Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Vijf misverstanden over faillissement ziekenhuis

48 reacties

Het failliet van de MC Groep en daarmee van zowel MC Slotervaart als de IJsselmeerziekenhuizen is een feit. De afgelopen week heb ik zoveel desinformatie zien langskomen dat ik in deze blog de vijf meestvoorkomende op een rijtje heb gezet.

De misverstanden ontstaan ook omdat veel media vrijwel uitsluitend aandacht hebben voor de patiënten (ik denk dat ze allemaal wel geïnterviewd zijn inmiddels) en de werknemers. Nu is die aandacht uiteraard terecht (het was een schrik voor velen en de emoties zijn begrijpelijk), maar er is wel balans in de berichtgeving nodig; vooral omdat we niet alleen 17 miljoen bondscoaches maar net zoveel zorgexperts lijken te hebben. Overigens waren er ook goede uitzonderingen, dus heus geen exclusieve kommer en kwel.

1. Ziekenhuizen kunnen/mogen niet failliet gaan

Een ziekenhuis is geen bedrijf waar het gaat om koude stenen en harde pegels. Deze zin heb ik in veel gedaanten zien langskomen. Burgers, patiënten, artsen en verpleegkundigen vinden het heel moeilijk om het zakelijke van het zorginhoudelijke te scheiden. Begrijpelijk, omdat je het in de spreekkamer of op de operatietafel niet over geld wilt hebben. Maar net als een woningcorporatie of een school heeft ook een ziekenhuis een zakelijke kant. Als die kant verwaarloosd wordt, dreigt onnodig veel premie- of belastinggeld verspeeld te worden, wat ten koste gaat van andere zorg of de burgers rechtstreeks in hun portemonnee raakt.

Ziekenhuizen moeten daarom ook failliet kunnen gaan. Liever hebben we dat niet uiteraard. Een faillissement is de hardste vorm van sanering en komt alleen in beeld als zachtere vormen niet meer werken. In het geval van de MC Groep is echt heel veel geprobeerd, maar het mocht niet baten.

2. En de banken dan?

Veel mensen snappen niet dat de overheid wel banken redt, maar ziekenhuizen ‘laat barsten’. Eerst even over die banken. Het is terecht dat er veel onvrede is ontstaan omdat belastingbetalers bleken op te draaien voor de redding van banken. Er zijn wel een paar nuanceringen te maken. Ten eerste ging DSB wel degelijk failliet. Ten tweede hebben ABN en ING het geld inmiddels met rente terugbetaald. Ten derde was het resolutiesysteem niet op orde en heeft men inmiddels met een zogeheten ‘bail-in’-systeem ervoor gezorgd dat de schade bij een eventueel nieuw faillissement eerlijker verdeeld wordt over de diverse betrokken partijen. Belangrijker misschien nog is dat het omvallen van een grote bank enorm veel schade berokkent aan het financiële systeem. Of we dat nu leuk of niet leuk vinden, het is een feit en het is tevens een feit dat dit niet voor ziekenhuizen geldt, zeker niet voor het Slotervaart dat in een gebied met overcapaciteit ligt.

3. Waarom zo snel?

Een deel van de mensen had nog wel begrip voor het faillissement zelf, maar niet voor de manier waarop dat ging. Ook dat snap ik wel, al is het voor de zorgverzekeraars erg ingewikkeld. Op een moment dat een ziekenhuis uitstel van betaling aanvraagt, gaat een bewindvoerder kijken hoe de vlag erbij hangt. Men trof toen allerlei onbetaalde rekeningen aan, sommige inhuurkrachten bleken al maanden niet betaald te zijn. Leveranciers van medicijnen en hulpmiddelen kwamen hun spullen halen en vooral de zzp’ers (die van sommigen zelfs de schuld kregen, hoe gek kan het worden) kwamen niet meer opdagen. Op zo’n moment is het zorgtechnisch niet langer verantwoord een ziekenhuis open te houden, hoe vervelend dat ook voor betrokkenen is. De gifbeker moet dan zo snel mogelijk leeg, opdat de curator nog orde op zaken kan stellen en patiënten zo snel mogelijk elders terechtkunnen.

4. Patiënten en werknemers zijn de dupe

Op korte termijn is een chaotische situatie heel onplezierig voor betrokkenen. Vooral voor de goedlopende afdelingen van de ziekenhuizen moet het wrang zijn van het ene op het andere moment niet te weten waar je aan toe bent. Daar staat tegenover dat gezien de krapte op de arbeidsmarkt vrijwel alle werknemers wel een baan elders zullen vinden op korte termijn en het tevens voor de hand ligt dat naburige ziekenhuizen succesvolle afdelingen zullen overnemen. Ik wil niets afdoen aan de emoties van het moment, maar de disproportionele media-aandacht voor de ‘zielige patiënten en werknemers’ mag wel in perspectief geplaatst worden.

5. Marktwerking is mislukt!

Terwijl de medewerkers het pand verlieten met de tranen nog in de ogen, kregen de mensen al SP-foldertjes in de handen gedrukt en lastiggevallen met de anti-marktriedel. Ik vind het frappant dat dezelfde partijen die vooraan in de rij stonden om te klagen over belastinggeld dat aan banken zou worden ‘verkwist’ nu als een soort morele compensatie belasting- of premiegeld in een bodemloze put willen storten onder het mom van min maal min is plus. Ook frappant is het totale zwijgen over de misstanden bij de ziekenhuizen door dezelfde partijen. Of over schuldeisers, onder wie kwetsbare zzp’ers, die naar hun geld kunnen fluiten. De partijen kunnen hun politieke kapitaal beter investeren in het stellen van vragen zoals waarom een ziekenhuis dat ooit vanuit ideologische motieven is opgericht een bestuursvoorzitter (Willem de Boer) had die ook voor 0,75 fte op de loonlijst stond bij een ander ziekenhuis en daarmee de wettelijke beloningsnorm overtrad. En zo zijn er nog wel wat dingen te noemen. Maar het klagen over die harteloze zorgverzekeraar was kennelijk wat makkelijker. Het doet me denken aan een Volkskrant-artikel van zo’n twintig jaar geleden met de kop ‘Notaris failliet: marktwerking mislukt’. Toen dacht ik meteen: mislukt? Geslaagd!

Slotervaartziekenhuis marktwerking faillissement
  • Marcel Canoy

    Marcel Canoy is onderzoeker bij de VU, distinguished lecturer Erasmus School of Accounting and Assurance, adviseur van ACM, en columnist bij www.socialevraagstukken.nl.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Dolf Algra, commentator, opiniemaker zorg en sociale zekerheid, Rotterdam 31-10-2018 09:36

    "Goeie en heldere column ! Noodzakelijk tegengeluid voor de overmatig huilerige berichtgeving. Waarom zou je slechte ziekenhuizen willen blijven behouden ? Krankjorum toch ? 'wij'willen toch goede zorg ? En geen slechte !

    In de publieke opinie worden bij het Zwarte Pieten (oeps) al gauw de volgende drie usual suspects genoemd.
    1. de zorgverzekeraars
    2. de marktwerking
    3. de overheid.

    Let maar op in het debat in de Tweede Kamer vandaag. Met name de PVV en de SP zullen vol op dit orgel gaan !

    Ter verdere informatie: waarom de stekker er zo plotseling uit ging ? Interessant in dit verband is de verklaring van vandaag - 30 oktober- daarover van Georgette Fijneman - directeur Zilveren Kruis: zorggeld werd gebruikt voor andere gaten.

    https://www.nrc.nl/nieuws/2018/10/29/zorggeld-werd-gebruikt-voor-andere-gaten-a2753203

    Lees ook het bericht daarover van MC"s Simone Paauw:
    Faillissement is einde lijdensweg

    https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/faillissement-is-einde-van-lijdensweg.htm

    Het faillissement van het Slotervaart komt niet zomaar uit de lucht vallen. Bekijk de interessante analyse, uitleg en commentaar journalist Bas Soetenhorst (Parool), die samen met Jeroen Wester eerder het boek: de Kraak - over het Slotervaart schreef . In slechts 6 min 31 bent U helemaal bij gepraat. 'Iemand moest een keer de stekker er uittrekken'

    https://www.youtube.com/watch?v=Jnb9JoMHAb0

    Minister Bruno Bruins zei 'verrast' te zijn. Dan hebben ze bij VWS toch echt niet goed lopen opletten. Volgens het laatste BDO rapport zijn er nog minimaal 12 ziekenhuizen die als financieel zwak zijn te kwalificeren. "Men' haastte zich om te vertellen dat er na verwachting geen volgende in de rij staan om 'om te vallen'

    Daar ben ik niet van overtuigd en adviseer toch maar eens beter 'onder de mat' gaan kijken. Anders blijf je achter de verrassingen/feiten aan lopen.

    Als dit geen wake up call is weet ik het niet meer. "

  • G K Mitrasing, Vogelvrije Huisarts, Amsterdam 30-10-2018 22:59

    "Een beetje econoom kan U al uitleggen dat er geen marktwerking is.... wat er niet is kan dan ook niet slagen. "

  • Enes, algemeen betweter, Rotterdam 30-10-2018 22:27

    "De heer Canoy haalt 5 punten aan waarop de meningen zijn verdeeld en geen misverstanden. De kern van dit stuk is medisch versus financieel.
    Verder is het is een kritiekloos stuk over de poicedure. Een doorstart of overname waarbij de zorg gehandhaafd blijft, worden niet besproken en de rol van overheid blijft ook onbelicht. Het precedent dat hier wordt geschept en de gevolgen ervan worden ook achterwege gelaten. De asymmetrie van macht en betere onderhandelingspositie van de verzekeraars ten opzichte van ziekenhuizen in de toekomst is de grote winst. De financiele overwegingen spelen een steeds grotere rol bij medische beslissingen gesteund door het "de zorg is te duur"-axioom. Waag het eens hier aan te twijfelen. De zorgverzekeraars hebben niet alleen de edelmoedige taak de kosten te drukken (wie wordt daar niet blij van?) maar ook de kwaliteit van zorg te bewaken. Gaan zij falliet als ze hierin falen? Hoe lossen zij hun financiele tekorten op? En maar strooien met de vrije markt-argumenten. Laat ons zorgmodel eens los op de manier hoe we brood kopen. Vrije markt?
    Je kan dit goed vinden maar niemand met een beetje empathie en verstand van de zorg kan de procedure goed praten."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.