Inloggen
Blogs & columns
Blog

Wij het lijden verleerd? Welnee, we erkennen het pas net

5 reacties

Het leven van een jonge vrouw werd verwoest door een ernstige dwangstoornis. Ze lag de hele dag in bed en kwam er alleen uit voor eten, boodschappen bestellen, naar het toilet gaan en zich wassen. ‘Je doet dus best nog veel’, had haar behandelaar gezegd in een – naar ik aanneem – wanhopige poging nog iets positiefs te verzinnen. Want behandelaars proberen de moed erin te houden. Dat is de kracht van de psychiatrie, maar ook haar zwakte. We zijn niet goed in erkennen dat er grenzen zijn aan wat behandeling vermag. Net als iedereen hebben ook wij het gevoel dat het zou moeten kunnen. Het is immers psychisch, toch niet zo hard als een lichamelijke aandoening? Maar dat is niet waar. Er is wel degelijk een lichamelijk orgaan bij betrokken, namelijk de hersenen, en ook daar zijn er grenzen aan de veranderbaarheid. Kijk maar naar je eigen persoonlijkheid. Je kunt er eindeloos aan schaven, maar als je op een reünie komt, dan roepen mensen: ‘Geen spat veranderd.’

Door bovenstaande nemen we psychische aandoeningen vaak niet serieus genoeg. Ze zijn vaak erger en komen ook veel meer voor dan we willen weten. Het goede nieuws is dat de schande die er rust op het hebben van psychische problemen aan het verminderen is. Het slechte nieuws is dat nu zoveel mensen hulp durven zoeken dat de ggz het niet aankan. Marktwerking zorgt er ook nog eens voor dat juist mensen met de ergste problematiek moeilijker hulp krijgen.  De werkgeversorganisatie heeft nu laten weten dat het probleem van de wachtlijsten onoplosbaar is. Er móét een fundamenteel debat over komen. Meer geld is niet de oplossing, want er zijn niet genoeg behandelaars. Vermindering van de bureaucratie en versnellen van de uitstroom lukt niet. Dan rest alleen nog beperken van de instroom.

Als dat inderdaad onontkoombaar is, dan is dat beroerd, maar het is niet anders. Dan moeten we er maar het beste van maken. Maar ik heb enorm bezwaar tegen het nare ervan weg te poetsen door te stellen dat mensen veel te gemakkelijk hulp zoeken.

Psychische aandoeningen worden nu eindelijk meer serieus genomen. Dat dat ertoe leidt dat de vraag het aanbod overtreft, vraagt pijnlijke ingrepen. Laten we dat niet nog pijnlijker maken door te stellen dat we het lijden zijn verleerd. Dat horen patiënten al zolang. Helaas moeten ze het nu ook horen van een hoogleraar psychiatrie. Damiaan Denys laat zich regelmatig over dit thema horen. Volgens hem medicaliseren we de normale moeilijkheden van het leven. Daarom rent iedereen nu naar de ggz, waardoor mensen met echte problemen in de knel komen. Als je mensen een schuldgevoel wil geven, dan moet je het zo zeggen. Ook veel mensen van wie ook Denys zou vinden dat ze echt iets hebben, voelen zich aangesproken. Maar los daarvan begrijp ik niet waarop hij het baseert. Heel anders dan hoogleraar Jim van Os, die wel onderbouwt waarom hij het oneens is met Denys.   

Vroeger stierf één op de tien vrouwen in het kraambed en de helft van de kinderen voor het vijfde jaar. Dat hoorde bij het leven, maar geen mens zal beweren, dat we het lijden verleerd zijn doordat we dit hebben uitgebannen. De ggz kan ongeveer 5-6 procent van de bevolking bedienen. Helaas heeft een veelvoud daarvan psychische problematiek. De schattingen lopen uiteen van 15-25 procent in een jaar. Dat is veel, maar als je alle lichamelijke aandoeningen bij elkaar telt, kom je ook wel op zo’n percentage. Ons psychisch functioneren is extreem complex en kan op vele manieren verstoord worden, door erfelijke en biologische en psychologische omgevingsfactoren. Dat we dat nu meer erkennen is mooi. Dat we niet in staat zijn iedereen te helpen is jammer. Wie het lijden verleerd is, weet ik niet. Mijn patiënten in elk geval niet en dat geldt ook voor heel veel anderen.

 

voetnoot

1. Zie Het tekort van het teveel.

lees meer van Menno Oosterhoff
  • Menno Oosterhoff

    Menno Oosterhoff is (kinder- en jeugd)psychiater, initiatiefnemer van het OCDnetwerk, ocdnet.nl en ocdcafe.nl. Hij schreef ‘Vals alarm´ over de dwangstoornis, waaronder zijn eigen.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • M.M.A. van der Linden

    Ouderenpsychiater, Utrecht

    M.M.A. van der Linden#kleijweglinden@ziggo.nl#Utrecht#Ouderenpsychiater#optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

    10-11-2021 08:26

    Ha Menno, prachtige column weer! Op één punt ben ik het niet met je eens: dat de wachtlijsten in de psychiatrie het gevolg zijn van een te grote toestroom door wegvallende taboes. De huisarts neemt haar taak als poortwachter absoluut serieus. Het aan...tal volwassenen dat in de psychiatrie behandeld wordt is sinds 2010 juist met zo'n 20 procent gedaald, naar ongeveer 550.000, 3,9% van de volwassenen.Er is sprake van een schijngroei van het aantal volwassen ggz patiënten, omdat het begrip GGZ is opgerekt: vanaf 2012 worden ook de mensen die voor hun psychische klachten begeleiding krijgen in huisartsenpraktijk door de praktijkondersteuner ertoe gerekend. Ik zette alle cijfers al eerder dit jaar op een rijtje in de Volkskrant. Van de Kinder- en Jeugdpsychiatrie zijn sinds de transitie geen landelijke cijfers. Zie link.
    Hartelijke groet, Manon Kleijweg PS: geen idee waarom MC ineens de naam van mijn man aan mijn account koppelt!
    https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-ernstige-psychische-nood-kan-sneller-behandeld-worden-er-ligt-genoeg-geld-op-de-plank~b8b5261e/

    Ha Menno, prachtige column weer! Op één punt ben ik het niet met je eens: dat de wachtlijsten in de psychiatrie het gevolg zijn van een te grote toestroom door wegvallende taboes. De huisarts neemt haar taak als poortwachter absoluut serieus. Het aantal volwassenen dat in de psychiatrie behandeld wordt is sinds 2010 juist met zo'n 20 procent gedaald, naar ongeveer 550.000, 3,9% van de volwassenen.Er is sprake van een schijngroei van het aantal volwassen ggz patiënten, omdat het begrip GGZ is opgerekt: vanaf 2012 worden ook de mensen die voor hun psychische klachten begeleiding krijgen in huisartsenpraktijk door de praktijkondersteuner ertoe gerekend. Ik zette alle cijfers al eerder dit jaar op een rijtje in de Volkskrant. Van de Kinder- en Jeugdpsychiatrie zijn sinds de transitie geen landelijke cijfers. Zie link.
    Hartelijke groet, Manon Kleijweg PS: geen idee waarom MC ineens de naam van mijn man aan mijn account koppelt!
    https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-ernstige-psychische-nood-kan-sneller-behandeld-worden-er-ligt-genoeg-geld-op-de-plank~b8b5261e/

    • M.D. Oosterhoff

      Psychiater, THESINGE

      M.D. Oosterhoff#menno@dwang.eu#THESINGE#Psychiater#optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

      10-11-2021 08:34

      Dat is interessante informatie.!! Ga ik me in verdiepen.
      Wat dat genoemd worden met de naam van je man betyreft. Mijn vrouw las net de biografie van Bellinfante en vertelde me, dat midden vorige eeuw in Amerika de vrouwen als naam en voornaam van hu...n man werden aangeduid! Misschien is er binnen medisch contact een antifeministische mol?

      Dat is interessante informatie.!! Ga ik me in verdiepen.
      Wat dat genoemd worden met de naam van je man betyreft. Mijn vrouw las net de biografie van Bellinfante en vertelde me, dat midden vorige eeuw in Amerika de vrouwen als naam en voornaam van hun man werden aangeduid! Misschien is er binnen medisch contact een antifeministische mol?

      • M.D. Oosterhoff

        Psychiater, THESINGE

        M.D. Oosterhoff#menno@dwang.eu#THESINGE#Psychiater#optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

        10-11-2021 08:55

        @Manon
        Super goed artikel. Ik wist het niet dat POH ook allemaal als GGZ wordt gerekend. Wel dat een tijd (?) alle zorg voor mensen met een verstandelijke beperking ook opgeteld werd bij de GGZ . Niet alleen de psychiatrische zorg voor hen, maar all...es.

        @Manon
        Super goed artikel. Ik wist het niet dat POH ook allemaal als GGZ wordt gerekend. Wel dat een tijd (?) alle zorg voor mensen met een verstandelijke beperking ook opgeteld werd bij de GGZ . Niet alleen de psychiatrische zorg voor hen, maar alles.

  • H.A. van Wechem

    Psychiater , Amsterdam

    H.A. van Wechem#vanwechempraktijk@gmail.com#Amsterdam#Psychiater #optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

    09-11-2021 23:34

    Beste Menno,

    Dank voor je heldere betoog. “ we zijn het lijden verleerd “ is een merkwaardige uitspraak die suggereert dat we eerst zouden moeten leren lijden want hoe kan je het anders afleren?

    Hoe leer je iemand dat? Op school?
    “ vandaag ...kinderen krijgen jullie les in lijden, kaken op elkaar, wie dit het langst volhoudt krijgt van meester Denys het hoogste cijfer”.

    Pijn hoort bij het leven , lijden ontstaat wanneer mensen met pijn alleen worden gelaten. De behoefte aan persoonlijke aandacht en betrokkenheid is een universele menselijke behoefte en geen “lifestyle” dingetje.

    Beste Menno,

    Dank voor je heldere betoog. “ we zijn het lijden verleerd “ is een merkwaardige uitspraak die suggereert dat we eerst zouden moeten leren lijden want hoe kan je het anders afleren?

    Hoe leer je iemand dat? Op school?
    “ vandaag kinderen krijgen jullie les in lijden, kaken op elkaar, wie dit het langst volhoudt krijgt van meester Denys het hoogste cijfer”.

    Pijn hoort bij het leven , lijden ontstaat wanneer mensen met pijn alleen worden gelaten. De behoefte aan persoonlijke aandacht en betrokkenheid is een universele menselijke behoefte en geen “lifestyle” dingetje.

  • P.W. Post

    Psychiater, Amsterdam

    P.W. Post#contact@psychiaterpost.nl#Amsterdam#Psychiater#optinsubscribe:y#optinentrysubscribe:n#

    09-11-2021 22:51

    Mooi gesproken. Zo is het.

    Mooi gesproken. Zo is het.

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.