Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Column

Heksenjacht - Marcel Levi

18 reacties

Laat ik om te beginnen even heel duidelijk zijn: ik ben een tegenstander van kwakzalverij. Ik heb te veel patiënten besjoemeld zien worden door iriscopisten, oorschelpmagnetisten, Chinese kruidenvrouwtjes of pseudodokters die overal schimmels zien. En zwemmen met dolfijnen, baby-yoga, ponyfluisteren en kleurentherapie is vast allemaal prima om je prettig bij te voelen, maar heeft niks met geneeskunde te maken.

De reden dat ik tegen ben is duidelijk: het is allemaal totaal onbewezen therapie en de beoefenaren weigeren vaak hun behandeling te laten evalueren in simpel vergelijkend onderzoek met duidelijke uitkomstmaten. En hoewel het niet baat, schaadt het soms wel degelijk: sommige ‘alternatieve behandelingen’ geven regelrechte schadelijke bijeffecten – nog los van het feit dat een hulpzoekende patiënt wordt bedrogen met valse hoop en hoge kosten. Het is dus prima dat goed opgeleide evidencebased artsen zich teweerstellen tegen de misleiding van onze patiënten. En dat we erop blijven aandringen dat nieuwe therapieën worden onderzocht in degelijk wetenschappelijk onderzoek.

U zult misschien denken dat ik dus lid ben van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Dat is echter niet het geval. De reden daarvoor is dat ik denk dat deze vereniging de strijd tegen de kwakzalverij meer schade doet dan profijt brengt. En dat het agressieve fanatisme waarmee deze vereniging denkt haar doelen te bereiken me in toenemende mate tegen de borst stuit. Men meent klaarblijkelijk doeltreffend te zijn door salvo’s van persoonlijke aanvallen op niet alleen beoefenaren van alternatieve geneeswijzen maar vooral ook op hen die volgens de vereniging deze kwakzalvers steunen of maar in de buurt komen van therapie die volgens haar verwerpelijk is. Als een soort van Spaanse inquisitie werpt de vereniging deze personen zonder enige objectief proces of zelfs enige vorm van hoor- en wederhoor als heksen op de brandstapel.

Fatsoenlijk onderzoek kan mensen

behoeden voor onzinnige therapie

Zo is deze maand de Meester Kackadorisprijs, de jaarlijkse prijs die de vereniging uitlooft aan de grootste kwakzalver, toegekend aan Pauline Meurs. Zij krijgt de prijs omdat ze als voorzitter van de onderzoeksorganisatie ZonMw – waarvan ik zelf ook bestuurslid ben – een signalement heeft uitgebracht waarin een pleidooi wordt gehouden om meer wetenschappelijk onderzoek te doen naar alternatieve geneeswijzen. Immers, of je het er nu mee eens bent of niet, we moeten ons realiseren dat tienduizenden Nederlanders, onder wie 3-5 procent van de Nederlandse kinderen, gebruikmaken van deze behandelwijzen. En de beste manier om mensen te behoeden voor onzinnige en potentieel schadelijke therapie begint met het objectief vaststellen (of ontmaskeren) van de waarde van deze behandeling, inderdaad middels fatsoenlijk wetenschappelijk onderzoek.

De strijd van de weldenkende geneeskunde tegen de kwakzalvende geneeskunde is een strijd van rede en wetenschap tegen bijgeloof en valse emotie. Ik denk dat we die strijd dan ook met bij ons passende energie, professionalisme en wetenschappelijke overtuigingskracht dienen te voeren en ons niet moeten verlagen tot irrationele scheldpartijen.

Het toekennen van de Meester Kackadorisprijs aan Pauline Meurs op de dag dat zij een hoge koninklijke onderscheiding uitgereikt kreeg voor haar vele verdiensten voor de Nederlandse gezondheidszorg, toont vooral hoe mijlenver de Vereniging tegen de Kwakzalverij zichzelf buiten onze maatschappij heeft geplaatst.


Marcel Levi is internist en bestuursvoorzitter van het AMC

Marcel Levi

print dit artikel
  • Marcel Levi

    Marcel Levi is internist en sinds 1 januari 2017 CEO van het University College London Hospitals (UCLH). Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Hans Burggraaff, verloskundige huisarts, WEESP Nederland 22-12-2014 00:00

    "De scherpte en het heldere geluid, waardoor ik nog al eens aangenaam word verrast in deze column, mis ik in deze bijdrage. Zijn eigen betrokkenheid belemmert een professionele kijk op dit geheel. Een academicus is ook maar een mens...
    Maar dan nog: moet een houding ten opzichte van alternatieve geneeswijzen van een bestuursvoorzitter van een groot academisch centrum er niet een zijn van: "Dat geld kunnen we veel beter besteden? En voor kinderen moet alternatieve geneeswijze, net als in Zweden verboden worden."?
    Is er enig bewijs voor de stelling dat fatsoenlijk onderzoek mensen kan behoeden voor onzinnige therapie? Zoek dat eens uit. Ik heb patiëntjes geleverd voor het promotieonderzoek van Elly de Klerk-de Lange naar homeopathische behandeling van oorklachten bij kinderen. Resultaat: het werkt niet. Toch willen ouders de onwerkzame en dus onzinnige behandeling voortzetten.
    Ik denk dat genoemde stelling - bij een mer a boire van alternatieve geneeskundige behandelingen - onzin verkondigt."

  • Dr J Stork, internist, AMSTERDAM 14-11-2014 00:00

    "De laatste 50 jaar kan ik me geen enkel onderzoek herinneren, waaruit blijkt dat alternatieve geneeskunde iets weet te bewijzen.
    Toch kom je of en toe iets tegen, waarvan je zegt: moeten we dit verder nazien.
    Nadat 2 patiënten me vertelden dat ze van de nachtelijke beenkrampen in bed waren afgekomen door een stuk ouderwetse sunlight zeep onder de lakens te leggen heb ik dat advies meerdere malen gegeven en bijgehouden.
    De afgelopen 20 jaar heb ik bij 57 patiënten dit advies gegeven en bij 49 was het resultaat dat de krampen geheel of vrijwel geheel waren verdwenen.
    Aangezien mijn kritische echtgenote en een kritische collega onder de
    succesgevallen vielen, dacht ik vaak moet er niet een serieus onderzoek gedaan worden naar deze eenvoudige therapie, maar bang versleten te worden voor een voorstander van alternatieve therapie heb ik dat nooit gedaan.
    (er bestaat geen financiële relatie met de zeepfabriek)
    "

  • Herman Mencke, orthopedisch chirurg, Heerenveen 07-11-2014 00:00

    "Na begin van mijn opleiding tot chirurg /orthopeed in Aken werd ik in 1978 gebeld door collega Dr. L.Meinsma die mij -als kersvers lid -namens de Vereniging tegen de Kwakzalverij belde. Ik kreeg het verzoek de duitse kwakzalver markt te observeren en daarover te rapporteren aan de Vereniging.
    Dit kostte mij weinig tijd aangezien dit onbegonnen werk was .
    Duitsland kent een uitstekend reguliere gezondheid zorg en een florerend alternatief circuit met een gigantisch dik repetitorium vol met artsenijtjes en een zeer lucratieve kwakzalver economie.

    In Nederland is dat niet anders .Het maakt mij dan ook niet uit of men allerlei zalfjes ,koolbladeren ,onschuldige flauwekul pilletjes van de homeopaat etc. probeert .

    Anders wordt het als er zonder terughoudendheid valse onbewezen hoop wordt verkocht aan kwetsbare zieken die door hun medische problemen extra gevoelig zijn voor de weinig genuanceerde kwakzalver , helemaal als deze persoon ook nog arts is.
    Iemand formuleerde dit ooit in het verre verleden met :" iedere seconde wordt er een sukkel geboren en iedere 10 minuten een boef om voor hen te zorgen".

    Deze kwetsbaarheid is mijns inziens de belangrijkste reden om de Vereniging tegen de Kwakzalverij vooral hun gang te laten gaan.

    Wie moet anders tegengas bieden en vooral luid op de trom blijven slaan bij onvoorstelbare ontwikkelingen zoals - Universiteiten die proefschriften met kwakzalver thema,s ondersteunen , een overheid die Chiropraxie bij kwetsbare babies toestaat ,kwakzalverij subsidieert ,opleidingen hiertoe faciliteert en deze lieden niet controleert en zorgverzekeraars die hier ook handel inzien.
    En derhalve vooral ook krachtig moet reageren op belangrijke toonaangevende mensen als Marcel Levi die als verklaarde tegenstander van kwakzalverij volkomen onnodig en derhalve onbegrijpelijk de winnares van de Kackadoris prijs -Mevrouw Meurs - ondersteunt.
    "

  • H.M. Kroon, AIOS Heelkunde, ROTTERDAM Nederland 31-10-2014 00:00

    " Trots ben ik lid van de NvtdK, die soms inderdaad misschien wel iets te fanatiek is, maar altijd op feiten berustend. Laten we blij zijn dat deze vereniging bestaat en hen danken voor hun bijdrage de wetenschappelijke discussies zuiver te houden met zo min mogelijk invloed van kwakzalvers.
    Levi en meurs: Hoge bomen vangen nou eenmaal veel wind. Een misstap (kwakzalverij wetenschappelijk laten onderzoeken via ZONMW subsidies) begaat een ieder van ons bij tijden, maar wees dan mans genoeg je misstap ruiterlijk toe te geven en het roer om te gooien. er is genoeg echt onderzoek wat van dit geld gedaan kan worden waar misschien WEL wat uit gaat komen. "

  • Frits van Dam, psycholoog en secretaris van de Vereniging te, Amsterdam 24-10-2014 00:00

    "Marcel Levi schrijft dat ‘de beste manier om mensen te behoeden voor onzinnige en potentieel schadelijke therapie begint met het objectief vaststellen (of ontmaskeren) van de waarde van deze behandeling, inderdaad middels fatsoenlijk wetenschappelijk onderzoek’. Maar hij geeft niet aan bij welke therapieën hij dat onderzoek dan wil doen. In Complete guide to Complementary & Alternative Cancer Therapies staat per alternatieve behandeling wat deze inhoudt, de wetenschappelijke literatuur, het bewijs voor de werkzaamheid en de mogelijke complicaties (American Cancer Society, Georgia, 2009). Een andere aanrader is Trick or Treatment (Bantam press, 2008.). Al had Levi maar een half uurtje de tijd genomen om in deze literatuur te duiken dan had hij zijn column niet zo geschreven. Hij had dan zelf kunnen constateren dat onderzoek op dit gebied een verspilling van tijd, geld en onderzoekstalent is.

    Het argument dat tienduizenden Nederlanders gebruikmaken van alternatieve behandelwijzen en dat daarom onderzoek nodig is, is een drogreden. Uiteraard is er niets op tegen om onderzoek te doen naar de omvang en achtergronden van gebruik van alternatieve behandelwijzen (NTvG 1994; 138 (6): 300-6). Onderzoek zoals in het ZonMw-rapport geformuleerd wordt ‘om breed inzicht te krijgen in de evidence voor complementaire zorg’, is in het licht van alles wat er al bekend is echter volstrekt overbodig. Dat was ook ons belangrijkste bezwaar tegen het ZonMw-rapport.

    Levi onderbouwt niet waarom hij denkt dat de Vereniging tegen de Kwakzalverij ‘meer schade doet dan profijt brengt’. Misschien moet hij maar eens een kijkje over de grens nemen, bijvoorbeeld in Duitsland, en de positie van alternatieve behandelwijzen bestuderen. Daar bloeit de kwakzalverij. Ze hebben in Duitsland inderdaad geen last van een VtdK.
    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.