Inloggen
Laatste nieuws
Ineke Schouten
5 minuten leestijd

‘Spoedinternist’ kan acute zorg versterken

5 reacties

acute geneeskunde

Nieuw subspecialisme biedt uitkomst voor ongedifferentieerde patiënt

De concentratie van spoedeisende zorg vormt een bedreiging voor patiënten met een diffuse opnamediagnose. Internisten acute geneeskunde menen dat zij een sleutelrol kunnen spelen bij de snelle beoordeling van deze patiënten op de SEH.

Zorgverzekeraars Nederland (ZN) pleit in een recent rapport voor concentratie van complexe spoedeisende zorg.2 ZN maakt daarbij onderscheid tussen zes acute zorgstromen, waarvan er vijf nader zijn uitgewerkt: multitrauma, cerebrovasculair accident, acuut myocardinfarct, geruptureerd abdominaal aneurysma aorta en spoedeisende geboortezorg.

Bij elkaar opgeteld vertegenwoordigen de patiënten in deze vijf zorgstromen echter maar een zeer beperkt deel van het totaalaantal patiënten dat een SEH bezoekt. De zesde zorgstroom ‘overige spoedeisende zorg (zowel snijdend als niet-snijdend)’ is in volume de grootste groep. De veelal complexe ziektebeelden binnen deze heterogene categorie zijn in de kwaliteitsvisie niet verder uitgewerkt. ZN volstaat met de constatering dat de aanwezigheid van een intensive care voor deze ongedifferentieerde patiënten voldoende garanties biedt.

Deze veronderstelling is naar ons idee onjuist. Het is onze stellige overtuiging dat er juist voor deze groep patiënten gevaar schuilt in de voorgestelde concentratie van zorg en de daarmee gepaard gaande superspecialisatie.

Multimorbiditeit
Probleem is dat een belangrijke groep patiënten binnen de categorie ‘overige spoedeisende zorg’ bij presentatie geen duidelijke diagnose heeft. Het betreft ongedifferentieerde patiënten, van wie het klachtenpatroon en de comorbiditeit vaak te complex is om een enkelvoudige diagnose te stellen. Deze patiënten kenmerken zich vaak door hogere leeftijd, aanwezigheid van een of meerdere chronische aandoeningen en polyfarmacie. Maar multimorbiditeit betreft zeker niet alleen de geriatrische patiënten. Er zijn patiënten uit alle leeftijdscategorieën met chronische ziekten, waaronder cardiovasculaire problematiek, diabetes mellitus met complicaties, chronische nierinsufficiëntie/dialyse-behandeling, hiv-infectie, systeemziekten en oncologische aandoeningen.

De eerste opvang, diagnostiek, behandeling en het vaststellen van het te voeren beleid is voor deze ongedifferentieerde patiënten niet altijd zo eenvoudig te protocolleren als voor patiënten met enkelvoudige problematiek. Ondanks het feit dat het hoogcomplexe patiëntenzorg betreft, zijn de vitale functies slechts zelden zodanig bedreigd dat opname op een intensive care nodig is (5% van de patiënten op de SEH-afdeling). De betrokkenheid van een ic-afdeling bij de acute opvang
is dan ook zelden geïndiceerd en biedt daarom geen garantie voor optimale zorg.

Zonder goede coördinatie kan de zorg voor deze patiënten op sterk geprofileerde spoed-eisendehulpafdelingen verzanden in een veelvoud aan consulten en behandelaars.3 Overbodige diagnostiek, toename van kosten en vertraging van een adequate opvang en behandeling zijn dan het gevolg. Het is bekend dat een langdurig verblijf op de SEH onveilig is en het risico op overlijden vergroot.4 Bovendien ondermijnt dit de patiënttevredenheid.

Centrale schakel
Uit zowel kwaliteits- als kostenoverwegingen is de groeiende groep ongedifferentieerde acute patiënten dan ook gebaat bij een beoordeling door een specialist met zowel een generalistische visie als een diepgaand inzicht in de interactie tussen verschillende gezondheidsproblemen. Overeenkomstig deze gedachte werd recentelijk de behoefte uitgesproken aan een ‘multimorbiditeitsdokter’.5

De internist acute geneeskunde is vanwege zijn specifieke vaardigheden (zie kader links) bij uitstek geschikt om in deze behoefte te voorzien.6 Door prioriteiten te stellen bij zowel de diagnostiek als de behandeling, kan deze specialist juist voor deze patiënten goede, snelle en kostenefficiënte zorg garanderen.

Samenwerking met de verschillende zorgverleners binnen de acutezorgketen is daarbij wel essentieel. Om dat te bewerkstelligen, zijn heldere afspraken over de precieze taakverdeling en tijdige onderlinge consultatie nodig. Deze afspraken zullen per ziekenhuis moeten worden ingevuld. In de meeste ziekenhuizen verrichten SEH-artsen de eerste triage en acute opvang van onverwezen patiënten. Als blijkt dat het gaat om een complexe patiënt met multiproblematiek die vrijwel zeker zal moeten worden opgenomen, kan vervolgens – primair en tijdig – de internist acute geneeskunde worden geconsulteerd.

In de huidige praktijk gebeurt het vaak dat na beoordeling door de SEH-arts achtereenvolgens verschillende orgaanspecialisten (cardioloog, neuroloog, longarts) worden geconsulteerd, die allen vaststellen dat er geen opname-indicatie is op hun vakgebied. Een aanzienlijk deel van deze patiënten wordt vervolgens na een langdurig verblijf op de SEH alsnog opgenomen op een acute-opnameafdeling of een verpleegafdeling interne geneeskunde. Coördinatie door de internist acute geneeskunde kan de acute zorg voor deze patiënten in een stroomversnelling brengen en onnodige onderlinge consultaties voorkomen. Hierbij vormt de internist acute geneeskunde een centrale schakel tussen de SEH en de (interne) kliniek.

Niet vergeten
Profilering en concentratie van spoedeisendezorgstromen is een goede ontwikkeling met oog op de kwaliteitsimpuls. De grote en groeiende groep ongedifferentieerde patiënten, al dan niet met multimorbiditeit, mag hierbij echter niet worden vergeten. Het nieuwe vakgebied acute interne geneeskunde heeft de expertise die nodig is om de kwaliteit en kostenefficiëntie van de zorg voor deze patiëntencategorie te verbeteren.



Internist acute geneeskunde

Binnen de interne geneeskunde is een nieuw aandachtsgebied ontwikkeld: acute interne geneeskunde. Aiossen interne geneeskunde kunnen tijdens hun specialistenopleiding voor deze differentiatie kiezen. De internist acute geneeskunde is een generalist met disciplineoverstijgende kennis en vaardigheden die bij een complexe acute presentatie een integrale benadering kan hanteren. Inmiddels zijn er 122 internisten acute geneeskunde werkzaam in de Nederlandse ziekenhuizen.

Meer over interne geneeskunde



Ineke W.E.M. Schouten, internist acute geneeskunde, OLVG, Amsterdam

Douwe Dekker, internist acute geneeskunde in opleiding, OLVG/ AMC, Amsterdam

Sabine H.A. Diepeveen, internist acute geneeskunde, Isala Klinieken, Zwolle

Dit artikel is geschreven namens de gehele Sectie Acute Geneeskunde, Nederlandse Internisten Vereniging.1


Correspondentie: W.E.M.Schouten@olvg.nl; c.c.: redactie@medischcontact.nl

Geen belangenverstrengeling gemeld.




Zie ook

Voetnoten

1. De overige leden van de Sectie Acute Geneeskunde van de Nederlandse Internisten Vereniging zijn: M.A. van den Dorpel, internist-acute geneeskunde, Maasstad Ziekenhuis, Rotterdam; A.B.M. Geers, internist-acute geneeskunde, St. Antonius Ziekenhuis, Nieuwegein; A. Govers, internist-acute geneeskunde, Sint Franciscus Gasthuis, Rotterdam; H.R. Haak, internist-acute geneeskunde, Maxima Medisch Centrum, Eindhoven; F. Holleman, internist-acute geneeskunde, AMC, Amsterdam; R.W. ten Kate, internist-acute geneeskunde, Kennemer Gasthuis, Haarlem; J.C. ter Maaten, internist-acute geneeskunde, UMC Groningen; P.W.B. Nanayakkara, internist-acute geneeskunde, VU medisch centrum; P.M. Stassen, internist-acute geneeskunde, UMC Maastricht
2. Kwaliteitsvisie Spoedeisende zorg, Zorgverzekeraars Nederland, februari 2013.
3. Vegting IL, Nanayakkara PW, van Dongen AE, Vandewalle E, van Galen J, Kramer MH, Bonjer J, Koole GM, Visser MC. Analysing completion times in an academic emergency department: coordination of care is the weakest link. Neth J Med 2011; 69: 392-8.
4.  Sprivulis PC, Da Silva J-A, Jacobs IG, Frazer ARL, Jelinek GA. The association between hospital overcrowding and mortality among patients admitted via Western Australian emergency departments. Med J Aust. 2006; 184: 208-12.
5. Plochg T, Keijsers JFEM, Levi MM. De ‘multimorbiditeitsdokter’ heeft de toekomst. Ned Tijdschr Geneeskd 2012; 156: A5515.
6. Schouten WEM. Complex acute medicine: the internist in the lead. Neth J Med 2011; 69: 353-5.



beeld: ANP Photo
beeld: ANP Photo
<b>Download dit artikel (PDF)</b>
SEH zorgverzekeraars zorgconcentratie intensive care
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.