De woorden niet kunnen vinden

Taal is vaak een essentieel onderdeel in de communicatie met patiënten. Het helpt ons om te begrijpen wat er aan de hand is, uit te leggen wat hen te wachten staat en om steun te bieden. Een taalbarrière kan daarom soms letterlijk een ‘barrière’ vormen. Gelukkig hoeft het niet altijd een obstakel te zijn.

De eerste keer dat ik dit écht ervoer, was tijdens mijn tropencoschap in Tanzania. Een vrouw had een stilgeboren kindje gekregen. Mijn Swahili beperkte zich destijds tot een enkel woord:‘pole’(het spijt me). Ik zocht naar iets om te zeggen, een manier om mijn medeleven uit te drukken, maar de woorden kon ik letterlijk niet vinden. Dus bleef ik een tijdje naast haar zitten en legde mijn hand op haar schouder. En wat bleek? Die kleine, non-verbale handeling zei misschien nog wel meer dan duizend woorden (cliché, maar waar).

Ook op de SEH in Nederland lopen we regelmatig tegen taalbarrières aan. Al heb ik inmiddels aangekondigd dat, als het Swahili betreft, ik met alle liefde de anamnese doe. Arabisch daarentegen… laten we zeggen dat mijn vocabulaire niet verder gaat dan drie woorden.

Laatst deelde een verpleegkundige mede dat onze patiënt alleen Arabisch sprak. Zijn vriend, die wat Engels kende, zou vertalen. ‘Hoe goed is jouw Arabisch eigenlijk?’ vroeg ze. Trots somde ik de drie woorden op. Tot onze verbijstering keek de vriend opeens op: ‘You speak Arabic?’ vroeg hij verbaasd. Lachend vertelde ik hem dat mijn kennis daar wel ophield. Toch was het ijs gebroken, en hadden die paar woorden al geholpen om goed patiëntcontact te maken.

Op 11 april staat een overhoring door een van de SEH-artsen gepland van mijn Poolse taalkennis – na drie weken slapend luisteren naar taallessen.