Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Vijf misverstanden over faillissement ziekenhuis

48 reacties

Het failliet van de MC Groep en daarmee van zowel MC Slotervaart als de IJsselmeerziekenhuizen is een feit. De afgelopen week heb ik zoveel desinformatie zien langskomen dat ik in deze blog de vijf meestvoorkomende op een rijtje heb gezet.

De misverstanden ontstaan ook omdat veel media vrijwel uitsluitend aandacht hebben voor de patiënten (ik denk dat ze allemaal wel geïnterviewd zijn inmiddels) en de werknemers. Nu is die aandacht uiteraard terecht (het was een schrik voor velen en de emoties zijn begrijpelijk), maar er is wel balans in de berichtgeving nodig; vooral omdat we niet alleen 17 miljoen bondscoaches maar net zoveel zorgexperts lijken te hebben. Overigens waren er ook goede uitzonderingen, dus heus geen exclusieve kommer en kwel.

1. Ziekenhuizen kunnen/mogen niet failliet gaan

Een ziekenhuis is geen bedrijf waar het gaat om koude stenen en harde pegels. Deze zin heb ik in veel gedaanten zien langskomen. Burgers, patiënten, artsen en verpleegkundigen vinden het heel moeilijk om het zakelijke van het zorginhoudelijke te scheiden. Begrijpelijk, omdat je het in de spreekkamer of op de operatietafel niet over geld wilt hebben. Maar net als een woningcorporatie of een school heeft ook een ziekenhuis een zakelijke kant. Als die kant verwaarloosd wordt, dreigt onnodig veel premie- of belastinggeld verspeeld te worden, wat ten koste gaat van andere zorg of de burgers rechtstreeks in hun portemonnee raakt.

Ziekenhuizen moeten daarom ook failliet kunnen gaan. Liever hebben we dat niet uiteraard. Een faillissement is de hardste vorm van sanering en komt alleen in beeld als zachtere vormen niet meer werken. In het geval van de MC Groep is echt heel veel geprobeerd, maar het mocht niet baten.

2. En de banken dan?

Veel mensen snappen niet dat de overheid wel banken redt, maar ziekenhuizen ‘laat barsten’. Eerst even over die banken. Het is terecht dat er veel onvrede is ontstaan omdat belastingbetalers bleken op te draaien voor de redding van banken. Er zijn wel een paar nuanceringen te maken. Ten eerste ging DSB wel degelijk failliet. Ten tweede hebben ABN en ING het geld inmiddels met rente terugbetaald. Ten derde was het resolutiesysteem niet op orde en heeft men inmiddels met een zogeheten ‘bail-in’-systeem ervoor gezorgd dat de schade bij een eventueel nieuw faillissement eerlijker verdeeld wordt over de diverse betrokken partijen. Belangrijker misschien nog is dat het omvallen van een grote bank enorm veel schade berokkent aan het financiële systeem. Of we dat nu leuk of niet leuk vinden, het is een feit en het is tevens een feit dat dit niet voor ziekenhuizen geldt, zeker niet voor het Slotervaart dat in een gebied met overcapaciteit ligt.

3. Waarom zo snel?

Een deel van de mensen had nog wel begrip voor het faillissement zelf, maar niet voor de manier waarop dat ging. Ook dat snap ik wel, al is het voor de zorgverzekeraars erg ingewikkeld. Op een moment dat een ziekenhuis uitstel van betaling aanvraagt, gaat een bewindvoerder kijken hoe de vlag erbij hangt. Men trof toen allerlei onbetaalde rekeningen aan, sommige inhuurkrachten bleken al maanden niet betaald te zijn. Leveranciers van medicijnen en hulpmiddelen kwamen hun spullen halen en vooral de zzp’ers (die van sommigen zelfs de schuld kregen, hoe gek kan het worden) kwamen niet meer opdagen. Op zo’n moment is het zorgtechnisch niet langer verantwoord een ziekenhuis open te houden, hoe vervelend dat ook voor betrokkenen is. De gifbeker moet dan zo snel mogelijk leeg, opdat de curator nog orde op zaken kan stellen en patiënten zo snel mogelijk elders terechtkunnen.

4. Patiënten en werknemers zijn de dupe

Op korte termijn is een chaotische situatie heel onplezierig voor betrokkenen. Vooral voor de goedlopende afdelingen van de ziekenhuizen moet het wrang zijn van het ene op het andere moment niet te weten waar je aan toe bent. Daar staat tegenover dat gezien de krapte op de arbeidsmarkt vrijwel alle werknemers wel een baan elders zullen vinden op korte termijn en het tevens voor de hand ligt dat naburige ziekenhuizen succesvolle afdelingen zullen overnemen. Ik wil niets afdoen aan de emoties van het moment, maar de disproportionele media-aandacht voor de ‘zielige patiënten en werknemers’ mag wel in perspectief geplaatst worden.

5. Marktwerking is mislukt!

Terwijl de medewerkers het pand verlieten met de tranen nog in de ogen, kregen de mensen al SP-foldertjes in de handen gedrukt en lastiggevallen met de anti-marktriedel. Ik vind het frappant dat dezelfde partijen die vooraan in de rij stonden om te klagen over belastinggeld dat aan banken zou worden ‘verkwist’ nu als een soort morele compensatie belasting- of premiegeld in een bodemloze put willen storten onder het mom van min maal min is plus. Ook frappant is het totale zwijgen over de misstanden bij de ziekenhuizen door dezelfde partijen. Of over schuldeisers, onder wie kwetsbare zzp’ers, die naar hun geld kunnen fluiten. De partijen kunnen hun politieke kapitaal beter investeren in het stellen van vragen zoals waarom een ziekenhuis dat ooit vanuit ideologische motieven is opgericht een bestuursvoorzitter (Willem de Boer) had die ook voor 0,75 fte op de loonlijst stond bij een ander ziekenhuis en daarmee de wettelijke beloningsnorm overtrad. En zo zijn er nog wel wat dingen te noemen. Maar het klagen over die harteloze zorgverzekeraar was kennelijk wat makkelijker. Het doet me denken aan een Volkskrant-artikel van zo’n twintig jaar geleden met de kop ‘Notaris failliet: marktwerking mislukt’. Toen dacht ik meteen: mislukt? Geslaagd!

Slotervaartziekenhuis marktwerking faillissement
  • Marcel Canoy

    Marcel Canoy is onderzoeker bij de VU, distinguished lecturer Erasmus School of Accounting and Assurance, adviseur van ACM, en columnist bij www.socialevraagstukken.nl.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 23:21

    "@ Van Der Zanden: En nog even over de zorgtoeslag:

    Dit kreeg ik toegestuurd van een goede vriendin over iemand met een WAJONG uitkering:

    Uitkering: 538 euro per maand.
    Zorgpremie, inclusief tandartsverzekering: 131,50 euro per maand
    Eigen risico: 32,08 euro per maand.
    Zorgtoeslag: 83 euro per maand.

    Per saldo betaald iemand van zijn uitkering van 538 euro in het kader van een WAJONG uitkering die een chronische ziekte heeft, 80, 58 euro zelf per maand. Dat is 966, 96 per jaar, net geen tweemaal een maandinkomen van die persoon

    Kostendekkend zei u?

    Ook in dit opzicht blijkt u te kletsen uit een anatomisch deel van het hoofd-hals-gebied dat daar niet voor bedoeld is. Wellicht kunt u in het vervolg zowel de voorkant als ook de achterkant van dit bovengenoemde gebied maar beter zorgvuldig dicht houden alvorens u zelf volstrekt belachelijk te maken.
    "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 21:24

    "Toelichting voor diegenen die het rapport niet gelezen hebben:

    Bismarck healthcare systems: Systems based on social insurance, where there is a multitude of insurance organisations, Krankenkassen etc, who are organisationally independent of healthcare providers.

    Beveridge systems: Systems where financing and provision are handled within one organisational system, i.e. financing bodies and providers are wholly or partially within one organisation, such as the NHS of the UK, counties of Nordic states etc."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 21:23

    "@Van Der Zanden:

    1. Zoals ik al gesteld heb, kwaliteit van zorg is niet zozeer moeilijk te meten, deze is vrijwel niet te meten. Lees het boek ”Bullshit Jobs” van Graeber en je snapt meteen waarom dit helemaal niet mogelijk is. Zorg, in de breedste zin van het woord, laat zich niet uitdrukken in economische getallen. Je kunt blijven proberen om met allerlei pseudowetenschappelijke methodieken dat toch te doen, maar het is zonde van de tijd, moeite en het geld. En wat betreft het tellen van onze zegeningen door ons als artsen, wat weet u daar eigenlijk van? Ik heb zowel in Duitsland gewerkt en samengewerkt met Belgische collega’s. Kunt u hetzelfde zeggen, of staart u zich blind op de uwes inziens prachtige Nederlandse navel?

    2.Waar baseert u uw 2e punt op? Ook op uw eigen heilige overtuiging? Ik verwijs u wederom naar het boek van David Graeber. Zie hoofdstuk vijf, figuur 5: Ik citeer: ”As we can see, even in 1990, the proportion of the workforce made up of actual waiters, barbers, salesclerks and the like was quite small. It also remained remarkably steady over time, holding for more than a century at roughly 20 percent. The vast majority of those others included in the service sector were really administrators, consultants, clerical and accounting staff, IT professionals and the like. This was also the part of the service sector that was actually increasing, and increasing quite dramatically from the 1950s onward. Komt het u bekend voor? Dat is het enorme waterhoofd waardoor ook de ziekenhuizen in de moderne tijd door geplaagd worden, het waterhoofd dat ontstaan is door de complexe financiering en de enorme registratie-, administratie- en controledwang. Het waterhoofd waar ook u blijkbaar geriefelijk in rondzwemt. Oftewel het zoveelste biggetje aan de veel te kleine trog van de Nederlandse zorg. "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 01-11-2018 21:20

    "3. De wal zal inderdaad het zorgschip wel keren. Zoals dat in Duitsland al gebeurd is. Waar de artsen massaal ”ausgewandert” zijn naar landen waar men de organisatie van de zorg beter op orde heeft, zoals in Oostenrijk en Zwitserland, en waar men een stuk zuiniger is op de mensen die het werk moeten doen en ze een stuk beter betalen. En zich nu in Duitsland in veel ziekenhuizen moet behelpen met 2e-rangs artsen van dubieus allooi, zoals uit de Oostbloklanden die regelmatig niet eens aan hun patiënten uit kunnen leggen wat ze eigenlijk mankeren. En men dus bijzonder dure ”honorarärzte” in moet huren zoals ik, om de diensten gevuld te krijgen en het werk gedaan. Niet voor niets teren de ”Krankenkassen”, al enkele jaren in op hun reserves, omdat ze zich net zo, en vaak nog erger misdragen hebben dan in Nederland. Ik heb in Duitsland overigens nog niet veel interim-managers ontmoet. Ik denk dat dat een symptoom is. Die doen geen diensten, zien geen patiënten, en voegen niets toe en zorgen er niet voor dat de geldstroom blijft stromen. Dus die vliegen er als eerste uit.

    4. Waar baseert u eigenlijk uw stelling op dat in landen met een zorgsysteem waar veel staatsinmenging bestaat patiënten niet beter behandeld worden? Is dat uw eigen ervaring? Heeft u daar betrouwbare cijfers of zelfs maar een oriënterende antropologische schets over?
    Het rapport van de Euro Health Consumer Index was in dit opzicht bijzonder leerzaam. Het verschil tussen de Nederlandse en de Britse zorg wordt er perfect in uitgelegd. Daarvan had ik geen weet, dus ik ben u zelfs nog iets van dank verschuldigd.
    Ik citeer: ”Bismarck Beats Beveridge – now a permanent feature. The Netherlands example seems to be driving home the big, final nail in the coffin of Beveridge healthcare systems, and the lesson is clear: Remove politicians and other amateurs from operative decision-making in what might well be the most complex industry.

    Kijk, daar ben ik het dan wel weer helemaal mee eens!
    "

  • Jan van der Zanden, Interim manager, Haarlem 01-11-2018 18:12

    "4. Uit alle reacties blijkt een grote voorliefde voor een sterke staatsinmenging; u lijkt wel SP aanhangers. Ik wijs u er op, dat landen met zorg met veel staatsinmenging weliswaar goedkoper functioneren qua zorg, maar de patiënten er i.h.a. bepaald niet beter behandeld worden. Het artikel van Marcel Canoy is dan aan u niet besteed, want dat is duidelijk neo-liberaal getint. Maar op basis van de feiten heeft hij m.i. wel gelijk met zijn relativering van de emotionele ophef over het faillissement (behalve dan dat ABN-AMRO zijn lening met rente nog allerminst heeft afbetaald! Dit wordt vrijwel zeker een verliespost voor ons als belastingbetalers).
    5. Inkomenspolitiek is een issue dat buiten dit topic valt, dus daar ga ik niet verder op in. Feit is dat zorgtoeslag voor de laagste inkomensgroepen praktisch dekkend is voor de individuele zorgpremie. En dat de rest van de premies omgeslagen worden over alle werkenden via een heffing. Dat zorgt voor een uitstekende toegankelijkheid van de NL-zorg.
    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.