Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
06 juni 2020 4 minuten leestijd
opinie

Geef Nederland zijn bewegingsvrijheid terug!

25 reacties

De enige manier om de gevolgen van het coronavirus tegen aanvaardbare kosten beheersbaar te maken is het verkrijgen van voldoende immuniteit onder de bevolking, vindt oud-huisarts Frans König (76). Hij pleit voor het Zweedse model.

Tijdens de persconferentie op woensdag 6 mei 2020 meldde premier Rutte dat aan groepen in de samenleving meer vrijheden gegeven moest worden na acht weken van ‘intelligente lockdown’. Daarbij miste ik enkele belangrijke gegevens. Zo zei de premier vrijwel niets over de impact op de rijksschatkist. Hij gaf geen kosten-batenanalyse. Het bleef onduidelijk welk hoger doel gediend wordt en hoe het effect beoordeeld zal worden. Dat is van belang omdat ook het kabinet erkent dat het minstens één tot anderhalf jaar zal duren voor er een effectief vaccin beschikbaar is.

Over een kosten-batenanalyse zijn de laatste weken meerdere artikelen geschreven, waarbij gekeken wordt naar het aantal gewonnen levensjaren van voldoende kwaliteit bij besmette patiënten. Bij medische innovaties wordt een bedrag tot 80.000 euro per patiënt per gewonnen levensjaar als maximaal toelaatbaar beschouwd. Verschillende experts concluderen nu dat het kabinetsbeleid tussen 400.000 euro tot zelfs 8 miljoen euro per patiënt per jaar zal vergen. Dat is een enorme discrepantie met wat we tot heden maatschappelijk aanvaardbaar vinden. En dan is alle overige directe en indirecte schade niet meegerekend.

De schade aan gezondheid kennen we nu redelijk goed. Rond 1,5 procent van alle besmette personen wordt zo ziek dat ziekenhuisopname noodzakelijk is. Uit cijfers van het CBS blijkt dat de totale sterfte tot 1 mei ruim 10 duizend personen beloopt. Daarvan overlijdt de helft in een ziekenhuis. Van de overledenen komt 26 procent uit de leeftijdsgroep 65-80 jaar en 73 procent uit de groep boven 80 jaar. ‘Slechts’ 130 personen – 1,25 procent van alle sterfgevallen – is jonger dan 65 jaar. De risicogroepen zijn mensen met een chronisch onderliggende aandoening, vooral patiënten ouder dan 65 jaar.

Groepsimmuniteit

De enige echte manier om de gevolgen van dit virus tegen aanvaardbare kosten beheersbaar te maken is het verkrijgen van voldoende immuniteit onder de bevolking. En zolang er geen vaccin is, kan dat alleen door natuurlijke immuniteit als gevolg van het doormaken van de infectie. Daarvoor is een vrij verkeer van personen nodig. De effecten daarvan kunnen gedoseerd worden door enkele kostenefficiënte maatregelen zoals de bekende hygiënevoorschriften, thuisblijven bij ziekteverschijnselen, thuiswerken wanneer dat mogelijk is. Het kabinetsbeleid draagt niet bij aan groepsimmuniteit, integendeel. Daardoor blijven stringente beperkingen en de voortdurende dreiging door het kabinet met het terugschroeven van de vrijheden bij ‘tegenvallende effecten’ (welke zijn dat dan precies?) de toon van het debat en de sfeer in de samenleving bepalen. Ik vrees dat het kabinet met het anderhalvemeterperspectief een steriele door angst geregeerde maatschappij creëert, waarbij we de ander alleen nog maar kunnen zien als een mogelijke besmettingsbron.

Ik zou graag zien dat het kabinet een intelligente variant van het Zweedse model overneemt. Geef alle Nederlanders tot 65 jaar die niet tot een risicogroep behoren hun bewegingsvrijheid terug. Laat de economie weer volop draaien. De hygiënische maatregelen en de norm ‘ziek-zijn betekent thuisblijven’ blijven belangrijk. Net als thuiswerken. De jongeren gaan zo zorgen voor de noodzakelijke stijging van de immuniteit in de bevolking. Tegelijk vraagt (en niet eist) het kabinet aan de ouderen en de jongere kwetsbaren om ‘verstandig’ te zijn. Dat wil zeggen, dat zij

zich vrijwillig blijven beperken in hun sociale contacten. Essentieel is dat de normale zorg in ons land weer beschikbaar komt en blijft. En dat wij met zijn allen accepteren dat een stijging van ziekenhuisopnames door covid-19 onvermijdelijk is. Vraag drie, vier kleinere ziekenhuizen om als categoraal coronaziekenhuis te fungeren en geef hun de middelen om dat goed te doen. Of richt daarvoor enkele noodhospitalen in. Formaliseer nu de protocollen over triage op de ic’s voor het ‘zwarte scenario’. Dat houdt in dat is vastgelegd bij welke bezetting van de ic’s beoordeeld gaat worden welke covid-19-patiënten wel of niet op de ic behandeld zullen worden. Want we mogen de Nederlandse ic’s niet nog een keer vragen om het onmogelijke te doen!

Herademen

Enkele concrete aanvullende suggesties. Vraag het winkelbedrijf om in navolging van supermarkten speciale uren of dagdelen aan te wijzen om ouderen en andere kwetsbaren in alle rust te kunnen ontvangen. Bioscopen en schouwburgen kunnen enkele voorstellingen per week aanwijzen voor deze groepen, waarin dan een éénmeternorm (WHO-norm) kan worden gehandhaafd. Restaurants kunnen enkele éénmetertafels inrichten in een rustige hoek, zodat ook ouderen veilig buitenshuis kunnen eten. Zo is er veel meer te bedenken.

De meeste mensen (onder 65 jaar dus) zullen weinig of niets merken van een besmetting. Het percentage ernstig zieken onder hen zal vermoedelijk rond de 0,5 uitkomen. Stel dat in de tweede helft van dit jaar het aantal besmettingen op deze manier groeit met ruim 2 miljoen. Van hen zal dan 0,5 procent ofwel zo’n 10 duizend patiënten een ziekenhuisopname nodig hebben. Bij een gemiddelde ligduur van drie weken zijn daarvoor zo’n 1200 coronabedden nodig. Dat zijn vier categorale ziekenhuizen van 300 bedden. Tweeduizend patiënten zullen ic-behandeling nodig hebben. Daarvoor zijn 200 ic-bedden nodig. Die zijn nu al beschikbaar.

Samengevat: bevorder groepsimmuniteit door de mensen onder 65 jaar hun vrijheid terug te geven en laat tegelijkertijd de economie vrij. Behoud de algemene beschermingsmaatregelen. Accepteer de negatieve effecten van het virus als onvermijdelijk, zoals we dat ook doen met de oversterfte door een ‘gewone’ influenza-epidemie. Garandeer dat de normale zorg gegeven kan worden, overvraag de ic’s niet en geef alle verpleeghuizen zo snel mogelijk de vrijheid zelf een bezoekregeling te bepalen. Laten we samen weer waardig afscheid gaan nemen van onze dierbaren die zijn overleden. Zo kan Nederland herademen, zo weten ouderen zich minder beknot en toch beschermd, en kunnen dreigende gevoelens van opstandigheid verdampen. En kan onze premier blijven zeggen dat hij luistert naar de experts, maar kan hij ook tonen dat hij wel eigen politieke keuzes maakt in het belang van álle Nederlanders.

auteur

Frans König, oud-huisarts, oud-tropenarts, oud-voorzitter NHG, oud-directielid ouderenzorg, oud-directeur medische zaken Radboud Ziekenhuis, Nijmegen

contact

frans.konig@xs4all.nl; cc: redactie@medischcontact.nl

lees meer

opinie coronavirus Nederland
Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 08-06-2020 08:13

    "@Van Den Berg: U strooit wel met wat vage grafiekjes en krantenartikeltjes, maar inhoudelijk mijdt u elk argument: Dus dan maar wat vragen:

    Hoe lang wilde u de lock-down en de "anderhalve meter maatschappij nog volhouden? Een maand, twee maanden, een jaar, twee jaar? Totdat er een vaccin is? Het is nogal tricky om dit een open eind te geven, toch? Hoekstra heeft kwistig 75 miljard verdeeld, maar dat houdt ook een keer op en dat geld zal een keer terug moeten, toch? En als er weer bezuinigd moet worden, denkt u dat de gezondheidszorg ontziet wordt?

    En als u het over onvrede hebt, was het u al opgevallen dat er ook enige onvrede onder het volk groeit? De demonstraties van de afgelopen dagen zijn er een goede weerspiegeling van. Hoewel onze regering lijkt te denken dat het volk een kudde makke schapen is, die zich naar believen allerlei vrijheidsbeperkende maatregelen op laat leggen, blijkt dit in de praktijk toch wat lastiger te zijn. De aandacht verslapt, de weerzin wordt groter, en er blijken belangrijkere dingen te zijn dan de "anderhalve meter" maatschappij.

    En zoals gewoonlijk nemen politici allerlei maatregelen, maar denken nauwelijks na over de consequenties. Anderhalve meter in het vliegtuig? Nee, te duur. In de trein idem. Dan maar niet-werkzame mondkapjes, als doekje voor het bloeden. Maar in de bus dan? Nee, daar moet het wel. En dus protesteren de touringcar maatschappijen, en terecht! Ze gaan zich niet houden aan de opgelegde maatregelen per 1 juli. En op het strand, in de bos en op straat moet anderhalve meter ook. Dat heet inconsistent, en daar is Jan-met-de-Pet, ook deze Jan, extreem gevoelig voor.

    En het belangrijkste argument laat u helemaal onberoerd. De pandemie is nog (lang) niet voorbij. Als de rook opgetrokken is, zal wel blijken wie gelijk heeft..."

  • JW vd Berg, Arts, Zwolle 08-06-2020 07:01

    "Beste collega Bonte, voordat je nog meer gaat vloeken, lees NRC v vandaag over groeiende onvrede in Zweden over koers regering , en over gesloten grenzen door Scandinavische buurlanden vanwege oversterfte Zweden.
    https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/07/zweden-deed-het-anders-en-voelt-nu-de-pijn-a4002068"

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 07-06-2020 20:40

    "@Van Den Berg: Dit is wel een beetje treurig...

    De link zonder aanhalingstekens werkt, maar: Geen bron, geen referentie, geen enkele opgave van waar deze getallen vandaan komen... En dan in een taal die ik niet begrijp.

    Als je dan deelneemt aan de discussie en ferme uitspraken wil doen, heb dan in ieder geval het fatsoen te refereren naar betrouwbare en verifieerbare bronnen.

    Godallemachtig..."

  • gjbonte@gmail.com , Neuroloog, Dalfsen 07-06-2020 20:36

    "@Van Der Berg: Zoals ik al zei, dergelijke vergelijkingen zijn een momentopname, en pas na het passeren van de pandemie relevant.

    De teller is niet zo relevant, als je (nog) niet weet wat de noemer is.

    Afgezien nog van de vele verschillen tussen deze vier landen waar het het model van ouderenopvang betreft: In Zweden in grote bejaardentehuizen, in Noorwegen en Denemarken in kleinschalige woongroepjes, om maar eens een dwarsstraat te nomen.

    En dan kun je natuurlijk vier keer een niet-werkende link hier neerzetten, dat verandert niet zo gek veel aan dit gegeven.

    Een aardig voorbeeld van de aandoening "Metrics Fixation". Het blind staren op getallen, zonder (voldoende) kennis van de context."

  • JW vd Berg, Arts, Zwolle 07-06-2020 20:30

    "https://pbs.twimg.com/media/EZ6pzmwXsAUKWZK?format=png&name=900x900

    voor die mensen die nog altijd geloven dat Zweden het goed doet. Links huidig aantal ziekenhuispatiënten, midden huidig aantal IC-patiënten, rechts totaal aantal sterfgevallen. Finland blauw, Zweden geel, Noorwegen oranje en Denemarken rood."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.