Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Vijf misverstanden over faillissement ziekenhuis

48 reacties

Het failliet van de MC Groep en daarmee van zowel MC Slotervaart als de IJsselmeerziekenhuizen is een feit. De afgelopen week heb ik zoveel desinformatie zien langskomen dat ik in deze blog de vijf meestvoorkomende op een rijtje heb gezet.

De misverstanden ontstaan ook omdat veel media vrijwel uitsluitend aandacht hebben voor de patiënten (ik denk dat ze allemaal wel geïnterviewd zijn inmiddels) en de werknemers. Nu is die aandacht uiteraard terecht (het was een schrik voor velen en de emoties zijn begrijpelijk), maar er is wel balans in de berichtgeving nodig; vooral omdat we niet alleen 17 miljoen bondscoaches maar net zoveel zorgexperts lijken te hebben. Overigens waren er ook goede uitzonderingen, dus heus geen exclusieve kommer en kwel.

1. Ziekenhuizen kunnen/mogen niet failliet gaan

Een ziekenhuis is geen bedrijf waar het gaat om koude stenen en harde pegels. Deze zin heb ik in veel gedaanten zien langskomen. Burgers, patiënten, artsen en verpleegkundigen vinden het heel moeilijk om het zakelijke van het zorginhoudelijke te scheiden. Begrijpelijk, omdat je het in de spreekkamer of op de operatietafel niet over geld wilt hebben. Maar net als een woningcorporatie of een school heeft ook een ziekenhuis een zakelijke kant. Als die kant verwaarloosd wordt, dreigt onnodig veel premie- of belastinggeld verspeeld te worden, wat ten koste gaat van andere zorg of de burgers rechtstreeks in hun portemonnee raakt.

Ziekenhuizen moeten daarom ook failliet kunnen gaan. Liever hebben we dat niet uiteraard. Een faillissement is de hardste vorm van sanering en komt alleen in beeld als zachtere vormen niet meer werken. In het geval van de MC Groep is echt heel veel geprobeerd, maar het mocht niet baten.

2. En de banken dan?

Veel mensen snappen niet dat de overheid wel banken redt, maar ziekenhuizen ‘laat barsten’. Eerst even over die banken. Het is terecht dat er veel onvrede is ontstaan omdat belastingbetalers bleken op te draaien voor de redding van banken. Er zijn wel een paar nuanceringen te maken. Ten eerste ging DSB wel degelijk failliet. Ten tweede hebben ABN en ING het geld inmiddels met rente terugbetaald. Ten derde was het resolutiesysteem niet op orde en heeft men inmiddels met een zogeheten ‘bail-in’-systeem ervoor gezorgd dat de schade bij een eventueel nieuw faillissement eerlijker verdeeld wordt over de diverse betrokken partijen. Belangrijker misschien nog is dat het omvallen van een grote bank enorm veel schade berokkent aan het financiële systeem. Of we dat nu leuk of niet leuk vinden, het is een feit en het is tevens een feit dat dit niet voor ziekenhuizen geldt, zeker niet voor het Slotervaart dat in een gebied met overcapaciteit ligt.

3. Waarom zo snel?

Een deel van de mensen had nog wel begrip voor het faillissement zelf, maar niet voor de manier waarop dat ging. Ook dat snap ik wel, al is het voor de zorgverzekeraars erg ingewikkeld. Op een moment dat een ziekenhuis uitstel van betaling aanvraagt, gaat een bewindvoerder kijken hoe de vlag erbij hangt. Men trof toen allerlei onbetaalde rekeningen aan, sommige inhuurkrachten bleken al maanden niet betaald te zijn. Leveranciers van medicijnen en hulpmiddelen kwamen hun spullen halen en vooral de zzp’ers (die van sommigen zelfs de schuld kregen, hoe gek kan het worden) kwamen niet meer opdagen. Op zo’n moment is het zorgtechnisch niet langer verantwoord een ziekenhuis open te houden, hoe vervelend dat ook voor betrokkenen is. De gifbeker moet dan zo snel mogelijk leeg, opdat de curator nog orde op zaken kan stellen en patiënten zo snel mogelijk elders terechtkunnen.

4. Patiënten en werknemers zijn de dupe

Op korte termijn is een chaotische situatie heel onplezierig voor betrokkenen. Vooral voor de goedlopende afdelingen van de ziekenhuizen moet het wrang zijn van het ene op het andere moment niet te weten waar je aan toe bent. Daar staat tegenover dat gezien de krapte op de arbeidsmarkt vrijwel alle werknemers wel een baan elders zullen vinden op korte termijn en het tevens voor de hand ligt dat naburige ziekenhuizen succesvolle afdelingen zullen overnemen. Ik wil niets afdoen aan de emoties van het moment, maar de disproportionele media-aandacht voor de ‘zielige patiënten en werknemers’ mag wel in perspectief geplaatst worden.

5. Marktwerking is mislukt!

Terwijl de medewerkers het pand verlieten met de tranen nog in de ogen, kregen de mensen al SP-foldertjes in de handen gedrukt en lastiggevallen met de anti-marktriedel. Ik vind het frappant dat dezelfde partijen die vooraan in de rij stonden om te klagen over belastinggeld dat aan banken zou worden ‘verkwist’ nu als een soort morele compensatie belasting- of premiegeld in een bodemloze put willen storten onder het mom van min maal min is plus. Ook frappant is het totale zwijgen over de misstanden bij de ziekenhuizen door dezelfde partijen. Of over schuldeisers, onder wie kwetsbare zzp’ers, die naar hun geld kunnen fluiten. De partijen kunnen hun politieke kapitaal beter investeren in het stellen van vragen zoals waarom een ziekenhuis dat ooit vanuit ideologische motieven is opgericht een bestuursvoorzitter (Willem de Boer) had die ook voor 0,75 fte op de loonlijst stond bij een ander ziekenhuis en daarmee de wettelijke beloningsnorm overtrad. En zo zijn er nog wel wat dingen te noemen. Maar het klagen over die harteloze zorgverzekeraar was kennelijk wat makkelijker. Het doet me denken aan een Volkskrant-artikel van zo’n twintig jaar geleden met de kop ‘Notaris failliet: marktwerking mislukt’. Toen dacht ik meteen: mislukt? Geslaagd!

Slotervaartziekenhuis marktwerking faillissement
  • Marcel Canoy

    Marcel Canoy is onderzoeker bij de VU, distinguished lecturer Erasmus School of Accounting and Assurance, adviseur van ACM, en columnist bij www.socialevraagstukken.nl.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Jan van der Zanden, Interim manager, Haarlem 01-11-2018 18:11

    "1. Kwaliteit van zorg is (net als bij onderwijs) zeer moeilijk objectief te meten; geheel mee eens. Het is (voor u) heel makkelijk om bestaande onderzoeken, die ook in MC worden gepubliceerd, te diskwalificeren. Ik houd me aanbevolen voor betere metingen; u komt niet met iets wat de zaak anders maakt. Vooralsnog komt de kwaliteit in NL er in alle onderzoeken goed van af. Count your blessings, beste artsen.
    2. De grote beslissingsvrijheid van arts-patiënt is mooi; maar impliceert precies ook het risico dat ik eerder meldde: vermijdbare onbeheersbaarheid van de zorgkosten. Onderzoeken indiceren dan ook helaas een aanzienlijke mate van overbehandeling en overdiagnosticeren. Lees MC! We zijn, mede daardoor, in NL een van de duurste ter wereld. Maar u wilt dus niet beknot worden in uw eigen keuzevrijheid? Dat botst. Zo zijn mede door uw opstelling de zorgkosten onbeheersbaar. Hebt u een oplossing? Hoe kan de zorg goedkoper en toch niet slechter, liefst beter? Wetenschappelijk of qua best practice onderbouwd? Ik ben echt heel geïnteresseerd en benieuwd! En “Den Haag” niet minder!!
    3. M.i. rechtvaardigt de gedeeltelijke en hardnekkige verspilling en de groei een zeer kritische opstelling van onze overheid om te bezien hoe die kosten om laag kunnen of in ieder geval niet te veel stijgen, zonder te veel af te doen aan behandelvrijheid en kwaliteit. Maar kennelijk bent u het daar niet mee eens. So be it, dream on…. De wal zal het zorgschip keren, als die kostenstijgingen niet beteugeld worden.
    "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 11:09

    "@Van Der Zanden: Zo, zo, nou, nou… Dat zijn nog eens valide argumenten die u hier noemt met als bronvermeldingen www.zorgwijzer.nl en RTL nieuws, over het algemeen bijzonder gerespecteerde bronnen in mijn medisch bestaan.

    Ik durf verder te wedden dat u niet de volledige rapporten heeft doorgenomen. Misschien was dat een goed idee geweest alvorens als reactie op mijn betoog hoog van de toren te blazen met zogenaamd “Bewijs” voor alle zegeningen van ons zorgstelsel. Hoogste tijd dus om er eens wat dieper in te duiken.

    De studie uit de Lancet waar men op zorgwijzer.nl naar verwijst is een studie uit 2017 die een bijzonder complexe vergelijkende maat hanteert om de kwaliteit van zorg in kaart te brengen: "The goal of this analysis is to use estimates of mortality amenable to personal health care from the Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study 2015 (GBD 2015) to approximate access to and quality of personal health care in 195 countries and territories from 1990 to 2015.” "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 11:07

    "Misschien moet u de sectie “Methods” van de studie even doornemen. En daarna de sectie “Limitations”. Ik wed dat u er geen biet van snapt. Ik snap er ook niet bijster veel van, maar wel snap ik dat de studie gebaseerd is op veronderstelde vermijdbare oorzaken van sterfte die beïnvloedbaar zijn door de gezondheidszorg. Dat is blijkbaar nogal een heikele onderneming zoals ik uit de “Limitations" kan opmaken. Dat dit zo is, zou ik zelf ook nog kunnen bedenken.

    Ik wijs u in dit verband ook even op een recent artikel uit Medisch Contact over het invullen van de doodsoorzaak op het B-formulier: https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/doodsoorzaak-vaak-fout-ingevuld-hoe-kan-het-beter.htm. En op een artikel uit Medisch Contact uit 2015: Update van de Doodsoorzaak: https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/update-van-de-doodsoorzaak.htm En zo maar een willekeurig artikeltje over misclassificatie van doodsoorzaken: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4808686/. Daarvan zijn er overigens vele… Steeds weer blijkt bij pathologische verificatie dat wij artsen niet erg goed zijn in het betrouwbaar vaststellen van een doodsoorzaak. "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 11:06

    "Als de basale meting niet deugt, zoals hierboven overtuigend wordt aangetoond, maakt het niets uit welke complexe uitkomstmaat of ingewikkelde statistiek men er op los laat. There are lies, there are damn lies, and there are statistics, nietwaar?

    Belangrijker is echter dat deze studie loopt van 1990 tot 2015. Een ruim deel van de studie gaat dus over de periode voordat men in Nederland de marktgestuurde zorg introduceerde. Wat een gotspe om dit aan te halen als bewijs voor de zegeningen van ons zorgstelsel. Zullen we deze verwijzing van u dus maar snel vergeten?

    Het nieuwsbericht van RTL nieuws verwijst naar het volgende rapport van het Health Consumer Powerhouse: https://healthpowerhouse.com/media/EHCI-2017/EHCI-2017-report.pdf. Even wat ontnuchterende citaten uit het rapport:

    1. Normally, the HCP takes care to state that the EHCI is limited to measuring the “consumer friendliness” of healthcare systems, i.e. does not claim to measure which European state has the best healthcare system across the board. Werkelijk? Het gaat dus helemaal niet over de kwaliteit van zorg, maar over de consumentvriendelijkheid. Dat had u wel even mogen vermelden, meneer Van Der Zanden."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 11:05

    "2. Also, as can be seen in Section 4.1, the NL has risen in healthcare spend to having one of the highest healthcare costs in Europe. Oeps… As can be seen from Figure 4.1, after the three “super-wealthy” countries in Europe, Luxembourg, Norway and Switzerland, The Netherlands has the highest annual healthcare spend, along with Sweden and Germany. In countries with less successful healthcare systems, this has been taken as an indicator that the Dutch financing model with multiple, private payors for healthcare should in itself be a “model” which raises healthcare costs. Is het werkelijk? Kunt u daar eens op reflecteren, meneer Van Der Zanden?

    3. Here comes the speculation: one important net effect of the NL healthcare system structure would be that healthcare operative decisions are taken, to an unusually high degree, by medical professionals with patient co-participation. Financing agencies and healthcare amateurs such as politicians and bureaucrats seem farther removed from operative healthcare decisions in the NL than in almost any other European country. This could in itself be a major reason behind the NL victory in the EHCI 2008 – 2017. Kijk, dat klinkt mij dan weer als muziek in de oren, maar helaas staat dit principe ernstig onder druk. Steeds vaker gaat de ziektekostenverzekeraar op onze stoel zitten, en denkt voor ons te moeten bepalen welke behandelingen wij moeten uitvoeren en welke medicatie wij voor moeten schrijven.

    4. How to interpret the Index results? The first and most important consideration on how to treat the results is: with caution! Dat lijkt mij een bijzonder zinvol advies! "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.