Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

Slechte Dokter - Blog Michael van Balken

10 reacties

Eind december 2014 schreef ik mijn blog 'Slechte patiënt' over hoe symptomen van een hartinfarct zorgden voor een moment van grote angst en onzekerheid voor mijn gezin en mij, en over hoe ik in die situatie volstrekt niet de mondige patiënt bleek die ikzelf wel gedacht had te zijn. Op deze blog, en op het interview (pag 30-31) dat daaruit voortvloeide, kreeg ik veel hartverwarmende reacties. Ik ben daar dankbaar voor en ik kan inmiddels met een gerust hart zeggen dat het goed met me gaat. Toch ben ik van een deel van de reacties erg geschrokken.

Patiëntencontacten zijn in de loop der jaren duidelijk anders geworden. Ten eerste nam het aanbod aan patiënten eerder toe dan af. Daarnaast vroegen de contacten zelf – door terecht meer vraag naar uitleg en beter meebeslissen – juist extra tijd, wat ook gold voor de bizar gestegen administratieve lasten per consult. En dat bij maximaal gelijk gebleven, maar vaak zelfs afgenomen tijdsloten per patiënt. Aan het eind van de dag volgt steevast bespreking zus of vergadering zo, want álles moet tegenwoordig 34 werkgroepen door. Bovendien houdt voor wie passie voor het vak heeft de tijdsbelasting daar niet mee op: wetenschappelijk onderzoek en inzet voor je beroepsvereniging komen er nog bovenop. Toch doe je dat óók, want dat geeft juist de extra ‘jeu’.

Tot mijn grote schrik bleek niet alleen dat ikzélf misschien niet oneindig kon blijven doorstapelen. Dat gold voor meer collega’s die daar overigens liever niet te hard voor uitkwamen. Zoals een chirurge* me schreef: ‘Ik ben zelf ook geconfronteerd met hartkloppingen, slapeloosheid en naar wat blijkt tekenen van overwerktheid; misschien iets waar wij “duizendpoten” sneller tegenaan lopen?’ Of een oud-jaargenoot die ik dacht te kennen als ‘die maak je de pis niet lauw’: ‘Elke dagelijks doordaverende dokter loopt dit risico. Duidelijke keuzes maken en zó voor jezelf zorgen dat je het kunt blijven volhouden er voor anderen te zijn en kwalitatief ook de tijd en het inlevingsvermogen kunt blijven opbrengen om echt iets voor anderen te kunnen betekenen, is een groot goed. Ik had er een coachingtraject voor nodig, maar het is zo vreselijk makkelijk om in je oude patroon terug te vallen.’

En daar ligt meteen een ander groot probleem: durven erkennen dat het misschien een tandje minder moet, levert naast het gevoel van falen naar jezelf een schuldgevoel naar je collega’s en patiënten op, want wie gaat jouw werk dan overnemen? Schuldgevoel dat door die collega’s overigens vaker bevestigd dan weggenomen wordt. Een nog jonge gynaecoloog hierover: ‘Toen ik na een lichamelijke knauw als die van jou in mijn maatschap ter sprake bracht dat ik mijn steevast tot 110 tot 120 procent geboekte spreekuren zo niet volhield en terug wilde brengen naar gewoon maximaal 100 procent, kreeg ik reacties als ‘maar hoezo heb jij het drukker dan wij’ en ‘heb je je arbeidsongeschiktheidsverzekering al ingeschakeld, want feitelijk ben je dan dus gedeeltelijk arbeidsongeschikt’. Of een kno-arts over niet eens de onwil, maar de onmacht van de directe collega’s: ‘Dan stel je je grenzen harder, en maak je de dijk breder, maar als de druk bij de maten toeneemt en zij daarop gedwongen worden hun dijken ook te verstevigen, dan komt de druk weer bij jou te liggen.’

Het gaat dus niet goed met veel dokters. Uitzonderingen? Njah, niet helemaal dus. Ik kan link na link opvoeren met getallen hierover. Ook betreffende huisartsen en – hoe zorgwekkender kan het – ook aangaande de dokters die nog met hun opleiding bezig zijn. ‘Compassion for care begint met compassion for self.’ Uitvogelen wat echte compassion for self is viel al niet mee. Daar in een er niet op ingestelde cultuur invulling aan geven, is al helemaal een lastige opgave. Blijk ik naast een slechte patiënt nou ook nog een slechte dokter?

* Geslacht, discipline, citaten: er werd (of niet) wat aan gesleuteld om de niet voor niets niet openbare uitspraken onherleidbaar te houden. Aan de strekking van de uitspraken is overigens nadrukkelijk niets afgedaan.

Michael van Balken

print dit artikel
Blogs
  • Michael van Balken

    Michael van Balken is uroloog in het Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem, met als speciale interessegebieden zowel functionele als reconstructieve urologie.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • M.R. van Balken, Uroloog, 30-04-2015 00:00

    "Naar aanleiding van bovenstaand blog samen met blog "Slechte Patiënt" http://medischcontact.artsennet.nl/Opinie/Blogs/Michael-van-Balken/Bericht-Michael-van-Balken/147861/Slechte-patient-Michael-van-Balken.htm verscheen in Trouw (29 april 2015) een uitgebreid interview met de titel" Goede dokter, slechte patiënt". Voor de geïnteresseerden is het stuk in PDF hier vindbaar:
    http://ow.ly/d/3fLn en http://ow.ly/d/3fLp "

  • M.R. van Balken, Uroloog, 19-04-2015 00:00

    "Naar aanleiding van bovenstaande blog is inmiddels hieronder, maar ook op twitter een aantal malen gevraagd of het aannemen van meer dokters niet dé oplossing is. Weliswaar met dan wat minder inkomen, maar ook minder werkdruk en meer jonge klaren aan een baan.

    Laat duidelijk zijn: de tragiek van hoog-opgeleide, werkloze professionals gaat me na aan het hart. Maar of het extra aannemen van veel van hen dé (enige) oplossing is voor de door stiekem toch wel veel artsen aangegeven werkdruk én een cultuur waarin dat lastig toegeven is, dat valt nog wel te bezien.

    Voor het feit dat het alleen een "geen geld willen inleveren"-mentaliteit van de vrijgevestigden zou zijn: ik heb niet gezien dat onder specialisten in loondienst er een evident minder vaak voorkomen zou zijn. En, daar beëindigde ik mijn stuk mee (Link jhttp://www2.bsl.nl/corp/common/framecreator.asp?ak=welkom&ap=vakb&altp=http://vb23.bsl.nl/frontend/default.asp?product_id=1389-6555, even zoeken op 'Prins'): juist ook onder hen die nog met de opleiding bezig zijn (AIO's) en bij afronden die extra aan te nemen collega's zouden moeten worden, komt dezelfde problematiek voor!

    Los daarvan: ik heb inmiddels een aantal malen uitbreidende stappen meegemaakt: telkens leidden die kortstondig tot enige werkdrukverlichting, maar binnen no-time hadden de extra collega én wij het weer net zo druk als daarvoor. Er móet dus meer aan de hand zijn.

    Ik noemde in het stuk naast het groeiend aantal patiënten, waarvoor meer dokters op zich logisch zou lijken, ook een andere manier van zorg vragen, van uitleg wensen, van samen besluiten, die meer van de politijd vraagt. De groei die we mogen verwachten, zowel als deze andere zorgbehoefte is zodanig, dat we dat zelfs met extra artsen niet opgelost gaan krijgen. Andere indeling van zorg, slimmere manieren van voorlichting en informatievoorziening en een veel beter gebruik maken van innovatieve ontwikkelingen zullen noodzakelijk zijn om hieraan het hoofd te bieden. (Zie vervolg)"

  • M.R. van Balken, Uroloog, 19-04-2015 00:00

    "(Vervolg reactie) Maar vooral, vooral moeten we van de toenemend oneigenlijke taken af. De klacht van patiënt én dokter over de tijd en aandacht per consult die aan de patiënt besteed kan worden in vergelijking met dat deel dat opgeslokt wordt door computer- en ander administratieve taken is meer dan terecht. Achterstand in IT-mogelijkheden, maar vooral allerhande bemoeienis van partijen die niet in die polikamer thuis zouden moeten horen spelen hierbij een cruciale rol.

    "Als mensen niet willen verhuizen moet je ze de opdracht geven hoe ze de boel zouden willen inrichten mocht het er toch van komen. Met het nadenken daarover is er al een stukje accepteren begonnen". Meer artsen aannemen is als 'de nieuwe ruimte inrichten'. Ik gun jonge klaren de mooiste baan van hun leven. Maar ik gun hen, en mezelf, ook een toekomst die beter is ingericht. En dat doen we door niet 'het verhuizen te accepteren', maar hard aan de slag te gaan met wat er 'waar we nu wonen'. "

  • Steven J.A. Verbeek, Bedrijfsarts, COULLONS Frankrijk 16-04-2015 00:00

    "Wat collega van Strien zegt, onderschrijf ik. Ik zou best 10-20% van mijn salaris willen inleveren om werkloze artsen aan het werk te helpen en zo minder werkdruk te hebben. Alleen in mijn geval, met een ernstig tekort aan bedrijfsartsen in Frankrijk: ze zijn er gewoon niet......"

  • E.F.G.M. van Glabbeek, Bedrijfsarts, BAKEL Nederland 16-04-2015 00:00

    "Ik sluit me aan bij collega van Strien. Vaak gaat het ook alleen maar om geld. Binnen een maatschap een extra collega aannemen gaat ten koste van het inkomen van allen binnen die maatschap.
    Ander punt:
    Werkgevers kunnen gewoon doorgaan met het schrappen van arbeidsplaatsen zolang de medewerkers het werk dat er ligt blijven doen en zichzelf maar steeds laten opjagen. Op het moment dat er echt werk blijft liggen omdat we niet meer gaan compenseren zal het met de ontslagen gauw gedaan zijn.
    We leven nog steeds in een ongeloofelijke welvaart. Maar 10 euro meer zorgkosten per maand om onze ouders goed te laten verzorgen in de ouderenzorg is iets waarbij we allemaal op onze achterste benen staan.
    Het verdelen van de welvaart is er bij veel ( groot) verdieners zeker niet bij.
    Lees vandaag ook actrie van AH medewerker die 290 jaar moet werken om het salaris van zijn directeur te verdienen.
    "

 
Akkoord Cookievoorkeuren aanpassen

Medisch Contact gebruikt cookies en scripts om uw gebruik van onze website geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en op uw profiel afgestemde advertenties kunnen tonen. Ook gebruiken we cookies en scripts om integratie met social media (Twitter, Facebook, LinkedIn, etc.) mogelijk te maken. Meer informatie vindt u in onze cookieverklaring en in onze Privacyverklaring