Inloggen
Laatste nieuws

Ophef over borstkankerstudie

6 reacties

Een congrespresentatie over borstkankeroverleving heeft de afgelopen week stof doen opwaaien. De boodschap dat de tienjaarsoverleving na een borstsparende operatie fors hoger is dan na een mastectomie, leidde tot ongerustheid bij patiënten en irritatie bij sommige artsen. De betrokken wetenschappers en het IKNL krijgen kritiek te verduren over het naar buiten brengen van de resultaten.

Het gaat om onderzoeksresultaten die nog niet in een peer reviewed blad zijn gepubliceerd. De onderzoekers, onder wie Sabine Siesling (UTwente) gebruikten data van de Nederlandse kankerregistratie om de tienjaarsoverleving van vrouwen met een kleine borsttumor en niet meer dan drie aangedane klieren te analyseren (T1-2N0-1). Ze vergeleken tussen borstsparende operatie met radiotherapie enerzijds en mastectomie zonder bestraling anderzijds. Het gaat hier om 37.207 vrouwen die tussen 2000 en 2004 geleden werden gediagnosticeerd.

In de borstsparende groep was de tienjaarsoverleving beter (76,8 versus 59,7 procent). Na correctie voor een aantal mogelijk verstorende factoren, zoals demografische gegevens, tumortype en aanvullende hormoon- en/of chemotherapie, bleef het verschil significant. De onderzoekers stellen dat er waarschijnlijk nog wel factoren zijn waarvoor niet is gecorrigeerd, maar dat de verklaring voor het overlevingsverschil vooral in het wel of niet bestralen zit. Dat staat in de gepresenteerde samenvatting, en is nadien door de onderzoekers ook meerdere keren herhaald. Zo zegt Siesling in de Telegraaf: ‘Het is een misvatting dat bij het verwijderen van de borst de kanker altijd volledig weg is. Er kunnen altijd nog zeer kleine kankerdeeltjes blijven zitten. Die kans is met radiobestraling kleiner.’

De organisatoren van het congres in San Antonio vinden de Nederlandse studie interessant, en vragen of de onderzoekers deze op een persconferentie kunnen toelichten. Ook vragen zij om een persbericht, dat wordt verspreid. Enkele Amerikaanse, Britse en Belgische media berichtten er vervolgens over, veelal in combinatie met andere gepresenteerde, al dan niet voorlopige, resultaten. De invalshoek is daar vooral: kies niet te snel voor mastectomie, want borstsparend opereren is veilig. Volgens Amerikaanse artsen is die boodschap nodig, omdat steeds meer vrouwen zouden kiezen voor een mastectomie, mogelijk in navolging van filmster Angelina Jolie. Zij liet beide borsten preventief amputeren, in verband met familiaire aanleg.

Het bericht bereikt dan ook Nederland, en verschijnt op de voorpagina van het AD. De boodschap heeft dan inmiddels een andere lading gekregen: lagere overlevingskans na borstamputatie bij kanker. Andere media pikken het bericht ook op, en onrust volgt. Artsen laten de onderzoekers weten dat veel patiënten ongerust zijn geworden, en sommige vrouwen bestraling willen na hun amputatie. Specialisten hebben vragen over hoe het onderzoek is uitgevoerd. Een aantal deskundigen spreekt de conclusies fel tegen, onder meer omdat de onderzoeksgroepen onvergelijkbaar zouden zijn.

Het IKNL, geschrokken van de ophef, publiceert vervolgens toelichtingen op zowel het onderzoek zelf áls op de publiciteit die ontstaat. Daarin wordt benadrukt dat het gaat om een groep die 10-15 jaar geleden de diagnose en primaire behandeling kreeg. Sindsdien is er veel veranderd, zowel in diagnostiek en behandeling als in registratie.  ‘Maar dat is inherent aan wetenschappelijk onderzoek’, licht Sabine Siesling toe. ‘De uitkomsten van deze studie geven geen reden om de praktijk aan te passen, maar kan wel helpen bij besluitvorming op individueel niveau. ’

Siesling betreurt het dat er zoveel onrust is ontstaan over de uitkomsten van de studie. ‘We hebben nooit de suggestie willen wekken dat amputatie een slechte keuze is. Wel dat borstparend opereren met adjuvante behandeling bestraling net zo veilig kan zijn.’

Sophie Broersen

© Shutterstock
© Shutterstock
borstkanker
  • Sophie Broersen

    Journalist en arts Sophie Broersen schrijft over geneeskunde en zorg in de volle breedte: van wetenschap tot werkvloer, van arts-patiëntrelatie tot zorg over de grens. Samen met de juristen van de KNMG becommentarieert zij tuchtzaken. Sinds eind 2020 werkt zij daarnaast als arts bij het team seksuele gezondheid van de GGD Hollands Midden.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.