Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Column

Hoezo anderhalve meter?

20 reacties

‘Wel anderhalve meter, hè!’ krijg je tegenwoordig te horen als je even niet oplet bij de kassa van het Kruidvat of bij de koffieautomaat op kantoor. Soms guitig met een knipoog, soms ronduit bits en beledigend vanuit een mengelmoes van angst en overmatige gehoorzaamheid om maar het beste jongetje van de klas te zijn.

De anderhalvemetersamenleving is vooral een idee van ondernemers om ‘verantwoord’ uit de lockdown te geraken en zo weer klandizie op te bouwen. Op 28 maart 2020 noemde Sieger Dijkstra, de nieuwe voorzitter van VNO-NCW Noord de werkelijkheid na de coronacrisis de ‘anderhalvemetereconomie’ en op 9 april 2020 was ‘anderhalvemetersamenleving’ het woord van de week.

Dat de afstandseis niet alleen een dringend advies is, blijkt uit het feit dat er een landelijke modelnoodverordening is opgesteld door het Veiligheidsberaad als lid van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing. Bij een noodverordening is de burgemeester bevoegd alle bevelen te geven die hij nodig acht om de openbare orde te handhaven of om gevaar te beperken wanneer hij dat nodig acht, waarbij zelfs het afwijken van de grondwet is toegestaan.

Wat is op dit moment de feitelijke onderbouwing van de anderhalvemetersamenleving, of ‘het nieuwe normaal’, zoals Rutte het noemt?

Het nieuwe normaal wordt zonder overtuigende evidentie omarmd

Een rondje PubMed leverde op deze vraag opvallend weinig informatie op. Is de anderhalvemetersamenleving zo vanzelfsprekend dat onderzoekers er hun neus voor ophalen, of durft niemand zijn vingers aan dit gevoelige topic te branden? Het tijdschrift Infection Control & Hospital Epidemiology publiceerde op 15 mei wel een kritisch artikel over het feit dat er in de gezaghebbende internationale richtlijnen voor preventie en controle (IPC) onvoldoende overeenstemming bestaat over de manieren van transmissie en de aanbevelingen daaromtrent. Zoals die van de WHO en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding van de Europese Unie.

Relevant onderzoek naar het risico van verspreiding via aerosolen waarbij er zelfs op acht meter nog een besmettingsrisico is, lijkt nauwelijks publiekelijke opwinding te veroorzaken. Microdruppels die langdurig blijven hangen in afgesloten ruimtes met onvoldoende of inadequate ventilatie en mogelijk het opvallend grote aantal slachtoffers in kroegen en andere afgesloten ruimtes kunnen verklaren. Anders gezegd: op anderhalve meter samen in een koor zingen in een slecht geventileerde kerk vormt statistisch een groter risico dan op een terras zitten in de buitenlucht met tafeltjes op minder dan anderhalve meter afstand.

Als evidencebased werkende dokter moet ik wennen aan de gedachte dat deze anderhalvemetersamenleving met verstrekkende gevolgen voor onze maatschappij zonder overtuigende evidentie zo makkelijk wordt omarmd (of dat laatste woord liever ook niet meer?).

De suggestie wordt gewekt alsof de anderhalvemetersamenleving gebaseerd is op modellen voortkomend uit virusdynamiek, maar komt in werkelijkheid vooral voort uit financieel-economische belangen en de behoefte aan handelingsperspectief om de lockdown achter ons te kunnen laten.

Opiniemakers of collega’s die de vanzelfsprekendheid ter discussie willen stellen of beargumenteren dat er misschien ook risico’s kleven aan deze maatregelen worden weggezet als wappies of opportunisten die voor eigen parochie preken.

Volgens mij moeten we juist kritisch zijn als we opeens zeker weten wat ‘normaal’ is voor de samenleving.


Meer van Esther van Fenema

  • Esther van Fenema

    Esther van Fenema is psychiater in het LUMC, is professioneel violiste en is interviewster bij online opinieplatform Café Weltschmerz. Ze is gepromoveerd op de toepassing van richtlijnen in de ggz.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Christiaan Broere, Revalidatiearts, Capelle aan den IJssel 02-06-2020 20:18

    "U noemt allen dat er weinig bewijs is. Mag ik u allen voorzichtig wijzen op een zeer recente systematic review en meta-analyse in The Lancet?
    https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)31142-9/fulltext"

  • Tim Smits, Dermatoloog, Venray 02-06-2020 06:34

    "Goed om te lezen dat collega’s ook kritisch durven te zijn op dit ‘tijdelijke abnormaal’ (ik kan dat andere woord niet uit mijn mond krijgen). Vreselijk om te zien hoe sommige mensen veranderen in angstige geindoctrineerde 1.5 m robots die de ander die zijn gezond verstand gebruikt meteen uitmaken voor onverantwoordelijk en egoïstisch. "

  • menno oosterhoff, psychiater, thesinge 01-06-2020 10:27

    "Beste Esther
    Omdat je ook plannen hebt voor de politiek wil ik je niet onthouden wat ik geleerd heb de afgelopen jaren dat ik met de politiek te maken had ivm de jeugdwet onder andere. Politiek heeft heel vaak weinig te maken met evidentie, maar gaat veel meer om haalbaarheid. Dat zijn twee verschillende talen. Daarom begrijpen we elkaar vaak niet. Neem het invoeren van de wet verplichte GGZ. Experts gaven aan dat het bureaucratische ellende zou worden (wat blijkt te kloppen) , maar toch werd de wet ingevoerd door Paul Blokhuis. Dat lijkt me geen beroerde man en hij is ook niet achterlijk. Kennelijk spelen er dan andere krachten. Met de anderhalfmetersamenleving zal dat ook zo zijn. Daarmee zeg ik beslist niet dat je geen kritische vragen zou mogen stellen. Dat deed ik ook in mijn blog Zingen in de kerk. Maar ik zeg wel, dat politiek er krachten spelen waarbij evidentie soms terzijde wordt geschoven. "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 28-05-2020 10:29

    "Exact. Ik heb er in mijn vele commentaren al meerdere malen op gewezen. De anderhalve meter is gebaseerd op de reikwijdte van zichtbare druppeltjes in gecontroleerde laboratoriumomstandigheden, zonder wind en zonder luchtstroming.

    En dat is door een aantal losgeslagen en publieksgele virologen en infectiefundamentalisten uitgeroepen tot het nieuwe normaal, zonder rekening te houden met de benodigde "virusload" die nodig is om iemand ziek te maken (weten we niet), zonder de mogelijke rol van de kleinste aerosolen in acht te nemen (weten we ook niet zeker), zonder de rol van afgesloten ruimtes en de duur van de blootstelling in acht te nemen.

    En waar onze leiders idioot zijn, is er nog een veel groter leger van nog veel idiotere volgers, lees burgemeesters (ik snap nu wel dat ze niet gekozen worden, wat een treurnis qua inzicht, kennis en intelligentie), politie en BOA's. Gewapend met een meetlint als kleine baasjes de burger het leven zuur maken in de natuur, op het strand en in de stad. Zonder dat er ook maar een greintje bewijs is dat dit enig effect heeft.

    Als ik dit allemaal zie heb ik heel veel zin om te vertrekken naar een plek met zo min mogelijk mensen. En niet omdat ik bang ben voor CoV-SARS-2. Wel omdat ik bang wordt voor deze mensen. "

  • Els van Veen, huisarts, DSM-labeldrager 28-05-2020 08:48

    "Het is met die anderhalve meter net als de DSM in de psychiatrie. Niet onderbouwd en toch werkt men er mee. "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.