Alles voor jou als geneeskundestudent

Inloggen
naar overzicht
Wetenschap

Wachten met infuusvoeding op kinder-ic beter

Plaats een reactie
Shutterstock
Shutterstock

Het is beter om een week te wachten met parenterale voeding bij kinderen op de ic, dan om binnen een dag te starten. Onderzoekers Koen Joosten en Sascha Verbruggen deden mee aan de baanbrekende studie (samen met Greet van den Berghe van de universiteit van Leuven en Stollery's Hospital in Edmonton Canada) die dit resultaat opleverde, en ongetwijfeld tot veel discussie zal leiden.

Het lijkt volkomen logisch om ernstig zieke kinderen zo snel mogelijk bij te voeden, op welke manier dan ook. Op een ic zal dat vaak betekenen: via een infuus, omdat sondevoeding niet mogelijk is. Alles om te voorkomen dat ze afvallen, dat spiermassa verdwijnt en om te zorgen dat ze voldoende energie hebben om beter te worden.

En toch is het niet zo, blijkt uit een grote, gerandomiseerde multicenter trial bij 1440 kinderen op de ic, waaronder die in het Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam. De helft kreeg binnen 24 uur parenterale voeding, de andere helft pas op dag 8. Alle kinderen kregen intraveneus micronutriënten toegediend, en een vergelijkbare hoeveelheid vocht. Zodra mogelijk, werd orale of sondevoeding gestart.

De verschillen waren aanzienlijk: de laat gevoede kinderen liepen op de ic minder infecties op (18,5 versus 10,7%), en verbleven gemiddeld korter op de ic (9,2 versus 6,5 dagen). Vooral het aantal longontstekingen en lijninfecties nam af. Ze werden korter beademd en hadden minder vaak dialyse nodig. Er was geen verschil in mortaliteit. De kinderen die de grootste kans op ondervoeding hadden en de neonaten hadden het meeste baat bij wachten met parenterale voeding.

De onderzoekers zelf waren verrast door de klinkende resultaten, zegt kinderarts Koen Joosten: ‘Ik vertel al jaren hoe belangrijk het is om tijdig te starten met voeding. Enige jaren geleden stelde de onderzoeksgroep van Greet van den Berghe in Leuven vast dat het bij volwassenen goed is om te wachten met infuusvoeding. Zij zei tegen ons dat het bij kinderen hetzelfde zou zijn. Wij geloofden er eigenlijk niet zo in, maar ze heeft gelijk gekregen.’

Autofagie
Maar waarom is wachten met parenterale voeding beter? Omdat kinderen minder lijninfecties krijgen? Kinderarts-intensivist Sascha Verbruggen: ‘Dat speelt waarschijnlijk maar een kleine rol. Het gaat vooral om autofagie: het proces waarbij het lichaam cellen afbreekt, de rommel die vrijkomt bijvoorbeeld bij ziekte, tot er aminozuren over zijn die opnieuw worden gebruikt. Natuurlijke recycling dus. Dat speelt een belangrijke rol bij een goed functionerend afweersysteem, bij het vinden van een goede balans tussen een massale reactie en afremming. Wij hebben bij de kinderen niet onderzocht of autofagie optrad, maar van dier- en volwassenenstudies is dat bekend.’

Bijna de helft van de kinderen in deze studie was jonger dan een jaar. Niet zelden ging het om neonaten. Hoe is het mogelijk dat zelfs bij die groep een week zonder voeding niet gevaarlijk is? Verbruggen: ‘Juist neonaten kunnen die transitie van veel naar weinig voeding goed aan. Dat moet ook wel, ze krijgen in de eerste week na de geboorte vaak nog niet veel binnen, en vallen dan gewoonlijk ook af. Dan treedt autofagie waarschijnlijk ook op. Als je die groep via het infuus gaat bijvoeden, zet je dat proces stil.’ Maar waarom zou het bij zieke kinderen ook werken? ‘Als jij griep hebt, heb je ook geen zin om te eten. Het is een nuttig proces dat je daarmee in gang zet. Op het moment dat je weer zin krijgt om te eten, wil dat zeggen dat je beter wordt. Dus het devies is: zo snel mogelijk via de darm, maar niet via het infuus bijvoeden.’

De onderzoekers zullen de komende maanden op tournee gaan om overal ter wereld mensen ervan te overtuigen richtlijnen aan te passen. Joosten: ‘We moeten nog veel vragen beantwoorden: hoe zijn deze kinderen er 2 of 4 jaar later aan toe? Hoe lang moet je wachten met parenterale voeding, zijn er verschillen tussen kinderen? Maar alleen al op basis van deze studie zal de praktijk wereldwijd veranderen.’
Sophie Broersen

@medischcontact 

N Engl J Med, 2016.

Doi: 10.1056/NEJMoa1514762 en 10.1056/NEJMe1601140

Lees ook:

print dit artikel
Wetenschap voeding intensive care kinderen vasten neonaten
  • Sophie Broersen

    Journalist en arts niet-praktiserend Sophie Broersen schrijft over geneeskunde en zorg in de volle breedte: van wetenschap tot werkvloer, van arts-patiëntrelatie tot zorg over de grens. Samen met de juristen van de KNMG becommentarieert zij tuchtzaken.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Er zijn nog geen reacties