Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Vijf misverstanden over faillissement ziekenhuis

48 reacties

Het failliet van de MC Groep en daarmee van zowel MC Slotervaart als de IJsselmeerziekenhuizen is een feit. De afgelopen week heb ik zoveel desinformatie zien langskomen dat ik in deze blog de vijf meestvoorkomende op een rijtje heb gezet.

De misverstanden ontstaan ook omdat veel media vrijwel uitsluitend aandacht hebben voor de patiënten (ik denk dat ze allemaal wel geïnterviewd zijn inmiddels) en de werknemers. Nu is die aandacht uiteraard terecht (het was een schrik voor velen en de emoties zijn begrijpelijk), maar er is wel balans in de berichtgeving nodig; vooral omdat we niet alleen 17 miljoen bondscoaches maar net zoveel zorgexperts lijken te hebben. Overigens waren er ook goede uitzonderingen, dus heus geen exclusieve kommer en kwel.

1. Ziekenhuizen kunnen/mogen niet failliet gaan

Een ziekenhuis is geen bedrijf waar het gaat om koude stenen en harde pegels. Deze zin heb ik in veel gedaanten zien langskomen. Burgers, patiënten, artsen en verpleegkundigen vinden het heel moeilijk om het zakelijke van het zorginhoudelijke te scheiden. Begrijpelijk, omdat je het in de spreekkamer of op de operatietafel niet over geld wilt hebben. Maar net als een woningcorporatie of een school heeft ook een ziekenhuis een zakelijke kant. Als die kant verwaarloosd wordt, dreigt onnodig veel premie- of belastinggeld verspeeld te worden, wat ten koste gaat van andere zorg of de burgers rechtstreeks in hun portemonnee raakt.

Ziekenhuizen moeten daarom ook failliet kunnen gaan. Liever hebben we dat niet uiteraard. Een faillissement is de hardste vorm van sanering en komt alleen in beeld als zachtere vormen niet meer werken. In het geval van de MC Groep is echt heel veel geprobeerd, maar het mocht niet baten.

2. En de banken dan?

Veel mensen snappen niet dat de overheid wel banken redt, maar ziekenhuizen ‘laat barsten’. Eerst even over die banken. Het is terecht dat er veel onvrede is ontstaan omdat belastingbetalers bleken op te draaien voor de redding van banken. Er zijn wel een paar nuanceringen te maken. Ten eerste ging DSB wel degelijk failliet. Ten tweede hebben ABN en ING het geld inmiddels met rente terugbetaald. Ten derde was het resolutiesysteem niet op orde en heeft men inmiddels met een zogeheten ‘bail-in’-systeem ervoor gezorgd dat de schade bij een eventueel nieuw faillissement eerlijker verdeeld wordt over de diverse betrokken partijen. Belangrijker misschien nog is dat het omvallen van een grote bank enorm veel schade berokkent aan het financiële systeem. Of we dat nu leuk of niet leuk vinden, het is een feit en het is tevens een feit dat dit niet voor ziekenhuizen geldt, zeker niet voor het Slotervaart dat in een gebied met overcapaciteit ligt.

3. Waarom zo snel?

Een deel van de mensen had nog wel begrip voor het faillissement zelf, maar niet voor de manier waarop dat ging. Ook dat snap ik wel, al is het voor de zorgverzekeraars erg ingewikkeld. Op een moment dat een ziekenhuis uitstel van betaling aanvraagt, gaat een bewindvoerder kijken hoe de vlag erbij hangt. Men trof toen allerlei onbetaalde rekeningen aan, sommige inhuurkrachten bleken al maanden niet betaald te zijn. Leveranciers van medicijnen en hulpmiddelen kwamen hun spullen halen en vooral de zzp’ers (die van sommigen zelfs de schuld kregen, hoe gek kan het worden) kwamen niet meer opdagen. Op zo’n moment is het zorgtechnisch niet langer verantwoord een ziekenhuis open te houden, hoe vervelend dat ook voor betrokkenen is. De gifbeker moet dan zo snel mogelijk leeg, opdat de curator nog orde op zaken kan stellen en patiënten zo snel mogelijk elders terechtkunnen.

4. Patiënten en werknemers zijn de dupe

Op korte termijn is een chaotische situatie heel onplezierig voor betrokkenen. Vooral voor de goedlopende afdelingen van de ziekenhuizen moet het wrang zijn van het ene op het andere moment niet te weten waar je aan toe bent. Daar staat tegenover dat gezien de krapte op de arbeidsmarkt vrijwel alle werknemers wel een baan elders zullen vinden op korte termijn en het tevens voor de hand ligt dat naburige ziekenhuizen succesvolle afdelingen zullen overnemen. Ik wil niets afdoen aan de emoties van het moment, maar de disproportionele media-aandacht voor de ‘zielige patiënten en werknemers’ mag wel in perspectief geplaatst worden.

5. Marktwerking is mislukt!

Terwijl de medewerkers het pand verlieten met de tranen nog in de ogen, kregen de mensen al SP-foldertjes in de handen gedrukt en lastiggevallen met de anti-marktriedel. Ik vind het frappant dat dezelfde partijen die vooraan in de rij stonden om te klagen over belastinggeld dat aan banken zou worden ‘verkwist’ nu als een soort morele compensatie belasting- of premiegeld in een bodemloze put willen storten onder het mom van min maal min is plus. Ook frappant is het totale zwijgen over de misstanden bij de ziekenhuizen door dezelfde partijen. Of over schuldeisers, onder wie kwetsbare zzp’ers, die naar hun geld kunnen fluiten. De partijen kunnen hun politieke kapitaal beter investeren in het stellen van vragen zoals waarom een ziekenhuis dat ooit vanuit ideologische motieven is opgericht een bestuursvoorzitter (Willem de Boer) had die ook voor 0,75 fte op de loonlijst stond bij een ander ziekenhuis en daarmee de wettelijke beloningsnorm overtrad. En zo zijn er nog wel wat dingen te noemen. Maar het klagen over die harteloze zorgverzekeraar was kennelijk wat makkelijker. Het doet me denken aan een Volkskrant-artikel van zo’n twintig jaar geleden met de kop ‘Notaris failliet: marktwerking mislukt’. Toen dacht ik meteen: mislukt? Geslaagd!

Slotervaartziekenhuis marktwerking faillissement
  • Marcel Canoy

    Marcel Canoy is onderzoeker bij de VU, distinguished lecturer Erasmus School of Accounting and Assurance, adviseur van ACM, en columnist bij www.socialevraagstukken.nl.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 11:03

    "Verder is lezen sowieso niet uw sterkste punt. Ik heb nergens betoogt dat ik een aanhanger ben van het Engelse systeem. Integendeel. Over waar de ellende in de MC ziekenhuizen primair aan te wijten was, zijn we het ook eens. Het bestuur en niet de zorgverleners! Over de zorgtoeslag: daarvoor mag men niet meer verdienen dan € 28.720 als alleenstaande. Dat is niet heel veel geld, en ik wed dat u iets meer verdiend als interim manager. Het is een vrij klassiek voorbeeld van witte-boorden arrogantie om te stellen dat mensen die de zorg niet kunnen betalen dit aan zich zelf te wijten hebben. Ook in dit opzicht stelt u mij niet teleur.

    In een ding heeft u gelijk. In het tijdperk van het ziekenfonds en particuliier verzekerenden was er een tweedeling die we nu niet meer hebben. De wachtlijsten waren er vooral voor de ziekenfondsverzekerden, niet voor de particulier verzekerden. Nu wachten we met zijn allen. Dat is weliswaar niet beter, maar wel eerlijker. Maar het eigen risico was nog niet uitgevonden en de tandarts zat nog in het pakket.

    U bent echt het product van uw tijd. Rapportje hier, rapportje daar, hier en daar een kop lezen en alleen de conclusies die in de kraam van pas komen. En op grond hiervan waant zich opeens “deskundige” en denkt mee te kunnen praten over de toekomst van de zorg.

    Maar waar zou die klepel nu toch hangen?"

  • Anton Maes, huisarts, Dieren 01-11-2018 09:44

    "Is de discussie wel een publiek of privaat stelsel? Solidariteit impliceert gewoon meer een sociaal stelsel dan het nu is. Als de politiek dat wil, kan daar vandaag al mee begonnen worden: minder polissen dan 51, minder verzekeraars dan 24, afschaf alle collectiviteiten, afschaf vrijwillig eigen risico, net zo vaak kunnen wisselen van verzekeraar als van aanbieder etc, maar ook integraal toezicht (slechts 1 toezichthouder), verhoging plafond van de inkomensafhankelijke bijdrage (financiële solidariteit) etc. Publiek betekent voor mij meer publiek toezicht en veel meer overheidsregie. Want is dat niet wat er heeft ontbroken bij het onderwerp van deze blog...? De minister weet het te laat, de NZa komt pas eind oktober met 3 stukjes op
    hun website, van ACM lees ik niets... "

  • G K Mitrasing, Vogelvrije Huisarts, Amsteerdam 01-11-2018 09:35

    "@van der Zanden: U verwijst met uw link naar het EHCI-onzin rapport. Gaat U zich maar eens beter verdiepen.... door het onderzoek zélf en de commentaren er op te lezen.
    "

  • Jan van der Zanden, Interim manager, Haarlem 01-11-2018 01:47

    "6. In de Ziekenfondsperiode was er in Nederland een duidelijke tweedeling. Punt. Die is weg. De betaalbaarheid en toegankelijkheid is in NL nu super. Zie bovenstaande rapporten. De zorgtoeslag is voor echte minima praktisch gelijk aan de premie. Wie de premie niet kan betalen heeft dat echt aan zichzelf te danken c.q. is qua financiën sowieso niet zelfredzaam en behoeft hulp of mogelijk zelfs onder curatele stelling.
    7. Uw “Argumentum ad hominem” zal ik maar als compliment opvatten; i.h.a. impliceert dit dat de schrijver een gebrek aan inhoudelijke argumenten heeft…..
    "

  • Jan van der Zanden, Interim manager, Haarlem 01-11-2018 01:44

    "@ GJ Bonte
    1. Nederland heeft in Europa al jaren veruit de beste zorg (februari 2018). Lees https://www.zorgwijzer.nl/zorgverzekering-2019/zorgstelsel-nederland-nummer-1-europa Ook met een andere bril op scoort Nederland goed: https://www.rtlnieuws.nl/gezondheid/artikel/81161/gezondheidszorg-nederland-top-10-wereldwijd
    2. We zijn zeker niet de goedkoopste, voor beter betaal je ook meer. Maar er zijn 4 Europese landen die nog duurder zijn en toch slechter presteren. Zie https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/kosten-van-de-zorg.htm Conclusie is: Nederland heeft een goede kwaliteit/prijs verhouding. Dit artikel in ons vakblad geeft overigens exact het dilemma weer dat ik aansnijd.
    3. Het Engelse, nationale systeem, uw favoriet?, scoort bar slecht.
    4. Meer bureaucratie, meer controle, meer administratie en registratie leiden niet tot betere en goedkopere zorg. Helemaal mee eens. Dat stelde ik ook niet. Er is een slimmere besturing nodig. En zolang we die niet hebben, is fine tunen en misstanden aanpakken de enige optie.
    5. Leest u het Besluit van de Inspectie eens. Zie https://www.igz.nl/zoeken/document.aspx?doc=MC+IJsselmeerziekenhuizen+Lelystad+verscherpt+toezicht+augustus+2018&docid=13651 Dan ziet u dat de zorg wel degelijk ter discussie stond in MCIJ (enorm verloop, disfunctioneren van leden binnen vakgroepen etc.). Maar boven alles was er in augustus jl. al de donkere financiële wolk. Ik ben met u eens dat dit niet (alle) zorgprofessionals is aan te rekenen, maar primair de bestuurders, RvC en de aandeelhouders. De zorgprofs hebben ondanks het bestuurlijke wanbeleid de boel zo goed en kwaad als het ging draaiende gehouden (zie artikel deze editie van MC). U vergist zich danig in mijn perceptie over en waardering voor zorgprofs….
    6. In de Ziekenfondsperiode was er in Nederland een duidelijke tweedeling. Punt. Die is weg. De betaalbaarheid en toegankelijkheid is in NL nu super. Zie bovenstaande rapporten. De zorgtoeslag is voor echte minima pra"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.