Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Column

Daar ga ik niet over

13 reacties

‘Gelukkig’, zegt de neuroloog terwijl ze aandachtig kijkt naar de MRI van de oude dame die zonet op de Spoedeisende Hulp is gekomen met verwardheid en neurologische uitval. ‘Het is geen herseninfarct. Ik denk dat jullie beter de neuroloog kunnen bellen.’ Ik kijk haar verbaasd aan. ‘Maar jij bent toch neuroloog?’, vraag ik. ‘Jawel’, zegt ze, ‘maar ik ben de neuroloog van het stroketeam. Ik doe alleen stroke en dit is geen stroke.’

Ik ben minstens zo verbaasd als ik een volgende patiënt met een snel progressieve en ingewikkelde nierinsufficiëntie wil verwijzen naar de nefroloog omdat ik denk dat een nierbiopt moet worden uitgevoerd. De alleraardigste arts-assistent aan de telefoon vraagt of ik de patiënt wil verwijzen naar het glomerulaire team, het interstitiële-nefritisteam of het team voor tubulaire aandoeningen. Als ik haar uitleg dat de oorzaak van de acute nierinsufficiëntie lastig te achterhalen is en ik juist daarom nefrologische expertise nodig heb, blijft ze volhouden dat ik de patiënt alleen maar naar één van die teams kan verwijzen.

Later die dag begint mijn verbijstering de grens van ontvlambaarheid te bereiken als de oncoloog weigert te komen kijken naar een patiënt met een grote uitpuilende tumor in de hals ‘omdat er nog geen weefseldiagnose is, dus misschien is het geen kanker’.

Mijn verbijstering begon de grens van ontvlambaarheid te bereiken

Achtereenvolgens drie keiharde illustraties van waar subspecialisatie toe lijkt te leiden. Ziekenhuizen zijn inmiddels tot de nok toe gevuld met superknappe dokters die er allemaal ‘niet over gaan’. Ze lijken geen zier te geven om patiënten, maar doen alleen hun geliefkoosde orgaan, lievelingsziekte of favoriete weefsel­type. Subspecialisatie betekent kennelijk niet alleen dat je van een klein gebiedje heel erg veel weet (wat natuurlijk uitstekend is) maar vooral dat je totaal niet meer geïnteresseerd bent in de rest. Dit resulteert in een situatie waarbij patiënten vooral te horen krijgen wat ze níét mankeren, dat hun probleem níét op het terrein van deze geconsulteerde dokter ligt en deze dus níéts voor hen kan betekenen. Daarnaast leidt het tot een extreem inefficiënte en kostenverslindende organisatie van de specialis­tische zorg.

Huisartsen moeten er toch ook gek van worden. Probeer maar eens een patiënt met vergrote lymfklieren naar een hematoloog te krijgen. Maar al te vaak tref je subspecialisten die eigenlijk alleen maar geïnteresseerd zijn in maligne lymfomen en zich te hoog verheven voelen om virale lymfadenopathie of een sarcoïdose te diagnosticeren. En de teleurstelling bij het toegesnelde pulmonary embolism response team als de patiënt helemaal geen long­embolie blijkt te hebben, vertaalt zich helaas zelden bij de longartsen in dit team tot een beetje interesse om bij diezelfde patiënt ont­regeld astma of een luchtweginfectie te helpen behandelen.

Met de snel toenemende kennis en mogelijkheden van de geneeskunde is het fantastisch dat we steeds meer dokters krijgen die op een klein specifiek gebied alle details weten en de laatste wetenswaardigheden bijhouden. Echter, als ze vervolgens hun interesse in al het andere verliezen en niet meer bereid zijn patiënten met alternatieve of bijkomende problemen te helpen, leidt het tot een eindeloze versnippering waarvan patiënten steeds meer de dupe dreigen te worden.

Ook van Marcel Levi

  • Marcel Levi

    Marcel Levi is internist en sinds 1 januari 2017 CEO van het University College London Hospitals (UCLH). Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Bas Waas, Huisarts te Haarlem, Amstelveen 17-01-2021 11:54

    "Heel herkenbaar, zowel in de klinische omgeving, als -zoals eerder door collega Oosterhoff opgemerkt- in de GGZ. Dit is één van de redenen dat ik voor het generalistische vak van huisarts ben gegaan en niet voor kinderarts. Ik belde in een dienst mijn baas voor een ernstig benauwd kind. Antwoord: "daar weet ik niets van, ik ben kinder-nefroloog"....zucht. In de GGZ worden mijn patiënten ook van loket A naar loket B verwezen.
    Superspecialisatie is prima, zolang het maar niet betekent dat je de rest vergeet! "

  • David Buis, Arts-onderzoeker, Leiden 17-01-2021 10:50

    "Een herkenbaar probleem en oh zo slecht voor kwaliteit van zorg. Een typisch voorbeeld van denken vanuit de ziekte en niet vanuit de patiënt. Het is echter niet alleen een gevolg van de organisatie van zorg, maar ook een cultureel probleem. In het moderne ziekenhuis lijkt het bijna een sport om patiënten zo snel mogelijk naar andere afdelingen over te plaatsen en geen verantwoordelijkheid te nemen: House-of-God-achtige toestanden. Terwijl het vertrekpunt altijd het probleem van de patiënt dient te zijn en hoe we dat het beste kunnen verhelpen."

  • Hans Santen, huisarts, Velp 17-01-2021 10:39

    "Beste Marcel,
    Inderdaad is het soms om gek van te worden. En inderdaad, versnippering is voor goede patiëntenzorg een steeds groter probleem.
    Dat deze tendens al veel langer aan de gang is en eerder aan de kaak werd gesteld blijkt uit het artikel van Holdrinet uit 2001 (1): https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/alleen-meer-dokters-opleiden-helpt-niet.htm.
    De wens tot meer generalisme wordt in toenemende mate uitgesproken; ik hoop dat we voor de uitvoering daarvan niet weer 20 jaar moeten wachten.


    "

  • Menno Oosterhoff, psychiater, Thesinge 16-01-2021 15:12

    "Ik heb het ook in de psychiatrie zien gebeuren. Specialistische teams en als er dan iets speelt wat buiten dat specialisme valt dan moet het naar een ander team. Terwijl diagnostiek zeker in de kinderpsychiater in feite niet moeilijk is."

  • Gaspard Knops, Huisarts, Valkenburg 15-01-2021 18:21

    "Zo extreem als hier geschetst is het nog niet in Nederland maar de tendens is er wel. Maar dit biedt kansen! Waarom nog 6 jaar erover doen om basisarts, en nog eens 3-8 jaar om (super)specialist te worden? Sla die exercitie maar over en leid de mensen op tot alveolist, glomerulopaat, follikoloog en ga zo maar door. In een fractie van de tijd.
    Wel jammer dat we inmiddels wel tegen een tekort aan huisartsen aan lopen. Dus mocht je dit lezen en heb je je keuze nog niet gemaakt, voel je geroepen!"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.