Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Column

Daar ga ik niet over

18 reacties

‘Gelukkig’, zegt de neuroloog terwijl ze aandachtig kijkt naar de MRI van de oude dame die zonet op de Spoedeisende Hulp is gekomen met verwardheid en neurologische uitval. ‘Het is geen herseninfarct. Ik denk dat jullie beter de neuroloog kunnen bellen.’ Ik kijk haar verbaasd aan. ‘Maar jij bent toch neuroloog?’, vraag ik. ‘Jawel’, zegt ze, ‘maar ik ben de neuroloog van het stroketeam. Ik doe alleen stroke en dit is geen stroke.’

Ik ben minstens zo verbaasd als ik een volgende patiënt met een snel progressieve en ingewikkelde nierinsufficiëntie wil verwijzen naar de nefroloog omdat ik denk dat een nierbiopt moet worden uitgevoerd. De alleraardigste arts-assistent aan de telefoon vraagt of ik de patiënt wil verwijzen naar het glomerulaire team, het interstitiële-nefritisteam of het team voor tubulaire aandoeningen. Als ik haar uitleg dat de oorzaak van de acute nierinsufficiëntie lastig te achterhalen is en ik juist daarom nefrologische expertise nodig heb, blijft ze volhouden dat ik de patiënt alleen maar naar één van die teams kan verwijzen.

Later die dag begint mijn verbijstering de grens van ontvlambaarheid te bereiken als de oncoloog weigert te komen kijken naar een patiënt met een grote uitpuilende tumor in de hals ‘omdat er nog geen weefseldiagnose is, dus misschien is het geen kanker’.

Mijn verbijstering begon de grens van ontvlambaarheid te bereiken

Achtereenvolgens drie keiharde illustraties van waar subspecialisatie toe lijkt te leiden. Ziekenhuizen zijn inmiddels tot de nok toe gevuld met superknappe dokters die er allemaal ‘niet over gaan’. Ze lijken geen zier te geven om patiënten, maar doen alleen hun geliefkoosde orgaan, lievelingsziekte of favoriete weefsel­type. Subspecialisatie betekent kennelijk niet alleen dat je van een klein gebiedje heel erg veel weet (wat natuurlijk uitstekend is) maar vooral dat je totaal niet meer geïnteresseerd bent in de rest. Dit resulteert in een situatie waarbij patiënten vooral te horen krijgen wat ze níét mankeren, dat hun probleem níét op het terrein van deze geconsulteerde dokter ligt en deze dus níéts voor hen kan betekenen. Daarnaast leidt het tot een extreem inefficiënte en kostenverslindende organisatie van de specialis­tische zorg.

Huisartsen moeten er toch ook gek van worden. Probeer maar eens een patiënt met vergrote lymfklieren naar een hematoloog te krijgen. Maar al te vaak tref je subspecialisten die eigenlijk alleen maar geïnteresseerd zijn in maligne lymfomen en zich te hoog verheven voelen om virale lymfadenopathie of een sarcoïdose te diagnosticeren. En de teleurstelling bij het toegesnelde pulmonary embolism response team als de patiënt helemaal geen long­embolie blijkt te hebben, vertaalt zich helaas zelden bij de longartsen in dit team tot een beetje interesse om bij diezelfde patiënt ont­regeld astma of een luchtweginfectie te helpen behandelen.

Met de snel toenemende kennis en mogelijkheden van de geneeskunde is het fantastisch dat we steeds meer dokters krijgen die op een klein specifiek gebied alle details weten en de laatste wetenswaardigheden bijhouden. Echter, als ze vervolgens hun interesse in al het andere verliezen en niet meer bereid zijn patiënten met alternatieve of bijkomende problemen te helpen, leidt het tot een eindeloze versnippering waarvan patiënten steeds meer de dupe dreigen te worden.

Ook van Marcel Levi

  • Marcel Levi

    Marcel Levi is internist, voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en hoogleraar geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Bart Bruijn, Huisarts, Streefkerk 27-01-2021 09:46

    "Herkenbaar, maar andersom dan dat Levi hier beschrijft.

    Gelukkig is dit in mijn lokale ziekenhuis nauwelijks aan de orde. Universitair wel, maar daar verwijst men meestal onderling door.

    Andersom zeg ikzelf, als solistisch, zeer generalistisch apotheekhoudend dorpsdokter dit regelmatig.

    Het is verbluffend voor buitenstaanders wat er allemaal op het bordje van de huisarts wordt gegooid. Tot het verdelen van distributiewoningen en de tekorten in de psychiatrie toe.

    Bij weer een briefje voor een woningeigenaar, een luchtvaartmaatschappij of schoonmaakbedrijf zeg ik: "Sorry, daar ga ik niet over."

    Als ik weer eens wordt uitgenodigd voor regelmatige vergaderingen onder werktijd door een zich belangrijk vindende instantie op wat voor gebied dan ook, zeg ik: "Sorry, daar ga ik niet over".

    Als ik weer eens wordt gesommeerd me in te spannen voor het bewegen van mijn patiënten en het feit dat ze niet afvallen, zeg ik: "sorry, daar ga ik niet over." Als alles wat anderen in de zorg laten liggen tot mijn taak wordt gerekend, zeg ik: "sorry, daar ga ik niet over".

    En zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik zal het u besparen."

  • Herman Mees, Huisdokter, Zuidlaren 27-01-2021 00:44

    "In dit licht de uitspraak van die huisarts in de vorige eeuw, die vroeg aan zijn zoon, die "specialist" wilde worden: "gut, jong, kun je het hele vak niet aan?""

  • Arjen Göbel, Huisarts, Amstelveen 26-01-2021 14:29

    "Marcel slaat de spijker weer eens heerlijk op de kop. Ik hou er van.

    Ik vind daarnaast dat specialisten, ook 'algemeen specialisten', zich vooral bezighouden met het uitsluiten van kanker die er niet is, maar vervolgens niet het oorspronkelijke probleem oplossen van de patiënt.

    Ik stuur iemand in met buikpijn. Specialist stelt tot ieders vreugde vast dat het geen kanker is. Patiënt zit week later bij mij met nog steeds dezelfde buikpijn. terwijl ik de specialist niet had gevraagd kanker uit te sluiten maar de buikpijn op te lossen.

    Herkenbaar?

    Daarom eindig ik mijn verwijsbrieven steeds vaker met de zin: "Graag aandacht voor dit probleem en tevens graag een oplossing voor de klacht, ook als er geen maligniteit o.i.d. gevonden wordt.""

  • Jan Bergen, bestuurder, toezichthouder, oud-huisarts , Vlissingen 26-01-2021 12:07

    ".....de patient wordt nog net niet per buizenpost als pakket naar de collega-specialist gestuurd....."

  • Eelco Veen , Chirurg, Breda 24-01-2021 14:10

    "Marcel Levi beschrijft hoe patiënten krijgen te horen wat ze niet mankeren en elders naar een oplossing moet worden gezocht. In 2001 werd ik opgeleid tot Algemeen Chirurg en heb mij ondertussen verder gedifferentieerd als vaatchirurg, longchirurg en chirurg bij kinderen. De algemeen internist en chirurg lijken niet meer te bestaan en hebben plaats gemaakt voor verschillende (sub) specialismen. Hoewel dergelijke differentiatie in de Heelkunde veel goeds heeft gebracht is toch enige waakzaamheid is geboden. Het is goed dat we niet allemaal nog alles doen, die tijd is voorbij! De verder gaande specialisatie kan leiden tot verlies aan algemene kennis en interesse in andere deelgebieden van de Heelkunde. Wat is er mooier om datgene te doen waarvoor je destijds besloot om dokter te worden. Het stellen van een diagnose en ervoor zorgen dat de patiënt de juiste zorg / optimale behandeling krijgt. Dat wil niet altijd zeggen dat je zelf de behandeling kan uitvoeren, zoals Marcel Levi in zijn column een aantal voorbeelden geeft, maar wel weet waar de patiënt terecht kan voor de juiste behandeling. Door steeds meer in hokjes te werken, lijkt het alsof we vergeten te blijven nadenken wat er zich afspeelt buiten dat hokje. Fysiologisch onjuist, want datheeft ons immers geleerd dat de verschillende orgaansystemen nauw met elkaar verweven zijn. Bij ons in het ziekenhuis geven wij als chirurgen dagelijks supervisie op de SEH onafhankelijk van de subspecialisatie. Door vertrouwen in elkaars competenties en heldere afspraken met laagdrempelig onderling overleg zorgen we op deze manier ook buiten ons eigen differentiatie voor de chirurgische patiënt. Het is aan ons om onze dokters van de toekomst te leren een fatsoenlijke werk(differentiaal) diagnose op te laten stellen en de patiënt niet te vertellen wat ze niet hebben. Dat de generalist terug komt is niet waarschijnlijk, dan wel wenselijk, maar behoud van een generalistische blik wel degelijk.
    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.