Blogs & columns
Column

De mentale kwakzalvers

4 reacties

Het lijkt wel een nieuwe epidemie: de mentale kwakzalvers. Als paddenstoelen schieten de life-, geluk-, provocatieve en paardencoaches uit de grond. Wetenschapsjournalist Adriaan ter Braack toont op zijn vermakelijke Twitteraccount Sjamadriaan de meest bizarre exemplaren. Opvallend veel knappe jonge vrouwen die vanaf Ibiza hun kunsten aan de man proberen te brengen. Ons waarschuwen om onze galblaas niet te laten verwijderen ‘omdat boosheid dan op een ander manier zijn weg naar buiten zoekt’. Of het omstreden STAP-budget dat kan worden aangewend voor Integral Eye Movement Therapy, een kwakvariant van EMDR. Verontrustend omdat het buiten­gewoon riskant is om je onvoldoende toegerust te bemoeien met andermans misbruiktrauma’s.

Kwakzalverij wordt officieel gedefinieerd als het beroepsmatig handelen c.q. het verlenen van raad of bijstand in relatie tot de gezondheidstoestand dat niet gefundeerd is op toetsbare en voor die tijd logische dan wel empirisch houdbare hypothesen en theorieën.

Laatst liep de spanning bij mij dusdanig op dat ik op LinkedIn waarschuwde: ‘Als je zelf veel hebt meegemaakt en je kan goed luisteren dan ben je nog geen hulpverlener. Pas op wie je toelaat in je brein. Het is een kostbaar orgaan!’ Velen dienden mij van repliek met ‘ja maar in de ggz lopen ook veel slechte behandelaren rond die niet kunnen luisteren’. Iemand reageerde fel met: ‘opleiding is tweedehandskennis. Zelf ervaren is eerstehandskennis. Goed kunnen luisteren lost vele problemen op.’ Tja…

Pas op wie je toelaat in je brein. Het is een kostbaar orgaan!

Het onlangs verschenen boek Het goede leven van Robert Waldinger en Marc Schulz beschrijft de onderzoeks­resultaten van de ‘Harvard Study of Adult Development’, het langstlopende onderzoek ter wereld over de vraag waarom sommige mensen langer leven dan anderen. Niet geheel verbazingwekkend zit het geheim in het geluk dat wij ervaren in onze sociale relaties. Logisch dat het losgezongen individu van nu wanhopig op zoek is naar echt contact, uitwisseling en vooral gezien worden. Een behoefte waar veel mentale kwakzalvers volgens mij gretig op inspringen.

Vanwaar mijn negatieve houding jegens amateuristische zielenknijpers? Wie moet er anders luisteren naar de dolende zielen die zo gebukt gaan onder het leven en voor wie de ggz op slot zit of te kil is?

Ik snap de behoefte aan een luisterend oor als geen ander. Maar een belangrijke missie voor mij is de emancipatie van de psychiatrie. Daarvoor is het in de eerste plaats cruciaal om te bepalen wat de grenzen zijn van ons vak. Ik houd mij bezig met stoornissen in denken, emoties, gedragingen en de waarneming. Daar waar ze het functioneren beperken en significant lijden veroorzaken en voort­komen uit psychiatrische aandoeningen zoals depressie, schizofrenie en persoonlijkheidsstoornissen.

Ik denk dat wij als beroepsgroep nog steeds te weinig moeite doen om de bevolking te scholen in de werking én de aberraties van ons brein. Psychiatrie blijft voor velen een vaag vak waarbij je vooral veel moet praten. Zoals de langlopende overheidscampagne ‘Hey, het is ok’ ook nadrukkelijk stimuleert: praat erover!

Maar je kunt praten tot je een ons weegt, als je de symptomen van een depressie niet herkent, zoals bij kanker of een beroerte, dan is het lastig inschatten wanneer de professional aan zet is of wanneer je gewoon op Ibiza je woede eruit moet dansen. 

Meer van Esther van Fenema:
  • Esther van Fenema

    Esther van Fenema is psychiater met een eigen praktijk. Ze is gepromoveerd op de toepassing van richtlijnen in de ggz. Verder werkt ze bij de crisisdienst, is ze auteur, professioneel violiste en opiniemaker voor onder andere Trouw en de EO.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • J.M. Keppel Hesselink

    farmacoloog-arts, Bosch en Duin

    De essentie die wij als artsen totaal missen valt onder de noemer bodymind werk. Niet lullen, maar poetsen, zoals onze huishoudster opmerkt. Wij praten praten praten. Wanneer dringt het door dat we met praten alleen de neocortex benaderen. Ik zal spo...edig een Blog wijden aan de het Groffse holotropische ademhalingwerk. Omdat dergelijk bodymind werk beweging in gestagneerde emoties breng, om eens iets vaags erover te zeggen. In mijn ervaring gaat het om mensen te helpen totaal om een ander level dan praten. Met praten bereik je niet de hele mens. Daarvoor is bodywork of bodymind werk nodig. Omdat artsen en psychologen daarmee onbekend zijn, valt het in de handen van leken. Dat is enorm jammer. Daar moeten we verandering in brengen!

  • neuroloog, Aruba

    Emile Keuter Dankjewel, interessant. Misschien is het voor sommigen wel goed om als voorbereiding voor een vorm van psychotherapie de problemen eens te verbaliseren. Als het niet te duur is en als er maar naar genezing wordt toegewerkt. Elkaar de put... in praten is slecht. Iemand motiveren voor behandeling is goed. Een beetje interessantdoenerij hoort er soms bij. En vaker een pseudowetenschappelijk verhaal. Dat kan ergerlijk zijn inderdaad. Maar ook om te lachen toch?

    • A.J. Colon

      neuroloog/klinisch neurofysioloog, Martinique

      De essentiele vraag is uiteraard wanneer er overgeschakeld moet worden op professionele hulp. De psychiater is er voor zieken, niet voor huis-tuin-en-keuken klachten die een normaal onderdeel van het leven horen te zijn en mijns inziens ook niet geme...dicaliseerd horen te worden. Meet een grote gapende bloedende wond ga je naar het ziekenhuis, met een blauwe plek na een struikelpartij niet. DM vergt begeleiding van een huisarts (of soms internist), een glucosepiek tgv een energy drink niet. Het subsidiëren van vele vage en niet-onderbouwde coaching-cursussen via STAP helpt natuurlijk niet; met een diploma op zak voel je je nou eenmaal heel wat.
      Overigens heb ik vanuit hier ook het gevoel dat de locale gebruiken en gewoonten (cultuur) een grote rol spelen.

  • P.J. Mitra

    arts en jurist, onafhankelijk medisch adviseur ArtsTotaal, Schaijk

    Sterk verhaal, integraal toepasbaar op alle vormen van kwakzalverij die onze samenleving 'rijk' is.

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.