Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Column

Thijs H. en het vaccineren van kinderen

We moeten de maatschappij beschermen tegen doorgeschoten rechten van het individu

2 reacties

Sinds de jaren zestig staat het individu op een voetstuk en bijna meer in de schijnwerpers dan de Eiffeltoren by night. Bevrijd van zuilen en andere groepsverbanden streeft hij of zij naar het perfecte plaatje. De samenleving faciliteert en steunt want we hebben bijna overal recht op.

De gezondheidszorg is bij uitstek de sector die het individu moet ondersteunen in zijn triomftocht. De rechten van de patiënt liggen verankerd in de wet en behoudens het geven van de juiste informatie en het meewerken aan onderzoek en behandeling, zijn er geen noemenswaardige plichten.

Door de digitale revolutie en het nivelleren van maatschappelijke status emancipeert de patiënt met rasse schreden en kunnen de belangen van maatschappij en individu soms opvallend uiteenlopen. Blijkbaar is het belang van de maatschappij dus niet de optelsom van alle individuele belangen. De samenleving als geheel lijkt achter te blijven en reageert vanuit meer primitief groepsdenken waarbij ze zich nadrukkelijk roert als veiligheid en bescherming in het geding zijn.

Neem de ophef rond het wel of niet vaccineren van kinderen. Het is een individueel recht om feitenvrij je mening te vormen en daarnaar te handelen. Het gevolg is wel dat de groep onnodig meer risico’s loopt.

Of een recent voorbeeld toen de medewerkers van de ggz-kliniek in Maastricht vermoedden dat Thijs H. betrokken was bij de dood van twee wandelaars op de Brunssummerheide en desondanks kozen voor hun beroepsgeheim. We hechten blijkbaar zoveel waarde aan de individuele toegang tot gezondheidszorg dat we maatschappelijke belangen – zoals waarheidsvinding en opsporing – er ondergeschikt aan maken.

De maatschappelijke onrust die ontstond door beide voorbeelden toont aan dat we ons als collectief bedreigd voelen door dergelijke keuzes.

Toen de KNMG in 1849 werd opgericht, lieten haar leden in de eerste decennia grote maatschappelijke betrokkenheid zien. Thema’s zoals armenzorg, zorg voor prostituees, hygiëne in de ‘gestichten’ en kinderarbeid in de fabrieken werden (geagendeerd en) aangepakt. Tegenwoordig verschansen we ons in poli’s en klinieken en voeren we braaf uit wat het individu van ons vraagt en waar de verzekeraar ons voor beloont.

De tendens waarin de samenleving ten faveure van het individu wordt verwaarloosd, beschrijft hoogleraar filosofie van de gezondheidszorg Klasien Horstman: ‘Doordat de curatieve zorg haar object – het private lichaam – niet heeft verwaarloosd en dus goed kent, maar de maatschappelijke geneeskunde haar object – het publieke lichaam, de maatschappij – wel heeft verwaarloosd en niet zo goed begrijpt, is er gerede kans dat samenwerking tussen de curatieve en maatschappelijke geneeskunde een nog sterkere verschraling van “het sociale” met zich meebrengt.’

De vraag is wat ‘het sociale’ anno nu eigenlijk betekent. Maatschappelijk betrokken zijn als arts betekent uiteraard niet meer je hard maken voor schoon drinkwater en het bevorderen van hygiëne, zoals ooit wel noodzakelijk was om het individu te beschermen tegen misstanden die de maatschappij veroorzaakte.

Volgens mij moeten we als hulpverleners anno nu de maatschappij juist beschermen tegen de doorgeschoten rechten en eisen van het individu, door niet alleen het belang van het individu te dienen, maar ook het collectieve belang.

print dit artikel
  • Esther van Fenema

    Esther van Fenema is psychiater in het LUMC, is professioneel violiste en is interviewster bij online opinieplatform Café Weltschmerz. Ze is gepromoveerd op de toepassing van richtlijnen in de ggz.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • W.J.Duits, Bedrijfsarts, Houten 01-07-2019 10:27

    "Geachte collega Fennema, u brengt me wat in verwarring, m.n. op het punt van het beroepsgeheim, wat wilt u daarmee zeggen?
    Misschien een reminder voor ons allen, ooit hebben we de Eed of belofte afgelegd waarin o.a. staat: Ik ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving en zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen.
    Ik maak geen misbruik van mijn medische kennis, ook niet onder druk.
    Misschien moeten we ook onze "klassieken" weer even doornemen."

  • Rob van Valderen - Antonissen, Huisarts, Tilburg 20-06-2019 20:48

    "Beste Collega Fenema,
    Dank voor deze prikkelende column. U maakt mijns inziens een terecht punt over de noodzaak dat artsen zich maatschappelijk zouden moeten engageren en uitspreken en dat het maatschappelijk belang soms zwaarder mag wegen dan dat van het individu. Ik vraag me na lezing echter wel af, of u nu betoogt dat het beroepsgeheim op de schop mag en of u betoogt dat waarheidsvinding en opsporing taken zijn waar een arts zich mee bezig moet houden? En gelooft u dan ook echt dat de maatschappij daar beter van wordt?"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.