Blogs & columns
Blog

Sorry, maar déze toekomst had ik helemaal niet besteld!

6 reacties

En dan nu het weerbericht voor werkend Nederland: rammelende sociaal-medische begeleiding van zieke medewerkers én gebrek aan medische expertise over werk teisteren het land en zullen voor langere tijd het werkplezier verstoren. Spreekuren worden afgelast, sociaal-medisch overleg uitgesteld en advies over UWV-/WIA-aanvragen ernstig vertraagd.

Werkplekadvies en/of keuringen zijn geschrapt vanwege het enorme tekort aan bedrijfsartsen.

Deze verwachting geldt voor de langere termijn want verbetering is niet in zicht. Helaas, het is niet anders. Iemand is vergeten om op te letten; het probleem staat niet op de politieke agenda. Daar zult u het voorlopig even mee moeten doen. Einde bericht.

Dit is dagelijkse werkelijkheid aan het worden. Volgens het Capaciteitsorgaan komen we over een paar jaar uit op zo’n zeshonderd bedrijfsartsen. Dat is minder dan de helft van het huidige aantal. De klassieke allround bedrijfsarts sterft langzaam maar zeker uit. Zeshonderd bedrijfsartsen. Wat kunnen we die laten doen? Hoe benut je hun denkkracht en improvisatievermogen het best? Maar bovenal: hoe kunnen zij ervoor zorgen dat werkend Nederland gezond de eindstreep haalt? Denkt u even mee?

Ik zie vijf speerpunten. We beginnen met verscherpt toezicht van de arbeidsinspectie op de werkomstandigheden. Het zelfregulerend vermogen is te gering gebleken. Handhaving is geen vies woord. Ik verwijs naar de problemen bij de bagagemedewerkers op Schiphol. Iedereen stond erbij en keek ernaar. Ik stel voor de arbeidsinspectie met veertig tot zestig bedrijfsartsen te versterken. Deze medische inspecteurs gaan per provincie én per sector/branche toezicht houden. Op werklocatie dus. Want dat levert resultaat op.

Brancheorganisaties – speerpunt twee – moeten nu daadwerkelijk met arbo en verzuim aan de slag. Een arbocatalogus is leuk, maar dat is vooral van papier. Plaats delict is de werkplek, de functie, het werk. Brancheorganisaties worden daarom verplicht een bedrijfsarts/expert in te schakelen die branchespecifiek arbobeleid bedenkt, ontwerpt én implementeert. Nooit eerder vertoond, dus buitengewoon uitdagend werk voor tweehonderd hands-on bedrijfsartsen, die van wanten weten. Zij moeten de basis leggen voor een afgewogen en doordacht arbobeleid in een specifieke branche. Maar niet vrijblijvend, want de arbeidsinspectie kijkt mee. Slechte bedrijven mogen niet vrijuit gaan.

Het derde speerpunt is een fundamentele wijziging van de sociaal-medische begeleiding van met name langdurig zieke medewerkers. Standaard-verzuimspreekuren en het opstellen van een probleemanalyse bij zes weken arbeidsongeschiktheid door de bedrijfsarts zijn namelijk niet meer haalbaar. De bedrijfsarts positioneert zich daarom als onafhankelijk tweedelijnsexpert/medisch adviseur voor complexe problematiek (vanaf zes maanden arbeidsongeschiktheid). Zonder taakdelegatie, want je kunt geen verantwoordelijkheid dragen voor iets waar je geen vat op hebt. Medische expertise – zoals Ergatis – maar dan in eigen beheer van arbodienst of zzp bedrijfsartsennetwerk. Dit is het voorportaal van het UWV. Ik voorzie ruimte voor driehonderd bedrijfsartsen.

En dan zijn daar natuurlijk de niche-players. Een bonte verzameling expertisebureaus bestaande uit honderd bedrijfsartsen die hun eigen toko runnen en hun kennis en kunde verzilveren volgens het principe ‘experts helpen experts’. Te denken valt aan second opinions, beroepsziektenbeoordelingen, aov-claims, specifieke medisch keuringen, werkplekbeoordelingen, ‘hoe organiseer je een goed verzuimbeleid’, eerste hulp bij een gezonde zaak, leefstijladvies en ga zo maar door. Interessant en nuttig werk voor de vrije vogels.

En ten slotte is daar het Landelijk Netwerk Onderzoek en Ontwikkeling. Hier zetten vijftig bedrijfsartsen – verdeeld over heel Nederland – al hun denkkracht in om innovaties van de grond te krijgen. Het echte R&D-werk dus. Om snel te kunnen schakelen op de laatste ontwikkelingen. Zij doen wat arbodiensten nu laten liggen. Geen academische werkplaats, maar een creatieve innoverende kennishub gericht op praktijkverbetering. Een echte hotspot.

Ook de NVAB – als beroepsvereniging van bedrijfsartsen – zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden, want opleiding, herregistratie, kwaliteit van handelen, tuchtrecht, alles moet herijkt worden aan de nieuwe werkelijkheid.

Wachten op morgen is niet nodig. Er kan vandaag bijvoorbeeld al gestart worden met het formeren van werkgroepen rond de twintig grootste beroepsgroepen, zoals chauffeurs, leraren, verpleging, politieagenten, schoonmakers, verzorgenden, bouwvakkers….

Allemaal geen rocket science, maar een kwestie van anders aanvliegen. Werkend Nederland verdient beter. Doet u ook mee?

Kijk, Tom Poes, daar ligt de toekomst. Als we daar zijn, kunnen we even uitrusten.

Meer van Dolf Algra

  • Dolf Algra

    Dolf Algra (1952) was tot voor kort zelfstandig bedrijfsarts en adviseur in Rotterdam.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • M. Hofkamp

    kinderarts n.p.

    Heel expliciet wordt het niet genoemd in dit artikel, maar die indruk krijg ik wel, dat de bedrijfsarts nieuwe stijl onafhankelijk is en niet meer in dienst van de werkgever. Ook dat lijkt mij een flinke verbetering voor meerdere situaties.

    • A.F. Algra

      commentator, opiniemaker zorg en sociale zekerheid - oud bedrijfsarts, Rotterdam

      Het debat over de 'onafhankelijkheid' van de bedrijfsarts is een terugkerend thema. Dank daarvoor. Over het algemeen is het minder een probleem dan gedacht cq gepercipieerd - dan wel in de media naar voren wordt gebracht. Blijkt ook telkens weer uit... onderzoek.

      Bedrijfsartsen zijn gewend om in een krachtenveld met veel verschillende - vaak ook tegenstrijdige belangen - te werken. Dat is hun vak. Integraal onderdeel van het werkdomein. Ze moeten - wellicht meer dan de curatieve collega's - leren grenzen te trekken. Nee leren zeggen. En vooral ook: stoppen als het moet.

      Mentale spieroefeningen ( in de vorm van intervisie en coaching) ten behoeve van een 'rechte rug 'en ' ter voorkoming van slappe knieën' kunnen daarbij zeker van pas komen.

      Maar even zo goed komt het debat altijd terug, ook binnen de KNMG, waar 'de schone handen aanpak' , maar je mag wat mij betreft dit soms ook duiden als 'wij wassen onze handen in onschuld' - vaak de boventoon lijkt te voeren.

      Wie in de modder staat, krijgt nu eenmaal vuile laarzen. Maar dat laat onverlet dat je steeds je afwegingen moet maken. Dat is deels afhankelijk van de 'rol/functie' die je op dat moment 'speelt/bekleedt.

      Ter adstructie: de bedrijfsarts is vaak het 'doucheputje' van de organisatie. Alle (personele) derrie komt daar langs. Je zou de rol/functie van de bedrijfsarts kunnen vergelijken met een (personele) monteur/schoonmaker van de organisatie. Met drie verschillende aanvliegroutes: zo heb je de storingsmonteur ( voor al uw acute problemen), de onderhoudsmonteur( dagelijkse sociaal medisch begeleiding) en de installatiemonteur ( voor het verzuim en arbobeleid)

      Ter zijde merk ik op dat bepaalde 'partijen' - neem bv een vakbond- om hun moverende redenen - zeker baat hebben bij het voortdurend blijven aanzwengelen van dit (overigens terechte) aandachtspunt.

      Het is een mooi vak, voor wie - zoals ik - ervan houdt - in organisaties/bedrijven te werken. Never a dull moment. Niks mooiers dan een overspannen medewerker weer 'op rails' en 'aan de praat' te krijgen.

  • G.P.G. Boots

    Bedrijfsarts, Gorinchem

    Speerpunt twee 'arbobeleid via brancheorganisaties', nooit eerder vertoond? Het kennisinstituut van de bouw vierde vorig jaar het 50-jarig bestaan en blijft samen met de cao-partners vooruitkijken. Afspraken over veilig en gezond werken in A-bladen, ...ondersteuning van kleine tot grote bedrijven, collectief gefinancierde preventiezorg met goede sectorvoorzieningen. Nieuwsgierig? Kijk dan eens op www.volandis.nl

    • A.F. Algra

      commentator, opiniemaker zorg en sociale zekerheid, oud bedrijfsarts, Rotterdam

      Het oude Arbouw, ja zeker. Dank voor de aanvulling. Ja, het klopt: er bestaan allerlei groepen en netwerken gericht op sectoren en branches, maar dat kan veel gestructureerder en minder vrijblijvend dan nu het geval. Dat was/is mijn punt.

      Voorbe...eld uit de zorgsector is de site dokter hoe. Ook erg interessant !
      https://www.arboportaal.nl/externe-bronnen/overige-nuttige-links/dokter-hoe

      Maar wat als de eigen UMC interne arbodienst wordt uitgekleed, zoals Erasmus MC nu doet ? Dat is de praktijk.

      https://www.medischcontact.nl/opinie/blogs-columns/blog/arbodienst-van-ziekenhuis-implodeert-bedrijfsartsen-vertrekken-en-dat-was-precies-de-bedoeling-


      De kern is: hoe breng je een branche en/of sector op hoger niveau ? Van een papieren werkelijkheid door naar doorleefde praktijkverbetering.

      Door bedrijfsartsen veel nadrukkelijker in die sector plaats te laten nemen/aan te stellen/ verplicht te laten inschakelen. Met doorzettingsmacht. Werkenden hebben recht op gezonde en veilige werkplek.

      Zelfregulering werkt bij bedrijven die goed willen doen. Maar er zijn ook organisaties die daar lak aan hebben. Dus moet daar druk op de ketel worden gezet. Naast de vele bedrijven die ja zeggen en vervolgens niets doen. En dus niet door de Arbeidsinspectie op hun vestje worden gespuugd, terwijl de arbodiensten ook met grote boog 'om de hete aardappels' heen lopen. Staat niet in contract toch ? Heeft iedere bedrijfsarts de Rie van het bedrijf doorgenomen ?

      De casus van de Schiphol- bagage medewerkers is erg illustratief voorbeeld voor het 'failliet' van het oude arbo stelsel. Op papier klopt het allemaal. Maar de praktijk is een heel ander verhaal.

      Ander mooi bijvoorbeeld van een papieren werkelijkheid: het melden van beroepsziekten door de bedrijfsarts. Ingevuld op de huidige manier is het volstrekt zinloos. De cijfers zijn gebaseerd op methodologisch drijfzand. Geen wonder dat ze nergens (meer) gebruikt worden). Ik verwijs naar eerder artikel hierover.

      Vraagje: wanneer staat de NVAB voorzitter op en durft die hardop nee daar tegen te zeggen ?

      Er zijn hele goede alternatieven (te bedenken) ! Neem het oude Oval plan.

      http://www.csverbindt.nl/wp-content/uploads/2016/03/Schaf-meldplicht-beroepsziekte-af-CS9.pdf

      En zo kan ik nog even doorgaan. Geen wonder dat de FNV een oud plan over beroepsziekten nieuw leven in blaast. Gisteren in de Trouw.

      https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1799/articles/1773525/17/2

  • P.J.M. van Loon

    Orthopeed/ houdingsdeskundige, Oosterbeek

    Net als de discussies rond het zorginfarct in de tweede lijn, waar overigens nog wel een behoorlijk verdienmodel aan mensen die een leefstijlafhankelijke aandoening hebben bestaat, komt er in de arbeidsgeneeskunde ook kennelijk een eind aan het nog ...enigszins kunnen opvangen of sturen van de tsunami aan leefstijlaandoeningen (Zivilizationskrankheiten in het Duits dekt de lading beter). Onlangs bij lezingen voor arbeidsdeskundigen (NVvA) rond de tsunami van rugklachten kunnen uitleggen dat niet zomaar "het werk" de schuld is van het krijgen van rugpijn. Het is vanuit klassiek Vorm volgt Functie-denken, oftewel de klassieke orthopedie/ biomechanica/ (heil)gymnastiek, de al dan niet goed lopende groeiprocessen van het kind die de uiteindelijke anatomie/ houding bepalen en dus de kwaliteit van onze rug bepalen, waarmee we aan het werk gaan in de volwassenheid. Juist het zitten, wat we massaal vanaf de jaren 60 zijn gaan doen, en meestal flink onderuitgezakt of ingezakt, een leefstijl die heel veel volwassenen in alle lagen van de bevolking ook thuis zijn blijven volhouden, maakt het zitten op het werk , maar ook het (over) belasten de steen, die de emmer doet overlopen.
    Het probleem zit hem dus in het vergeten of wegduwen van de preventiekracht die in staat zou moeten zijn de wervelkolom veel sterker en duurzamer in het werkende leven te brengen. Daar heeft de hele maatschappij aan meegewerkt. Het Generation-R onderzoek ( ErasmusMC) heeft het advies ook naar de rug te gaan kijken ( en niet alleen naar het gewicht) opgevolgd. Bij het onder de MRI leggen van 550 (!) 9-jarige kinderen(!) bleek in 73% er op min. een niveau een bulging disc te bestaan. De voorloper van een hernia en aan garantie op vroeg krijgen van chronische rugpijn, zoals Fins na onderzoek van een cohort 18-jarigen onder MRI aantoonde. Geen enkele hoeveelheid artsen kan dit aan de achterkant nog bijsturen, verwerken of behandelen. De artsen zullen de preventiekracht, die er uit gaat van goede kennis en zorg rond de houdingsontwikkeling (uit de Gezondheidsleer/ gymnastiek) en preventief onderhoud ( bedrijfsgymnastiek?), weer bij de overheden ( OCW, VWS, SZW) en de politiek moeten afdwingen maar ook zelf weer eens in die ethiopathogenese moeten gaan duiken.

  • Bedrijfs- en Verzekeringsarts niet praktiserend, Elst (Gld.)

    Klopt Dolf. Het is twee voor 12. Steeds minder (patiënt-) werknemers en bedrijven krijgen in hoog tempo steeds minder adequate zorg, adviezen en besluiten. Het is net een Grieks drama: als iedereen blijft doen wat hij doet loopt het slecht af.

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.