Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Nieuws

RIVM-onderzoek: ook rol voor aerosolen bij covid-19

21 reacties

Er zijn aanwijzingen dat SARS-CoV-2 binnenshuis door de lucht kan worden overgedragen. Als het zich inderdaad verspreidt via aerosolen, heeft dit gevolgen voor maatregelen die zijn genomen om de transmissie te beperken. Dat blijkt uit een studie van Jack Schijven e.a (RIVM) verschenen op de preprintsite medRxiv.

De onderzoekers schatten in deze studie het aantal SARS-CoV-2-deeltjes in aerosolen zoals die worden uitgestoten tijdens ademen, spreken, hoesten en niezen door een geïnfecteerde persoon in een niet-geventileerde omgeving, en vervolgens worden ingeademd door een of meer personen in dezelfde ruimte. Het totale volume van uitgestoten aerosolen bleek het hoogst voor een nies, gevolgd door een hoest, en twintig minuten spreken en ademen. Ze onderzochten de kans op blootstelling aan het virus op basis van meerdere scenario's: een reeks virusconcentraties, kamerafmetingen en blootstellingstijden, steeds in ruimtes zonder ventilatie.

De kans op blootstelling was over het algemeen minder dan 1 procent bij een virusconcentratie in slijm van minder dan 105 per ml en nam sterk toe bij verschillende hogere concentraties.

Viroloog Erwin Duizer is een van de auteurs van de studie. ‘Er zit zeer veel variatie in alle factoren die van belang zijn’, constateert hij. En verduidelijkt: ‘De virusconcentratie in de druppels die mensen produceren varieert makkelijk met een factor honderd tot duizend tussen individuen. Bij driekwart van de covid-19-patiënten zitten er een miljoen virusdeeltjes of minder in een milliliter vocht. De hoeveelheid uitgescheiden druppels verschilt ook sterk. In het algemeen kun je stellen dat er bij de gemiddelde uitscheider niet genoeg virus in de aerosolen zit om via die route een infectie bij anderen te veroorzaken. Maar er zijn zeker uitschieters. Eén op de twintig patiënten heeft een hoge virusconcentratie van honderd miljoen of meer virusdeeltjes per milliliter vocht. Als dat nou net ook iemand is die met consumptie spreekt of veel aerosolen vormt bij het hoesten of niezen, dan is de kans dat diegene een ander besmet aanzienlijk.’

Hoe het komt dat sommige mensen superspreaders zijn, is onbekend. ‘Dat zouden we graag onderzoeken’, zegt Duizer. ‘Wat we wel weten is dat de meeste mensen aan het begin van de infectie – een dag voordat ze symptomen krijgen en de dag dat die zich voor het eerst voordoen –  een hogere virusload in keel en neus hebben dan in de dagen daarna. Superspreaders zouden we graag snel opsporen, om dan onmiddellijk onderzoek te kunnen doen naar de mate waarin ze hun directe omgeving blootstellen aan het virus. Overigens, voor Sars-CoV-1 werd ook al verondersteld dat er eigenlijk maar weinig mensen zijn die meedoen aan de transmissie. Dat lijkt voor het nieuwe virus nog iets extremer het geval.’

Wat Duizer betreft is het nog te vroeg om de coronarichtlijnen aan te passen. Uiteraard zou optimaal ventileren een goede zaak zijn, aldus de viroloog, want ‘verdunnen is prima, volgens het adagium “the solution to pollution is dilution”. Maar we hebben momenteel geen idee wat optimale ventilatie is. Die moet je per ruimte bepalen. Als je uitademt en praat is de lucht die aan je mond ontsnapt een klein beetje warmer. Als daar druppeltjes in zitten vallen ze eerst naar beneden, verdampen een beetje, worden minder zwaar en zouden daardoor weer op kunnen dwarrelen. Moet je dan de lucht boven of beneden afzuigen? Ik weet het niet.’ Duizer weet wel dat fysische inzichten in dat opzicht belangrijke input kunnen leveren. Zo is het onderscheid tussen aerosolen en grote druppels kunstmatig: ‘Het is een continuüm. De grens, die nu ligt bij 5 micrometer, is op geen enkele manier te onderbouwen.’

Duizer benadrukt de onzekerheden: ‘Omdat we niet precies weten hoeveel mensen via druppels worden geïnfecteerd, hetgeen velen als de belangrijkste route zien, kunnen we nu eigenlijk ook niet onderbouwd volhouden dat een andere route, die via de aerosolen, een minder grote of juist een grotere rol speelt. Strikt genomen weten we het niet.’ Wat we wel zeker weten is dat de anderhalve meter werkt, zegt hij: ‘Ook de aerosolconcentratie is binnen die afstand het hoogst.’

Voorlopige slotsom van de studie van Schijven e.a: ‘Zolang het niet zeker is welke fractie van de virusdeeltjes in de lucht besmettelijk is en zolang er geen dosis-responsrelatie is, wordt aanbevolen voorzichtig te zijn.’

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.07.02.20144832v1

lees ook
Nieuws Wetenschap RIVM covid-19
  • Henk Maassen

    Henk Maassen (1958) is journalist bij Medisch Contact, met speciale belangstelling voor psychiatrie en neurowetenschappen, sociale geneeskunde en economie van de gezondheidszorg.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Atta van Westreenen, Arts, Tilburg 09-07-2020 18:56

    "@Hommel
    Strategy Selection: An Info-Gap Methodology
    Yakov Ben-Haim met link:
    https://mil-affairs-forum.net.technion.ac.il/files/2016/11/stratu08.pdf

    Mocht u dit trouwens erg interessant vinden, heb ik nog een boek superinteressant boek: Decision Making under Deep Uncertainty 2019, met downloadlink (=open source): http://library.oapen.org/handle/20.500.12657/22900
    Dit is wel wat taaiere kost dan het vorige paper. "

  • Atta van Westreenen, Tilburg, Arts 09-07-2020 18:51

    "Hoewel ik het dus zeker niet met elke spreker op Café Weltschmerz inhoudelijk eens ben, hoor ik daar toch vaker goede besprekingen en discussies dan ik elders vind. Mocht u een site in de aanbieding hebben van (uw inziens) beter allooi die zulks ook biedt, hoor ik absoluut graag. "

  • Jan B. Hommel, Neuroloog, Dalfsen 09-07-2020 18:51

    "@Van Westreenen: Zou u de volledige referentie van het artikel van Ben Haim hier willen plaatsen? Ik zie meerdere artikelen maar weet niet welke u bedoeld. "

  • Atta van Westreenen, Tilburg, Arts 09-07-2020 18:47

    "Beste collega Terpstra,

    Als wetenschappelijk geschoolde dokter begrijp ik onzekerheid zeker. Ik begrijp zelfs iets van statistiek. Ik weet bovendien ook iets van info-gap theory. En dat helpt. Kort gezegd: in onzekere situaties, kies robuust (zie het legendarische -en goed leesbare- paper van Ben Haim 2014). Robuuste keuzes kenmerken zich door weinig afhankelijkheid van externe factoren wat betreft uitkomst. In deze was een robuuste keuze dan ook eenvoudig geweest: lockdown vanaf de eerste besmetting. Volg de sterftecijfers op de voet gedurende die 2-3 weken. Had gezien dat de CFR steeds verder dalend was en had daarop het beleid geënt met streven naar lock-in (i.p.v. down) met cijfers over risicogroepen in de hand. Had de opschaling van de IC-capaciteit benut door eerder maatregelen te laten vieren voor de mensen buiten de lock-in. Zo had je de economie kunnen laten draaien, het sociale leed beperkt, de persoonlijke beschermingsmiddelen op kunnen sparen en bovendien wellicht de groepsimmuniteit kunnen behalen die een tweede golf onwaarschijnlijk zal maken. Want ook in het laatste: gezien er geen wereldwijd gecoördineerde crush-the-curve is ingezet, is de kans aanmerkelijk dat het virus nog eens langskomt. Door het gevoerde beleid zijn we dus wederom maximaal afhankelijk en daarmee kwetsbaar.

    In plaats van bovenstaande werd gekozen voor ontkenning, verrassing, en tot slot perseveratie. Dat heeft niet te maken met wetenschappelijke onzekerheid, dat heeft te maken met paniek en ego's. Me dunkt dat we daar zeer kritisch naar mogen kijken.

    Perfectie is onmogelijk, maar deze mate van imperfectie verdient mijns inziens zeker geen lof.

    Tot slot: ik zou niet aandurven om het kanaal Café Weltschmerz zomaar als disinformatiekanaal weg te zetten. Maurice de Hond heeft daar (overtuigend wat mij betreft) en ver voor het RIVM uit, de aerosolen bepleit. Arno Wellens meerdere economische problemen op banken- en Europees niveau. "

  • Jan B. Hommel, Neuroloog, Dalfsen 09-07-2020 18:33

    "https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/oxfam-honger-door-corona-kan-meer-mensen-doden-dan-het-virus-zelf

    Volgens Osfam-Novid is het aan het eind van 2020 mogelijk dat er wereldwijd 12.000 mensen per dag de hongerdood sterven ten gevolge van de Corona-maatregelen.

    Volgens het rapport zijn er verder wereldwijd zo'n 121 miljoen extra mensen die door de Coronamaatregelen met de hongerdood bedreigd worden.

    Maar ach, dat zijn allemaal toch maar anti-wetenschappers die direct in de portemonnee getroffen worden door de corona-maatregelen. Die hoef je niet serieus te nemen. En die mogen wel dood.

    En Oxfam-Novib is zelf natuurlijk ook verdacht. Als al die mensen dood gaan stort hun hulpverlenershandeltje natuurlijk in. Dus ook Oxfam-Novib is niet zuiver op de graat en heeft zo zijn belangen.

    Zoals altijd is het leven van de westerse mens vele malen meer waard dan het leven van een mens in de 2e en 3e wereld. Ook als de westerse mens ouder dan 80 jaar is, en de mens in de 2e en 3e wereld nog maar net het levenslicht gezien heeft.

    Wij staan niet gelijk aan dieren. Wij zijn vele malen wreder. Maar goed, als we hier maar braaf achter de muziek aanlopen kan iedereen weer rustig gaan slapen.

    Volgens de voorzitter van een fundamentalistisch antikwakclubje dan.

    Bzzz. Bzzzzzz. Bzzzzzzzzzzzz."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.