Praktijkperikelen
2 minuten leestijd
Praktijkperikel

Empathie aan, pacemaker uit!

3 reacties

Ruim twee jaar na het overlijden van mijn man ervaar ik ruimte om mijn verhaal over zijn laatste maanden op te schrijven. Na een lang en gelukkig leven – hij werd 90 jaar oud en we waren zestig jaar getrouwd – waarin hij voor veel mensen van grote betekenis is geweest, ontkwam hij niet aan een stapeling van ziektebeelden. Naast toenemende parkinson was er ook sprake van een blaascarcinoom, waardoor hij zo’n vier jaar lang dag en nacht met een katheter moest leven. Uiteindelijk werd hij nog geplaagd door fracturen in twee rugwervels.

Zo’n zes jaar daarvoor kreeg hij hartklachten. Hij had toen een hartslag van 35 à 40. Na intens aandringen bij de cardioloog werd een pacemaker geplaatst met uiteindelijk een hartslag van 70, waar hij – letterlijk en figuurlijk – vrede mee had en die zijn leven behoorlijk veraangenaamde.

Enkele jaren na plaatsing van de pacemaker kwamen de symptomen van de andere ziektebeelden op de voorgrond te staan. De conditie van mijn man ging heel snel achteruit. Steeds als de huisarts zijn visite deed, had mijn man een redelijk moment waardoor de huisarts vermoedde dat zijn situatie stabiel was.

Hij doorstond de ongemakken steeds minder goed. Daarom heb ik op een gegeven moment, met instemming van mijn man, bij de cardiologe en de huisarts bepleit de pacemaker stop te zetten. Het gevolg van hun ‘neen’ was dat ik enkele keren, ‘s avonds of ’s nachts, de huisartsenpost of 112 heb moeten bellen om de ergste acute ongemakken bestreden te krijgen. Voor hem was de beleving van zijn kwaliteit van leven zodanig verstoord, dat hij – hoe verdrietig ook – intens uitkeek naar zijn levenseinde.

Op een moment dat mijn man opnieuw, maar nu op een ochtend, er heel slecht aan toe was, heb ik de huisarts min of meer ‘gesommeerd’ onmiddellijk te komen. Gelukkig erkende de huisarts de noodsituatie en alarmeerde de cardiologe. Een dag later belde zij en vroeg mijn man of hij ook zelf de pacemaker stopgezet wilde hebben. Mijn man reageerde met: ‘Ik ben het volkomen eens met mijn vrouw.’

Enkele dagen later kwamen er twee medewerkers uit het ziekenhuis om de pacemaker te deactiveren. Aansluitend – conform eerdere afspraken met mijn man – startte de huisarts met de palliatieve sedatie. Vijf dagen later overleed hij.

Na zijn overlijden heeft zowel zijn cardiologe als de huisarts mij gebeld met de mededeling dat zij vonden dat ik met mijn pleidooi had bijgedragen aan nieuwe inzichten in hun werk. Dit riep een zekere verontwaardiging bij mij op (ik heb zeven jaar als vrijwilligster in het Bijna Thuis Huis in Zoetermeer gewerkt)! Ik ben van mening dat huisartsen en specialisten zich vanuit hun reflectie op hun werkzaamheden steeds dienen af te vragen wat een zo goed en zo menswaardig mogelijk levenseinde is voor iedere terminale patiënt.

Thea Veelenturf-van der Velde, Zoetermeer

Meer praktijkperikelen
Praktijkperikel
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • A.J. Colon

    neuroloog, Fort-de-France

    Beste collegae,

    Is er niemand die nou juist leest dat cardiologe en huisarts heel betrokken waren, ja, zelfs met grote empathie reageerden? Dankbaar voor een goede samenspraak met overledene en partner dit nog een keer, in alle positiviteit, benad...rukkend mede omdat het lang niet bijtendere familie even harmonieus gaat?
    Helaas komen de goede bedoelingen verkeerd over, maar ik vind dit duizend keer beter dan de pacemaker uitzetten, en opstarten van een behandeling waarbij de dood na enkele dagen intreedt om vervolgens niets meer van je te laten horen.
    Wat jammer dat intentie en ontvangst van de boodschap op verschillende golflengte zat. Voor alle partijen was dit een indrukwekkende periode.

  • Chirurg in ruste, Groningen

    Medisch Contact publiceert in deze inzending medische gegevens van een overleden patiënt. In die inzending lees ik niets over een toestemming, gegeven door de overledene.
    Door de ondertekening is de achternaam en woonplaats van de overledene ook ope...nbaar gemaakt.
    Heeft de redactie van MC overwogen om in plaats van de ondertekening te schrijven: “Naam en woonplaats zijn bij de redactie belend”?

    Empathie is van groot belang. Of een gebrek aan empathie in deze casus een rol speelde, kan ik uit de inzending niet concluderen.

    Groningen
    Eduard Veldhuis

  • D.J.W. van Kraaij

    Cardioloog, maastricht

    Hoewel medisch-cardiologische details in de inzending ontbreken, lijkt sprake te zijn van een - helaas frequent voorkomend - groot misverstand omtrent de werking van een pacemaker en rol van een pacemaker bij het naderende levenseinde, cq. de mogelij...k onwenselijke 'verlenging van het leven' die een pacemaker zou kunnen brengen.

    Ik hoop dan ook oprecht, dat de beschreven situatie bij collega's en patiënten niet de indruk wekt, dat het 'uitzetten' van een pacemaker op enig zinvolle of verantwoorde wijze kan bijdragen aan het 'verzachten van leed', of een rol kan spelen in een 'palliatieve behandeling', laat staan 'euthanasie'.
    Dragers van een pacemaker zullen vrijwel nooit sneller sterven door deze 'uit' te programmeren, wel zal het vaak hun kwaliteit van leven nog verder verminderen door progressief hartfalen en/of recidiverende wegrakingen.

    Schrijfster heeft onverkort volkomen gelijk wat betreft het belang van empathie. Maar daar hoort ook goede uitleg bij.

 

Perikel insturen

Heeft u iets meegemaakt wat u deed fronsen, foeteren of lachen? Deel het met uw collega's!

Stuur uw anekdote in

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.