Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

Collega’s, haal die griepprik!

8 reacties

Als zelfs de minister publiekelijk de griepprik krijgt, dan is er iets aan de hand. Uiteraard heeft dit te maken met de campagne om de griepvaccinatie te promoten. Want alle mensen die in de zorg werken dienen zo’n prik te krijgen. Dat willen de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Federatie Medische Specialisten (FMS) en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) dit jaar bereiken.

Het gaat dus om mijn collega’s, en om mij. En dat is hard nodig ook. Het percentage collega’s dat zich laat inenten tegen de griep is immers opvallend laag. In heel Nederland 13 procent. In de Sint Maartenskliniek ietsjes hoger, maar niet veel meer: slechts 17 procent haalt bij ons de griepprik. Schrikbarend weinig.

Afgelopen winter 2017/2018 duurde het griepseizoen langer dan gewoonlijk. Dat leidde bijna tot een zorginfarct. Ziekenhuizen moesten afdelingen sluiten en operatieprogramma’s uitstellen. Vanwege de toestroom van patiënten, maar ook door een tekort aan personeel. Personeel dat zelf ziek was geworden. Opvallend, want waar is de griepprik dan voor?

Ik kan de opmerkingen dromen. ‘Ik ben niet ingeënt en toch niet ziek geworden’, zegt de een. ‘Dus dan hoeft het dit jaar ook niet.’ Een ander, wel ingeënt maar toch ziek geworden, meldt dat het sowieso een verkeerd vaccin is. Lastig, want als bestuur vragen wij onze collega’s de griepprik te halen, zodat zij er staan als onze patiënten ziek worden. Om te voorkomen dat er te weinig zorg wordt geleverd als er veel collega’s ziek zijn. Om kwetsbare patiënten niet onnodig te besmetten. Maar ook omdat we hopen dat onze collega’s geen griep krijgen.           

Willen wij iets raars? Nee. Elke griepgolf heeft enorme effecten. Enkele cijfers: in 2016/2017 werd een half miljoen mensen geveld door de influenza, 91 duizend van hen waren ouder dan 65 jaar. Afgelopen jaar duurde de griepepidemie achttien weken, langer dan gemiddeld, terwijl het aantal griepgevallen zowat verdubbelde. Tussen oktober 2017 en mei 2018 werden ongeveer 900 duizend mensen besmet met het griepvirus. Ruim een derde van hen ging met griepachtige klachten naar de huisarts. Ziekenhuizen raakten overbelast door de vele opnames na complicaties (meestal een longontsteking). Tijdens deze epidemie overleden 9500 meer mensen dan gebruikelijk.

Elk land worstelt met dit vraagstuk. Steeds wordt er geprobeerd de vaccinatiegraad van de bevolking te verhogen, specifiek bij kwetsbare groepen. Meestal krijgt ook de vaccinatiegraad van het zorgpersoneel bijzonder veel aandacht, al gaat elk land daar anders mee om. In de Britse National Health Service laat 68,7 procent van de frontline healthcare workers zich zonder wettelijke verplichting vaccineren: meer dan vijf keer zoveel als in Nederland. Opvallend is dat 28 procent van de Britse zorginstellingen op 75 procent uitkomt.  

In Brits-Columbia, Canada, werd in 2012 iets anders bedacht. Geen wettelijke verplichting. Maar wie zich niet laat vaccineren, moet tijdens het gehele griepseizoen een mondmasker dragen om te voorkomen dat collega’s en patiënten worden besmet. De vaccinatiegraad steeg van minder dan de helft naar 75 procent.    

In de Verenigde Staten worden centrale doelen gesteld. Daar verwacht het US Department of Health and Human Services dat 90 procent van de medewerkers in de zorg zich in 2020 laat vaccineren. In het griepseizoen 2016/2017 was dat met gemiddeld 78,6 procent ook al hoog, blijkt uit onderzoek onder een groot aantal ziekenhuizen. Sommige ziekenhuizen stellen vaccinatie verplicht, op straffe van ontslag. Dan doet 96,7 procent mee. Andere ziekenhuizen verplichten het personeel niet om zich te laten vaccineren. In sommige andere ziekenhuizen moet je jezelf registeren als je niet meedoet. Ook daarvan gaat een stimulerende werking uit.

Vanzelfsprekend sluit de Sint Maartenskliniek zich aan bij de landelijke campagne. Mijn collega-bestuurder en ik laten ons ieder jaar als eerste vaccineren. Blijkbaar heeft dit nog steeds niet het beoogde effect. Daarom hebben wij bedacht dat iedereen die zich laat vaccineren een bioscoopbon krijgt. Al kan dit bedrag ook worden gedoneerd aan een goed doel voor onze patiënten. Hopelijk is dit een extra zetje. We weten het in maart 2019.  

Ten slotte: werkt die griepprik wel? Daar zijn vele studies naar gedaan. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat in het griepseizoen 2016/2017 de effectiviteit van de vaccinatie 47 procent was. Bijna de helft. Met zo’n kans verwacht ik dat iedereen zich laat vaccineren. Opdat kwetsbare mensen niet worden besmet en de effecten bij ziekte milder en korter zijn. Dan hoeven we wellicht geen afdelingen te sluiten en neemt de werkdruk van collega’s zonder griep niet onnodig toe.

Toegegeven, een effectiviteit van bijna de helft is niet genoeg. Er is dus nog veel onderzoek nodig. Maar zolang slechts weinig personeelsleden zich laten vaccineren, heeft een verbeterde effectiviteit ook geen effect. Dus haal die prik, liefst alle collega’s, 100 procent. Doe het voor de patiënten. En voor elkaar.  

Bronnen
print dit artikel
griep
  • Mark van Houdenhoven

    Mark van Houdenhoven is CEO van de Maartenskliniek en bijzonder hoogleraar Economische bedrijfsvoering in de gezondheidszorg aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 02-11-2018 12:41

    "@Zoon: Oei, ik ben toch wel echt een trage geest: Ik snap de strekking van uw vraag nu pas. Denk ik..."

  • Peter Zoon, Internist niet praktiserend, Ermelo 02-11-2018 01:21

    "Dom vraagje: als IK geen griep wil krijgen laat ik dan mijn buurman vaccineren in plaats van mezelf?"

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 10:42

    "@ Sangster: Zoals zovelen gaat u volledig voorbij aan de argumenten over de werkzaamheid en de efficiëntie, zoals ook Van Bemmel die krachtig samenvat.

    Als er volgende week een producent van Ringer's Lactate claimt dat een injectie met dit goedje u langer op de been houdt, bent u dan ook zo coöperatief?

    "

  • A.G. Sangster, bedrijfsarts, Nijeveen 01-11-2018 10:05

    "Het is wat mij betreft in ieder geval een goede poging om het belang aan te geven dat Healthcare workers zich dienen te laten vaccineren om hun patienten te beschermen. De WHO en de gezozndheidsraad geven dit al jaren aan.
    Ander argument is dat in echte griepepidemie de staf ook voldoende bemand blijft om de toename van de patientenstroom aan te kunnen.
    Verder is het ook fijn als je niet net de griep krijgt als je op wintersport gaat.
    We hebben als werkgroep bedrijfsartsen in de zorg (BAZ NVAB) er jaren aan getrokken om het percentage te verhogen. Dit is goed gelukt en ging richting 30-40% deelname.
    De stijging leek door te zetten tot een artikel in het GEBU (geneesmiddelenbulletin) enkele jaren geleden. Als je het hebt over een ongenuanceerd artikel is het de moeite dit eens op te zoeken.
    Dit heeft alle campagnes in 1 klap weggevaagd.
    Verder gaan alle vaccinaties aan hun eigen succes ten onder. Zie de discussies rond Rijksvaccinatieprogramma, HPV etc.
    Doe gewoon mee. Er zijn nauwelijk bijwerkingen, behoudens een rood plekje of een dag een wat stijve arm.
    "

  • jos van bemmel, huisarts, Hoogland 31-10-2018 22:17

    "Geachte collega,

    Zelden reageer ik op columns/ blogs van collegae. Maar nu voel ik me wel erg geroepen. Zoals collega Bonte al schrijft: vaak heeft u sterke analyses maar nu...

    De IVE ( Influenza Virus Effectiviteit) was over de seizoenen 2003/2004-2013/204 29%. In 7 van de 11 seizoenen was er een mismatch tussen vaccin en
    circulerend virustype, 2x een gedeeltelijke match en 2x een goede ( NTVG 2017;161). Deze magere 29% betekent geenszins dat het vaccin ook in 29% van de gevallen bewezen werkzaam is. Daar is namelijk onderzoek voor nodig.

    NB: als er een bioscoopbon nodig is om een product aan de man te brengen is er mogelijk iets mis met het product.

    Het doet me denken aan de Indiase overheidscampagne in de jaren zeventig toen elke Indiër die zich liet steriliseren een transistorradio kreeg. Er werd ook onder dwang gesteriliseerd. Hierdoor werd nasbandi (sterilisatie) een huiveringwekkend begrip (Trouw 21 juli 1999).

    Zover willen we het toch niet laten komen met de griepprik? "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.