Mortaliteit niet lager na eenmalige PSA-screening | medischcontact

Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

naar overzicht
Wetenschap

Mortaliteit niet lager na eenmalige PSA-screening

1 reactie

Eenmalige PSA-screening leidt niet tot een betere tienjaarsoverleving bij prostaatkanker dan geen screening. Dit is de conclusie van Richard Martin e.a. op basis van een grote RCT (CAP-studie) gepubliceerd in JAMA.

Het onderzoeksteam benaderde mannen in de leeftijd van 50 tot 69 jaar die als patiënt ingeschreven stonden bij een van de deelnemende 573 huisartspraktijken in Engeland en Wales. Prostaatkanker op het moment van randomisatie of in het verleden was een exclusiecriterium. De mannen uit de interventiegroep ontvingen een uitnodiging voor een screening bij een verpleegkundige gecombineerd met een eenmalige PSA-bepaling. Bij een PSA-spiegel van 3 ng/ml of meer volgde een prostaatbiopsie. 40 procent van de mannen uit de interventiegroep accepteerde de screeningsuitnodiging. De controlegroep kreeg standaardzorg. Met behulp van landelijke registratiedatabases konden mortaliteitscijfers gekoppeld worden. Voor de primaire analyse keken de onderzoekers naar mortaliteit door prostaatkanker of als gevolg van de behandeling daarvan.

In een begeleidend commentaar concludeert Michael Barry op basis van de CAP-studie dat een eenmalige PSA-screening bij mannen in de leeftijd 50 tot 69 jaar niet effectief is en waarschijnlijk meer kwaad dan goed doet. Na een mediane follow-up van tien jaar was het aantal prostaatkankerdiagnoses groter in de interventiegroep – voornamelijk vanwege een hogere detectie van Gleason graad 6 of lager – maar de eenmalige screening leidde niet tot een significant lagere cumulatieve mortaliteit in de interventietroep dan in de controlegroep: respectievelijk 549 (0,30 per duizend levensjaren) en 647 (0,31 per duizend levensjaren) prostaatkankersterftes.

Daarnaast koppelt Barry de resultaten van het onderzoek aan de uitkomsten na behandeling van prostaatkanker. Niet alleen de screening bepaalt de kostenbatenanalyse, maar ook de aanvullende diagnostiek, zoals biopsie, en de behandelopties. Insteek hierbij moet zijn het voorkomen van overbehandeling bij laagrisicopatiënten en onderbehandeling van hoogrisicopatiënten. 

JAMA 2018, Doi:10.1001/jama.2018.0154 en 10.1001/jama.2018.0153

Lees ook:

Wetenschap bevolkingsonderzoek
  • Eva Kneepkens

    Eva is arts en gepromoveerd. Ze liep drie maanden stage bij Medisch Contact om journalistieke ervaring op te doen.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Frans Rampen, dermatoloog, niet-praktiserend, Wijchen 05-04-2018 11:56

    "Als eenvoudig clinicus heb ik altijd gedacht dat screening op kanker de vroege diagnose bevordert en dientengevolge de prognose verbetert. De enige relevante discussie is die over de kosteneffectiviteit van de screening. Het verbaast mij dan ook dat in een Brits onderzoeksrapport over de mortaliteit door prostaatkanker, waarover in MC is gerefereerd (Wetenschap 13/2018: 32), wordt gesuggereerd dat PSA-screening niet tot een betere overleving leidt.

    Nederlandse (huis)artsen staan over het algemeen sceptisch tegenover screening: te veel overbehandeling, te duur. Deze attitude hangt ongetwijfeld samen met de regiefunctie van de huisarts. Naar Europese maatstaven is het aantal PSA-testen in ons land zeer laag. Hetzelfde geldt voor Denemarken, eveneens een streng poortwachtersland. In België, met zijn min of meer onbelemmerde toegang tot de tweede lijn, ligt het aantal PSA-testen beduidend hoger.

    Uit een recente studie van Concord-3 (Lancet, 30 januari 2018) maak ik op dat PSA-onderzoek wel degelijk nuttig kan zijn. Wat de vijfjaarsoverleving bij prostaatkanker betreft, is onder de West-Europese landen Denemarken rode-lantaarndrager met 85,6 procent. Nederland is voorlaatste met 88,5 procent. België is koploper met 93,8 procent overleving.

    Hoe zijn deze tegenstrijdige bevindingen te verklaren?
    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.