Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Wetenschap

Epo werkt niet bij gezonde sporters

4 reacties

Doping met epo werkt niet. De prestatieverhogende werking ervan is een hersenschim en berust vooral op ongetoetste anekdotiek van beroepsrenners die bij dopingkwesties betrokken waren. Dat stelt sportpsycholoog en schaats- en wielrentrainer Bram Brouwer in zijn proefschrift De mythe van de rode bloedcel, waarvan deze week ook een handelseditie verscheen (2010 Uitgevers).

Voor zijn stelling heeft Brouwer theoretische en empirische argumenten. De werkzaamheid van epo berust op de volgende redenering: epo verhoogt het aantal rode bloedcellen in het bloed en daarmee het hematocriet. Het bloed kan dan meer zuurstof binden waardoor de zuurstoftransportcapaciteit toeneemt en daardoor de maximale zuurstofopname (VO2max). Met die hogere VO2max stijgt het maximaal aeroob vermogen dat de renner kan leveren en waarmee hij uiteindelijk langdurig harder kan fietsen. Volgens Brouwer is behoudens het eerste verband – dat tussen epo en het aantal rode bloedcellen – elk ander verband niet lineair en onjuist. Dat eerste verband moet ook wel juist zijn vanwege de bewezen medicinale functie bij patiënten met anemie. Maar volgens Brouwer mag de prestatieverbetering bij patiënten die epo toegediend krijgen, niet worden geëxtrapoleerd naar gezonde goedgetrainde duuratleten.

Tijdens wielrenwedstrijden als de Tour en de Giro kan het hematocriet van renners afnemen (sportanemie) en dat zou hun aerobe prestatiecapaciteit aantasten. Doping zou die ‘schadelijke’ gezondheidsconditie genezen. Volgens Brouwer is sportanemie echter een normale fysiologische reactie, die aerobe inspanningen juist faciliteert en die niets te maken heeft met een prestatiebeperkende pathologische anemie (tekort aan rode bloedcellen). Het ‘genezen’ van sportanemie met epo heft dat ‘natuurlijke voordeel’ volgens Brouwer op en ‘werkt daardoor tegengesteld aan wat die “genezing” beoogt’. ‘Met bloeddoping’, stelt hij, ‘stijgt de maximale hartslag. Dat zou een dubbel voordeel geven: snellere bloedcirculatie en meer zuurstoftransport. Het aeroob vermogen van renners zou dan evident toenemen en dat in een sport waarin 0,1 procent extra vermogen al doorslaggevend is. In tegenstelling tot deze beweringen bleek dat bloedtransfusies bij gezonde atleten juist tot een lagere bloedstroomsnelheid en een lagere zuurstoftransportcapaciteit leiden en dus eerder tot een lager aeroob vermogen.’

Brouwer presenteert verder een meta-analyse over 17 epostudies. Conclusie: 81-96 procent van de in de epostudies geobserveerde progressie in aerobe prestatiecapaciteit kan niet aan epo worden toegeschreven. Zijn controversiële maar opmerkelijke slotsom: ‘Lance Armstrong behaalde zijn zeven touroverwinningen wel met, maar niet door doping.’

Henk Maassen

De mythe van de rode bloedcel, Bram Brouwer, 2010 uitgevers
Reserveer bij bol.com paperback € 24,95

© iStock
© iStock
Lees ook:
Wetenschap
  • Henk Maassen

    Henk Maassen (1958) is journalist bij Medisch Contact, met speciale belangstelling voor psychiatrie en neurowetenschappen, sociale geneeskunde en economie van de gezondheidszorg.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • G K Mitrasing, Vogelvrije Huisarts, Heerhugowaard 12-10-2015 02:00

    "Wie steekt zijn hand in het vuur dat Bjarne Riis e.a. alleen epo zouden hebben gebruikt?"

  • B.Roep, radioloog n.p, Amsterdam 12-10-2015 02:00

    "Hoeve huisarts te Sprang-Capelle slaat de spijker op zijn kop,ik dacht namelijk precies hetzelfde,maar er wordt niet alleen epo gebruikt hoor,ook cortisonen en anabolen. Mensen die denken dat alleen wielrenners gebruiken zijn een beetje naïef,denk maar even aan Johann Olof Koss (toen student geneeskunde) op de olympische winterspelen in eigen land,had plotseling dijen als Griekse zuilen,of onze eigen Yvonne van Gennip, een half jaar zogenaamd geblesseerd en pakte uit het niets drie gouden medailles."

  • R. Kok, verzekeringsarts, ROTTERDAM Nederland 11-10-2015 02:00

    "Deels eens met collega Hoeve, echter als EPO zo duidelijk prestatie verhogend zou werken, wat wij allemaal neigen te geloven, zou je toch zeker een duidelijk onderzoeksverband verwachten bij alle onderzoek dat er is verricht, wat nu juist niet naar voren komt, begrijp ik. Dit alleen al moet ons ook laten openstaan voor de mogelijkheid dat onze overtuiging wel eens niet zou kunnen kloppen....Laten we als dokters ook vooral kritisch blijven op ons eigen handelen en overtuigingen zou ik willen voorstellen. "

  • L.J.H. Hoeve, Huisarts , Sprang-Capelle Nederland 10-10-2015 02:00

    "Gewoon even kijken naar oude video's op youtube van Bjarne Riis op Hautacam in 1996 zegt mij meer dan dit verhaal..."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.