Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

Patiënten en artsen: verenigt u, laat 33980 sneuvelen

9 reacties

Tamelijk onopgemerkt is op dinsdag 13 september de wet 33980 in de Tweede Kamer aangenomen. Het betreft een wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten in verband met het verbeteren van toezicht, opsporing, naleving en handhaving. Door deze wetswijziging worden de mogelijkheden om in het belang van fraudebestrijding het medisch beroepsgeheim op te heffen volledig. Tot nu toe kon met een keuze voor een restitutiepolis een patiënt zijn privacy beschermen.

Het is vreemd dat het in artsenland zo stil is gebleven rondom de erosie van een van de kernwaarden van het artsenvak. Patiënten moeten erop kunnen vertrouwen dat wat in de spreekkamer wordt gedeeld binnen die vier muren blijft. Deze vertrouwensbasis is cruciaal. En deze wordt nu te grabbel gegooid omdat het aantasten van het beroepsgeheim nodig zou zijn om fraude op te sporen. Maar waar hebben wij het over?

Zorgverzekeraars mogen bij materiële controle bij vermoedens van fraude en/of fout declareren in het medisch dossier kijken om te controleren of de arts – al dan niet samen met de patiënt – rommelt met declareren. Volgens artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens is het aantasten van privacy, waaronder het doorbreken van het medisch beroepsgeheim, alleen te rechtvaardigen als met het middel het doel gediend wordt en als er geen alternatieven zijn.

Allereerst is de omvang van fraude in de zorg een stuk kleiner dan enkele jaren geleden werd gesuggereerd. Zorgverzekeraars Nederland heeft uitgerekend dat in 2015, als het om echte fraude gaat, dit 0,015 procent van de 1 miljard declaratieregels betreft. Als het medisch dossier om die reden geopend kan worden door zorgverzekeraars en justitie dan is het conform de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst niet meer mogelijk de privacy van de patiënt te waarborgen. Een kernwaarde van de zorg doorbreken is dus disproportioneel. Daarnaast is niet aangetoond dat het doorbreken van het medisch beroepsgeheim nodig is om fraude effectief op te sporen en aan te pakken. Een vereenvoudiging van het financieringsstelsel zodat upcoding kan worden teruggedrongen ligt meer voor de hand. Ook kan opsporing bij vermoedens van fraude actiever ter hand genomen worden. Het voorstel voldoet dus ook niet aan het subsidiariteitsvereiste om artikel 8 te schenden.

Een wet dus die de toets van proportionaliteit en subsidiariteit niet kan doorstaan. Dit klemt eens te meer omdat zorgverzekeraars commerciële belanghebbenden zijn. Wat is hun belang bij kennis van het medisch dossier van patiënten? Kennis over de medische aandoeningen van een verzekerde kan leiden tot risicoselectie en uitsluiting van verzekeringen waar deze verzekerde hoe dan ook verliesgevend op zal zijn.

Waarom is deze wet voor minister Schippers zo’n halszaak? Belangrijk is het stuk 33980 nummer 16. Hierin staan gedeeltelijk openbaar gemaakte verslagen van het Bestuurlijk Overleg Taskforce Integriteit Zorgsector. Interessant is het verslag van 29 januari 2014, pagina 4. Daarin kunnen we lezen dat de NZa aanbevelingen van een onderzoek presenteert die erop neerkomen dat voor effectieve fraudebestrijding ‘de noodzaak tot doorbreking medisch beroepsgeheim en aanpassing artikel 13 Zvw’ nodig zijn. Het doorbreken van het medisch beroepsgeheim is een tweede pijler van Schippers om die vermaledijde artsen aan te kunnen pakken.

Minister Schippers haalde bakzeil bij de aantasting van de keuzevrijheid voor artsen, doordat drie PvdA-senatoren in de Eerste Kamer de coalitiedwang weerstonden. Ook het elektronisch patiëntendossier sneuvelde omdat het disproportionele risico’s voor de privacy bevatte. Wetsvoorstel 33980 wordt nu verder behandeld in de Eerste Kamer. Het is dus nog niet te laat om de wet te laten sneuvelen. Het is echter wel de hoogste tijd dat artsen en patiënten wakker worden.

Patiënten en artsen: verenigt u, laat 33980 sneuvelen in de Eerste Kamer.

Henk van Gerven schreef deze blog samen met Renske Leijten, eveneens Tweede Kamerlid voor de SP

Lees ook:

print dit artikel
  • Henk van Gerven

    Henk van Gerven is oud-huisarts en voormalig Tweede Kamerlid voor de SP.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Teun van den Berg, Huisarts , Amsterdam 02-01-2017 18:20

    "
    Zie ook:

    https://petities.nl/petitions/tegen-33980-16-afschaffing-medisch-beroepsgeheim-ten-behoeve-van-de-verzekeraars?locale=nl"

  • J.W.A. Langendijk, arts, np, Bitgummole 16-09-2016 14:04

    "Toen ik in 1972 artsexamen deed, deed ik daarbij een belofte waarin de volgende strofe voorkwam:
    '(…) en dat ik aan niemand zal openbaren wat in die uitoefening als geheim mij is toevertrouwd of ter mijner kennis is gekomen, tenzij mijne verklaring, als getuige of deskundige in rechten gevorderd of ik anderszins tot het geven van mededeling door de wet verplicht worde. (…)'

    Ik lette niet goed op, of ik was het alweer vergeten, maar in 2003 werd de formulering veranderd in de zin die coll Mengelberg beschrijft.

    Zou mevrouw Schippers in of na 2003 ook niet goed opgelet hebben?
    "

  • Kaspar Mengelberg, psychiater, Amsterdam 15-09-2016 20:13

    "Nederlandse artsen leggen een eed of belofte af. Deze luidt(o.m.):

    "Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd".

    Punt.

    http://www.nfu.nl/img/pdf/Artseneed2009.pdf"

  • borgstein, arts, nl 15-09-2016 14:01

    "ook binnen de ziekenhuizen worden de patientengegevens regelmatig bekeken door instanties (bv finance&control - wel of niet in opdracht van de verzekeraar) die geen behandelovereenomst hebben met de patient
    dit wordt nog meer gefacilteerd door EPD's die alle toegang mogelijk maken tenij er specifieke delen afgezchermd worden (hetgeen meestal niet gebeurd)"

  • menno oosterhoff, psychiater, Thesinge 15-09-2016 13:07

    "Het blijft me verbazen hoe dit soort wetten de tweede kamer kunnen passeren zonder veel verzet van artsen. Bij de vrije artsenkeuze kwamen we ook pas laat in actie. Nu wordt een van de fundamenten van ons werk opgeofferd aan een hersenschim.
    Ik sluit me graag aan bij de oproep om alsnog in touw te komen, maar hoe? Weer een petitie?
    Wat ik me ook afvraag is waarom onze beroepsorganisaties hierin zo weinig van zich laten horen. Is dit niet iets voor de federatie, of voor de KNMG of voor alle andere verengingen.?"