Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Column

Be PrEP-ared

Liefdeloze seks beschadigt je lijf

16 reacties

Zij en ik waren piepjong. We zetten behoedzaam stapjes in een allereerste liefdesrelatie. Na een film zaten we in een Antwerps bruin café gezellig verliefd te zijn. Alles was fonkelnieuw, de wereld lag aan onze voeten. Mijn lief wees me gniffelend op een tafeltje naast ons. Daar zaten twee jongens, even jong en even verliefd. Onze blikken kruisten, we glimlachten medeplichtig. Homo of hetero: dat maakte niet uit. Love is all you need.

Een decennium later trof een wrede ziekte de homogemeenschap, hiv-aids. Het lot bracht ons samen. Ik ontdekte een mij vreemde wereld, waar homo’s seksten met grote aantallen andere homo’s. Anoniem seksen was sport, losgekoppeld van intimiteit en liefde. Ik matig me geen moreel oordeel aan over volwassenen. Maar in een dergelijke mêlee spreiden seksueel overdraagbare aandoeningen als een bosbrand. Leden van wat in het jargon een ‘kerngroep’ wordt genoemd, worden snel geïnfecteerd en geven de infectie snel door. Via een ‘bruggroep’, personen die occasioneel seks hebben met een lid van de ‘kerngroep’, wordt de infectie gezaaid in de algemene bevolking. Anoniem seksen is nooit onschuldig en beschadigt steeds de eigen gezondheid en die van anderen.

Maar agressief activisme eiste het recht op anonieme seks op. Officiële instanties als UNAIDS liepen mee met publiekscampagnes die lak hadden aan enig bewijs. Miljoenen zijn verspild, talloos veel mensen geïnfecteerd door dit schuldig verzuim. Halverwege de jaren tachtig was ik er al achter dat de sleutel tot soa-bestrijding ligt in het doen dalen van snelle partnerwissel. Soa spreiden in trio’s: je krijgt het van de een en geeft het door aan de ander. Geen trio’s, geen spreiding. Seriële monogamie is oké, met meerdere tegelijkertijd seksen is dat niet. De boodschap is simpel: mijd penetratieseks, tenzij met je lief. Campagnes die de nadruk legden op het verminderen van het aantal partners (en desnoods condoomgebruik) werkten. De talrijke publiekscampagnes met condooms als enige profylaxe (het condoomgeloof) hadden nut voor wie er zijn broodwinning in vond. Meer nut is nooit ergens bewezen. Enig nut is nooit zelfs maar waarschijnlijk geweest. Condooms moeten consistent worden gebruikt en ook bij consistent gebruik zijn ze lang niet zo veilig als voorgesteld.

In de preventie van hiv-infectie is er nu een innovatie: PrEP (Pre-Exposure Profylaxe). PrEP is een pil die dient om infectie door hiv te voorkomen. Voor discordante koppels (koppels waarvan één partner hiv-seropositief is) kan het een belangrijke hulp zijn. De gebruikte retoriek van activistische bewegingen doet echter weer denken aan het condoomgeloof. De minachting voor het bestaande bewijs is stuitend. De Cochrane-review toont dat PrEP de kans op infectie halveert – dat is de moeite waard, maar staat heel ver van de industrieel gesponsorde boodschap dat PrEP zowat alle infectie kan voorkomen. Risicocompensatie betekent dat mensen hun gedrag aanpassen aan het vermoede risico. PrEP riskeert seksen in darkrooms en neuksauna’s te bevorderen omdat mannen zich beschermd wanen. Zij dwalen. Aan het einde van de rit zijn er dan meer hiv-infecties en veel meer andere soa, zoals syfilis.

Met of zonder PrEP, liefdeloze seks beschadigt je lijf, dat van je geliefden, je ziel. Homo, hetero: dat maakt niet uit. What you need is love: een goed lief.

<b>Deze column in tiidschriftopmaak (PDF)</b>
  • Luc Bonneux

    Luc Bonneux is epidemioloog en werkt als verpleeghuisarts in Roosendaal.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Cor Blom, beleidsmedewerker en Hanna Bos, arts MenG IZB; Soa Aids Nederland., Hannelo 11-07-2016 00:00

    "In Nederland zijn we relatief succesvol in het bestrijden van hiv en andere soa’s door pragmatisch effectieve interventies in te zetten die aansluiten op de leefwereld van de doelgroepen.
    Van epidemiologen mag worden verwacht dat zij zich naast gedrag ook focussen op de transmissiekans en de duur van de infectieuze fase. Het gedrag dat de heer Bonneux beschrijft is niet voorbehouden aan mannen die seks hebben met mannen (msm). Heteroseksuele paren (swingers) zoeken elkaar op om met andere paren seks te hebben. Binnen het seksuele netwerk van msm is er sprake van een verhoogde aanwezigheid van hiv en andere soa’s én een hogere transmissiekans door bijv. anaal contact. Met eenzelfde gedrag als van swingers lopen zij daardoor een hoger risico op hiv of een andere soa.
    Internationaal is de consensus dat alleen een combinatie van strategieën tot het beste resultaat zal leiden: voorlichting, condoompromotie, vaccinatie, infecties voorkomen na blootstelling (PEP tegen hiv), vroegtijdig vinden infecties (actief testbeleid) en door behandeling (onderdrukking van de viral load) transmissie voorkomen. PrEP, het voorkomen van hiv door het slikken van hiv medicatie, is een aanvullend preventie instrument dat we in Nederland nodig hebben om het jaarlijks aantal van 1.000 nieuwe hivinfecties terug te dringen.
    Een levenslang perfect gebruik van condooms onder alle omstandigheden is niet voor iedereen haalbaar. De monogame relatie blijkt in de praktijk niet altijd een veilige vluchtheuvel – ook niet voor heteroseksuelen.
    PrEP is niet voor levenslang gebruik maar voor periodes waarin mensen een verhoogd risico lopen op hiv. Tijdens contact met PrEP gebruikers heeft de soabestrijder de kans met hen het gesprek aan te gaan over hun seksuele gezondheid, naast het testen en zo nodig aanbieden van behandeling. Dat blijkt effectiever dan over seksueel gedrag te oordelen. Tenslotte: je gunt (net zoals de heer Bonneux) iedereen een liefdevol seksleven. "

  • Jedidja Fortuijn, AIOS psychiatrie, Haarlem 19-06-2016 00:00

    "Ik blijf wel in verwarring achter, misschien doordat ik statistische termen verwar, maar een vermindering van het risico op HIV met de helft zoals Bonneux zegt, is toch een stuk minder hoopgevend dan een vermindering van 92%, zoals collega Witkamp citeert. De crux zit waarschijnlijk in de manier waarop PREP wordt toegepast, wat ik op zich wel wist te destilleren uit de primaire blog van Bonneux.
    Over liefdevolle seks heb ik trouwens wel een mening, mocht iemand daar nog interesse in hebben ;)"

  • L. Witkamp, Bijzonder Hoogleraar TeleMedicine , AMSTERDAM Nederland 19-06-2016 00:00

    "Dank collega Fortuijn. Inderdaad lijkt de discussie de boodschap te overschaduwen, die Centers for Diseas Control and Prevention als volgt formuleert (http://www.cdc.gov/hiv/risk/prep/): “When taken consistently, PrEP has been shown to reduce the risk of HIV infection in people who are at high risk by up to 92%. PrEP is much less effective if it is not taken consistently. PrEP is a powerful HIV prevention tool and can be combined with condoms and other prevention methods to provide even greater protection than when used alone. But people who use PrEP must commit to taking the drug every day and seeing their health care provider for follow-up every 3 months. Aan ons artsen om dit op een veilige manier aan onze patiënten over te brengen. ?"

  • H.J. Oostenbroek, orthopeed, WASSENAAR Nederland 19-06-2016 00:00

    "Wat jammer dat de discussie tussen Bonneux en Witkamp vervalt in een kinderachtige semantiek en vliegen afvangen. Onwaardig. De boodschap is zoals je die wil lezen. Wat ik lees uit het verhaal van Bonneux: de veiligste manier van vrijen is monogamie. Als je je daar niet toe wil beperken, kan PREP het risico op HIV reduceren, maar niet nihileren. Het voorkomt andere SOA's helemaal niet. PREP is dus, zoals altijd in de zorg, een hulpmiddel, geen panacee. Om SOA's te voorkomen moet je vooral mentaal bereid zijn er iets aan te doen. Er zijn allerlei methodes om dat te bewerkstelligen. Als je niet bereid bent die middelen te hanteren, kan ik maar 1 conclusie trekken: hetero of homo, dat zijn dan apert asociale creaturen. Als we het zo eens bekijken en benaderen, misschien wil dat wel helpen? Dat gezeur om zelf te kunnen beslissen, dat bestaat niet: in deze wereld zijn we totaal van elkaar afhankelijk in ons dagelijks leven, de daden van anderen beïnvloeden je eigen leven. Het individualisme is daarmee een antisociale en destructieve gedachte en levenshouding. Het is onmogelijk op deze wereld. De HIV problematiek illustreert dat maar al te duidelijk."

  • R.E. Dekens, Psychiater, 's-Gravenhage Nederland 18-06-2016 00:00

    "Ik voeg toe: " Ook een gezonde geest in een ziek lichaam"
    Hoewel dat weer wat indruist tegen de eenheid lichaam en geest.
    Realiteit blijft dat liefdeloze en lustsex over de hele wereld plaatsvindt.
    En is niet gebonden aan seksuele voorkeur.
    Gezond gedrag houdt in dat je jezelf en anderen tegen nadelen en schade beschermd en dat alles wel proportioneel.
    Bonneux is niet van deze tijd met zijn opstelling.
    Oordelen en veroordelen is niet zo handig. "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.