Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Column

Hoezo anderhalve meter?

20 reacties

‘Wel anderhalve meter, hè!’ krijg je tegenwoordig te horen als je even niet oplet bij de kassa van het Kruidvat of bij de koffieautomaat op kantoor. Soms guitig met een knipoog, soms ronduit bits en beledigend vanuit een mengelmoes van angst en overmatige gehoorzaamheid om maar het beste jongetje van de klas te zijn.

De anderhalvemetersamenleving is vooral een idee van ondernemers om ‘verantwoord’ uit de lockdown te geraken en zo weer klandizie op te bouwen. Op 28 maart 2020 noemde Sieger Dijkstra, de nieuwe voorzitter van VNO-NCW Noord de werkelijkheid na de coronacrisis de ‘anderhalvemetereconomie’ en op 9 april 2020 was ‘anderhalvemetersamenleving’ het woord van de week.

Dat de afstandseis niet alleen een dringend advies is, blijkt uit het feit dat er een landelijke modelnoodverordening is opgesteld door het Veiligheidsberaad als lid van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing. Bij een noodverordening is de burgemeester bevoegd alle bevelen te geven die hij nodig acht om de openbare orde te handhaven of om gevaar te beperken wanneer hij dat nodig acht, waarbij zelfs het afwijken van de grondwet is toegestaan.

Wat is op dit moment de feitelijke onderbouwing van de anderhalvemetersamenleving, of ‘het nieuwe normaal’, zoals Rutte het noemt?

Het nieuwe normaal wordt zonder overtuigende evidentie omarmd

Een rondje PubMed leverde op deze vraag opvallend weinig informatie op. Is de anderhalvemetersamenleving zo vanzelfsprekend dat onderzoekers er hun neus voor ophalen, of durft niemand zijn vingers aan dit gevoelige topic te branden? Het tijdschrift Infection Control & Hospital Epidemiology publiceerde op 15 mei wel een kritisch artikel over het feit dat er in de gezaghebbende internationale richtlijnen voor preventie en controle (IPC) onvoldoende overeenstemming bestaat over de manieren van transmissie en de aanbevelingen daaromtrent. Zoals die van de WHO en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding van de Europese Unie.

Relevant onderzoek naar het risico van verspreiding via aerosolen waarbij er zelfs op acht meter nog een besmettingsrisico is, lijkt nauwelijks publiekelijke opwinding te veroorzaken. Microdruppels die langdurig blijven hangen in afgesloten ruimtes met onvoldoende of inadequate ventilatie en mogelijk het opvallend grote aantal slachtoffers in kroegen en andere afgesloten ruimtes kunnen verklaren. Anders gezegd: op anderhalve meter samen in een koor zingen in een slecht geventileerde kerk vormt statistisch een groter risico dan op een terras zitten in de buitenlucht met tafeltjes op minder dan anderhalve meter afstand.

Als evidencebased werkende dokter moet ik wennen aan de gedachte dat deze anderhalvemetersamenleving met verstrekkende gevolgen voor onze maatschappij zonder overtuigende evidentie zo makkelijk wordt omarmd (of dat laatste woord liever ook niet meer?).

De suggestie wordt gewekt alsof de anderhalvemetersamenleving gebaseerd is op modellen voortkomend uit virusdynamiek, maar komt in werkelijkheid vooral voort uit financieel-economische belangen en de behoefte aan handelingsperspectief om de lockdown achter ons te kunnen laten.

Opiniemakers of collega’s die de vanzelfsprekendheid ter discussie willen stellen of beargumenteren dat er misschien ook risico’s kleven aan deze maatregelen worden weggezet als wappies of opportunisten die voor eigen parochie preken.

Volgens mij moeten we juist kritisch zijn als we opeens zeker weten wat ‘normaal’ is voor de samenleving.


Meer van Esther van Fenema

  • Esther van Fenema

    Esther van Fenema is psychiater in het LUMC, is professioneel violiste en is interviewster bij online opinieplatform Café Weltschmerz. Ze is gepromoveerd op de toepassing van richtlijnen in de ggz.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 09-06-2020 21:30

    "@Jeroen:

    Ach, welnee...

    Els van Veen noemde mij eens goedbedoeld de "Hofnar van het MC". Dit omdat een Hofnar alles mag zeggen, ook de dingen die anderen niet durven, kunnen of mogen zeggen. Dat ligt mij wel...

    Maar een tweede eigenschap van de hofnar is dat er veel mensen om kunnen lachen, vooral de mensen zonder een groot ego, mensen die zichzelf af en toe met een flinke korrel zout nemen, en niet beschikken over erg lange tenen. Maar die mensen lijken wat schaars te worden...

    En sinds mijn "bekering" tot praktisch stoïcijn heb ik me neergelegd bij het feit dat er vrijwel nooit iemand naar me luistert. En dat is ook prima, ik ben ook maar gewoon een van de 8 miljard kloothommels die er het beste van probeert te maken.

    En, je zou het bijna vergeten, maar ik vind mijn vak neurologie in het bijzonder en geneeskunde inmiddels weer machtig mooi... En daar gaat dan ook verreweg de meeste tijd inzitten. En in mijn prachtige kindertjes!

    Niet dat dat mij nu zo'n belangrijke persoon maakt, maar daar gaat het al heel lang niet meer om... Er zijn meer dan genoeg mensen, ook op Medisch Contact die zichzelf in ieder geval heel belangrijk vinden. Op zoek naar titels, aanzien, macht en geld (van sex weet ik het nog niet zo precies). "Redt oe d'r met..", zei Herman Finkers in "De beentjes van St. Hildegard". En zo is het.

    En net nu ik dat als levensfilosofie had verwelkomt, merk ik tot mijn stomme verbazing dat collega's naar me gaan luisteren, zelfs diegenen met meer ervaring en wijsheid dan ik... Waarom? Ik heb geen idee. Het zullen mijn grijze stoppels wel zijn... "

  • Jeroen, huisarts 09-06-2020 16:41

    "@ collega Bonte: Wordt het niet eens tijd dat u met uw scherpe pen een keer een stukje in een landelijk dagblad plaatst? Of op TV verschijnt? Of beter nog, een keer een kopje koffie gaat drinken met de ministers van VWS? Ik vind uw argumenten steekhoudend en het zou zonde zijn om die alleen voor te leggen aan de lezers van Medisch Contact. Gezond verstand is een zeldzaam goed in deze tijd."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 06-06-2020 20:11

    "Anderhalve meter als nieuwe en binnenkort zelfs wettelijk vastgelegde norm. Dankzij Rutte, Grapperhaus en De Jonge. Orwell's "1984" is binnenkort een slap aftreksel van onze echte maatschappij.

    Behalve in het vliegtuig. Want dat kost te veel geld. En waarschijnlijk zijn BOA's te duur. Zo ver reikt de door de overheid opgelegde "anderhalve meter" terreur dus niet.

    Als het niet zo treurig was, is het om te gillen van het lachen....

    https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/06/het-nieuwe-vliegen-met-mondkapje-op-middelste-stoel-a4001959?utm_source=SIM&utm_medium=email&utm_campaign=nrc5om5&utm_content=&utm_term=20200606"

  • Merhai, Anesthesioloog , medisch manager, Lelystad 06-06-2020 14:58

    "Eindelijk iemand die het zegt. Want van onze beroepsverenigingen , de FMS of andere kennisinstituten met dokters en wetenschappers horen we niets.
    Die 1,5 meter is niet genoeg in sommige omstandigheden. Benoem die duidelijk in een landelijk protocol welke tot stand gekomen is en gedragen wordt door echte kennis van zaken. En niet ontstaan is onder economische druk of de wens om een experiment uit te voeren naar “ groepsimmuniteit”
    Het zou het RIVM sieren als ze in dit kader al hun notulen openbaar zouden maken. Dan weten wij ook hoe ze hun besluiten nemen. "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 06-06-2020 12:26

    "En nu wil die bij gebrek aan gewicht omhooggevallen schoolmeester de "anderhalve meter" ook nog op laten nemen in de wet!

    Kan deze man snel uit zijn ambt gezet worden, voordat hij echt gevaarlijk wordt?

    https://www.linda.nl/nieuws/liveblog-coronavirus-laatste-updates/"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.