Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Boeken en films & zo

Erik Fokke

Recensent
Erik  Fokke

Erik Fokke (1950) studeerde economie aan de VU en geneeskunde aan de UvA . Midden jaren tachtig werkte hij een aantal jaren als onderzoeker in het AMC en ook in de VS aan oncogene papillomavirussen. Sinds 1990 werkt hij als huisarts in Amsterdam en was hij lange tijd ook verbonden aan de huisartsenopleiding VUmc. Daarnaast volgde hij een muziekopleiding aan de Schumann Akademie en werkte hij freelance voor VPRO Radio 4 en verschillende muziektijdschriften. Van de diverse boeken die hij schreef zijn nog verkrijgbaar Mozart & de Lage Landen (2006) en Het oog van de meester, essays over kunst en geneeskunde (2018).

recensies

  • Igor Stravinsky. L’Histoire du soldat et autres pièces

    Een lang bestaand thema in de westerse literatuur is het Faust-thema. In Doctor Faustus (1947) van Thomas Mann verkoopt de fictieve componist Adrian Leverkühn zijn ziel aan de duivel om de volmaakte compositie te schrijven.

  • Spaanse griep onder kunstenaars

    In de meest dodelijke vier weken van de twintigste eeuw, de oktobermaand van 1918, bezweken miljoenen mannen tussen de 20 en 40 jaar aan de Spaanse griep en niet aan de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog, zoals men zou kunnen denken. Onder die mannen waren vele kunstenaars.

  • Federico Fellini. Le tentazioni del dottor Antonio.

    Een manier om naar de grote Italiaanse cineast Federico Fellini – dit jaar honderd jaar geleden geboren – te kijken is dat hij in veel van zijn films niet alleen liet zien wat vrouwen in hem opriepen, maar dat hij ook een cinematografisch beeld wilde creëren van de ideale vrouw, net zoals de beeldhouwer Pygmalion dat deed met Galatea in de Metamorfosen van Ovidius.

  • Mahlerfestival

    In de laatste periode van zijn leven worstelde Gustav Mahler (1860-1911) met talloze problemen. Kort na de dood van zijn dochtertje Putzi kwam aan het licht dat hij hartproblemen had. Ook zijn huwelijk met Alma dreigde op de klippen te lopen, zodat een wanhopige Mahler in de zomer van 1910 te rade ging bij Sigmund Freud, die op dat moment op vakantie was in Noordwijk aan Zee. Beide heren ontmoetten elkaar in Leiden, waarbij Freud de grootste angsten van de componist wist te verjagen.

  • Hoge en lage tonen

    De muziek van Beethoven wordt over het algemeen opgedeeld in drie stijlperioden: vroeg, midden en laat. Deze verschillende stijlen zijn het best hoorbaar in Beethovens strijkkwartetten. Edoardo Saccenti en collega’s onderzochten de strijkkwartetten om te zien of er een verband was tussen de drie stijlen en de doofheid van de grote componist. Daarbij stuitten de onderzoekers inderdaad op een verband.

  • Hearing Beethoven

    Vanaf de tijd dat Beethoven er zelf mee naar buiten kwam, is er door artsen gespeculeerd over de oorzaak van zijn doofheid. Tegenwoordig denkt men dat de juiste diagnose cochleaire otosclerose is. De Amerikaanse musicoloog en Beethovenspecialist Robin Wallace stelde zichzelf een andere vraag: ‘Hoe kon Beethoven ondanks zijn doofheid op zo’n hoog niveau blijven componeren?’

  • De muzikale huisapotheek

    Muziek heeft directe toegang tot het domein van het onderbewustzijn, schrijft de Duitse musicoloog Christoph Rueger in zijn onderhoudende, informatieve boek De muzikale huisapotheek. In winkelcentra kan muziek de kooplust stimuleren, maar muziek is ook in staat om mensen met gezondheidsklachten op de been te houden. Van dit laatste was Franz Liszt zich zeer bewust.

  • Het welgetemperde gemoed

    In 1722 en 1723 componeerde Johann Sebastian Bach het eerste boek van Das wohltemperierte Klavier, een bundeling van vierentwintig fuga’s, elk voorafgegaan door een preludium. Samen met boek 2 wordt dit werk in onze tijd algemeen beschouwd als een van de grootste exercities in contrapunt uit de Europese muziekgeschiedenis. Mozart, Beethoven, Schumann en Wagner beschouwden het al als hun muzikale bijbel.

  • Celle que vous croyez

    In de spannende psychologische thriller Celle que vous croyez (‘Die je denkt dat ik ben’) maakt de 48-jarige universitair docent Franse taal- en letterkunde Claire, een ijzersterke rol van Juliette Binoche, een nepprofiel aan op Facebook waarin ze, na een scheiding en een mislukte verhouding met de 24-jarige Ludo, zich voordoet als de veel jongere vrouw Klara.

  • Brein en boléro

    Begin 1928 kreeg Maurice Ravel van de Russische danseres Ida Rubinstein de opdracht om zes delen uit de pianosuite Iberia van Albéniz te orkestreren voor een Spaans getint ballet. Ravel accepteerde de opdracht. Het ballet kreeg de werktitel Fandango mee, maar het zou er nooit komen. Door een Amerikaanse tournee die langer duurde dan gepland, kwam Ravel in tijdnood en stelde voor de muziek zelf te componeren.

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.