Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Column

Systeemslavernij

3 reacties

‘Uw depressie duurt te lang, onze behandeling stopt hier’, kopte de NRC onlangs. Een ongeruste psycholoog had de krant getipt over de misstanden binnen haar organisatie PsyQ.

Wat blijkt? In Pyongyang-stijl buigt de zoveelste organisatie voor de Almachtige Zorgverzekeraar die zich feitelijk op de stoel van de behandelaar heeft genesteld en zich laat faciliteren door een leger gewillige managers.

Lijsten met patiënten die per acuut ontslagen moeten worden omdat hun langdurige behandeltraject niet meer rendabel is. Groepstherapieën, niet vanuit medische indicatie, maar omdat het lucratiever is dan een-op-een. En last but not least de dubieuze opdracht om een week lang intakes te doen zonder behandelperspectief, met als doel zoveel mogelijk dbc’s declareren. ‘Wij begrijpen de grote financiële druk waar onze organisatie onder staat, maar bemerken dat door nog meer intakes te doen (…) wij aanlopen tegen onze ethische, tuchtrechtelijke en kwalitatieve grenzen en zouden dan ook deze intakes niet willen laten doorgaan totdat we patiënten op korte termijn een kwalitatief goede behandeling kunnen bieden’, reageren behandelaren dan ook bezorgd op deze opdracht.

In mei 2020 waarschuwen PsyQ-directeuren Annet Spijker, psychiater en directeur zorg, en Jolanda van Bussel, bestuurder bedrijfsvoering: ‘Het moge duidelijk zijn dat het water ons bedrijfsmatig gezien aan de lippen staat’ en dat ‘de grond voor langlopende behandelingen steeds verder onder ons afbrokkelt’.

Ik ken de duivelse ggz-dilemma’s: behandelingen die te lang doormodderen zonder goede evaluatie en behandelaren die een tunnelvisie hanteren als het gaat om hun eigen patiënten waardoor ze geen oog hebben voor het leger der wanhopigen dat aan de poort staat te bonken. Niemand is echt verantwoordelijk want alles verloopt ‘via de lijn’ en je moet te allen tijde declarabel blijven.

Voor mij is het doodsimpel: iedereen die betrokken is, is persoonlijk verantwoordelijk voor het feit dat we ‘het systeem’ laten winnen ten koste van de menselijkheid.

Natuurlijk zijn we weer ‘geschokt en verbijsterd’, maar de afgelopen jaren tonen onomstotelijk aan dat we in de praktijk gewoon met elkaar accepteren dat ‘het systeem’ ons steeds meer domineert. Iedereen heeft de mond vol van verandering en de term verander­management bestaat heus, maar zonder persoonlijke verantwoordelijkheid te nemen verandert er helemaal niets.

De politiek vindt het prima, want die laat alles graag over aan ‘het veld’

Het hoofdlijnenakkoord zou je kunnen zien als het toonbeeld van systeemslavernij: de veldpartijen zijn allerlei algemene doelen gaan formuleren met als resultaat een mottige lapjes­deken, vooral bestaande uit allerlei deelbelangen, voortkomend uit eigenbelang.

De politiek vindt het prima, want die laat alles graag over aan ‘het veld’. Een noemenswaardige check op het concretiseren van die doelen, zoals het handhaven van de treeknormen, is er niet en is blijkbaar ook niet relevant. Zoals een kritische collega opmerkte over het hoofdlijnenakkoord: we zijn het met een heleboel partijen eens geworden dat we volstrekt geen verandering willen. Laat staan verbetering!

Terug naar de misstanden bij PsyQ: wie zou de persoonlijke verantwoordelijkheid willen oppakken? Wie zou met open vizier durven zeggen: ik wil geen directeur meer zijn als ik patiënten zo moet behandelen want ik schend de eed die ik ooit heb afgelegd?

Bij deze daag ik iemand uit: Annet Spijker, directeur en collega-psychiater!

Meer van Esther van Fenema
ggz psychiatrie
  • Esther van Fenema

    Esther van Fenema is drie dagen per week psychiater bij de crisisdienst in Almere en heeft een vrijgevestigde praktijk. Ze is gepromoveerd op de toepassing van richtlijnen in de ggz. Daarnaast is ze lijsttrekker voor NLBeter, een politieke beweging, professioneel violiste en is ze interviewster bij online opinieplatform Café Weltschmerz.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Manon Kleijweg, Ouderenpsychiater, Utrecht 16-07-2021 12:27

    "Mooi verwoord, ik kan het volledig onderschrijven. Als wij het niet opnemen voor onze patiënten, wie dan nog wel? En: PsyQ is geen uitwas, was het maar waar! Iedereen die in een grote ggz instelling heeft gewerkt herkent de demoraliserende positie van de PsyQ behandelaars maar al te goed: vanuit geldnood (steeds veranderende spelregels van verzekeraars, ongeduldige banken en investeerders) wordt hard ingegrepen in zorgprocessen, protesterende professionals krijgen een pittig gesprek "onder vier ogen" met de manager, waar dan ineens iemand van personeelzaken bij opduikt of erger. Toppunt van raffinement was de aanpak van die kritische collega die zich de volgende ochtend op non-actief gesteld vond("spookachtig: ik kon ineens niet meer inloggen"). Uit de rechtszaak die hij aanspande (want geen enkele juridische grond dankzij vlekkeloze beoordelingen) trok de RvB zich een kwartier voor zitting terug. De collega bleef zitten met torenhoge advocatenkosten en een verziekte arbeidsrelatie, en vertrok alsnog. Achterblijvers wisten voortaan: je hoeft het niet eens te proberen. Ik vertrok ook: bij de kleine instelling waar ik werk staan professionals wél aan het roer. De snelste manier om hier uit te komen is versterking van de positie van professionals. De Medische Staven van ggz instellingen hebben nu geen enkel sanctiemiddel, waar die wel bestaan voor die in algemene ziekenhuizen: de stap naar de rechtbank bij een conflict met de RvB. Goed punt voor de komende Cao onderhandelingen dit najaar. "

  • Viktor Blum, sportarts n.p., Haarlem 16-07-2021 06:37

    "PsyQ is een uitwas, ja. De oorzaak is ons systeem van zorgverzekering. Het is ontstaan in WO II, sindsdien doorgemuteerd zonder essentiële verandering. De burger vindt goede gezondheidszorg heel belangrijk, de politiek probeert de kosten te drukken via maffe regels en managers. De zorgverzekeraars moeten proberen via allerlei trucs de kostenstijging te beperken. De oplossing is niet zo moeilijk, maar wel een beetje radicaal. Laat de patiënt naar rato van inkomen meebetalen voor iedere medische actie. Patiënt en dokter worden kostenbewust. Je kunt de administratie aanzienlijk beperken. Misschien worden sommige van die administratieve werkers wel zorgverlener? Nóg weer een probleem opgelost!"

  • menno oosterhoff, psychiater, Thesinge 15-07-2021 15:15

    "Beste Esther. Je oproep om persoonlijk verantwoordelijkheid te nemen kan ik nog wel waarderen. Maar het zo op de man(vrouw) te spelen als je aan het eind doet...Is dat nou wel nodig?"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.