterk besef hebben van het feit dat de kralen grijs zijn en het daarom misschien ook moeilijker kunnen opbrengen zich actief en enthousiast in te zetten voor iets of überhaupt nog ergens toe te komen ?
    Mij helpt het in elk geval me minder druk te maken over de volstrekte idioterie en bureaucratie die nu gaande is binnen de jeugdzorg, vanuit een besef dat we over 30 jaar, als we allemaal samen met al die politici, gewichtig doenerige gemeenteambtenaren en beleidsmakers, in een bejaardentehuis (als die dan nog of weer bestaan) ons aan dezelfde koffietafel zitten te verbazen en te schamen voor hoe we elkaar bezig hebben gehouden en geen millimeter verder of misschien zelfs wel terug bij af zijn.

  • M.D. Oosterhoff

    psychiater, THESINGE Nederland

    Uit de reacties die ik krijg maak ik op dat de strekking van mijn blog niet voor iedereen duidelijk is. Ik heb zeker niet willen beweren dat ik het leven zinloos vind. Ik gaf alleen dat ik vrolijk doorleven soms moeilijk vind te rijmen me de verganke...lijkheid van alles en dat ik even moet nadenken hoe dat ook al maar weer zat. Dat is wel waar,maar meer ironisch bedoeld dan sommigen het opvatten. Volgende week een blog daarover.

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.