Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

IFMS-bashing

12 reacties

De brievenrubriek van Medisch Contact 35 stond vol met reacties op de blog van reumatoloog Deborah van der Stoep, die vraagtekens zet bij de effecten van de IFMS (individueel functioneren medisch specialisten), vanaf 2020 verplicht voor medisch specialisten die zich willen herregistreren. Was Van der Stoeps blog nog genuanceerd – zij onderschreef het gedachtegoed achter de IFMS, maar vroeg zich af of het aan het slagen was of een zinloze papieren tijger aan het worden was – de reacties waren unaniem in hun veroordeling van het IFMS-gebeuren.

De meest uitgesproken reactie kwam van neuroloog Jan Bonte, die de prominentste plek in de brievenrubriek van het gedrukte tijdschrift kreeg. ‘Geen wetenschappelijke onderbouwing!’, brieste hij. Alleen maar ‘religieuze aanhangers’. En natuurlijk ‘deftige adviesbureaus’ die er met de poet vandoor gaan met hun ‘bullshit jobs’. Een gedrocht! ‘Een onzinnig, tijd- en geldverslindend monster’! Bonte vermoedt dat 90 procent van de specialisten de IFMS flauwekul vindt.

In zijn uitbarsting maakt Bonte een klassieke denkfout: het gelijkstellen van ‘geen bewijs van nut’ (absence of evidence) aan ‘bewijs van geen nut’ (evidence of absence). Het klopt dat er geen direct wetenschappelijk bewijs is voor het nut van IFMS. Dat is ook niet zo makkelijk te meten. De ‘goede dokter’ blijkt lastig te definiëren en nog lastiger te operationaliseren. Maar absence of evidence hoeft niet te betekenen dat een interventie zinloos is. U kent waarschijnlijk het hilarische voorbeeld van de systematische review die aantoonde dat er ‘geen bewijs’ is dat het dragen van een parachute helpt bij het voorkómen van ernstig letsel na een val uit het vliegtuig. ‘Geen bewijs’ hoeft dus geen reden te zijn iets niet te doen, mits er genoeg indirect bewijs is voor het nut. En dat is er voor de IFMS.

Het is in vrijwel elke bedrijfstak gebruikelijk om het functioneren van een professional van tijd tot tijd te evalueren. Daar zijn twee basismanieren voor: beoordeling (assessment) en begeleiding (appraisal). Bij een beoordeling is de inzet hoog: slaag je, dan mag je door, zak je, dan zit je in de problemen. De RGS (Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten) rechtvaardigt de verplichte IFMS vanuit de beoordelingssystematiek: men wil beter inzicht in het functioneren van de medisch specialist, zowel individueel als in groepen. Dat verklaart wellicht een deel van de weerstand: als je het gevoel hebt examen te moeten doen, dan sta je niet echt open voor feedback. Terwijl feedback uiterst zinvol is: daar is uitvoerig wetenschappelijk bewijs voor. Mensen zijn bereid hun gedrag blijvend te veranderen op grond van feedback, mits die feedback van een betrouwbare en gerespecteerde bron komt, taakgericht is (en niet persoonsgericht) en concreet gebracht wordt.

Dáár ligt dus het belangrijkste nut van de IFMS: we moeten het zien als een feedbackgesprek, en niet als examen. We moeten proberen om het zo in te richten dat de feedback geloofwaardig, betrouwbaar en concreet is. Niet makkelijk, wel goed mogelijk. Mijn ervaring (ja, collega Bonte, ik ben een van die mensen met zo’n bullshit job die IFMS-gesprekken leiden, maar ik zit niet bij zo’n deftig adviesbureau) is dan ook positiever dan die van Bonte. In de evaluatie van de groeps-IFMS in Isala was ruim twee derde van de medische staf positief over het instrument van IFMS in de groep en over de effecten ervan. Ik heb verschillende keren meegemaakt dat mensen hun gedrag daadwerkelijk hebben aangepast op grond van de gegeven feedback. Belangrijke aanpassingen, zoals zich constructiever opstellen in teambesprekingen, feedback constructiever geven, eerst de ander willen begrijpen en dan pas hun eigen visie geven. Dat draagt bij aan beter functioneren van artsen.

De komende jaren ga ik proberen het nut van IFMS ook te onderzoeken, want ik ben er ook van overtuigd dat artsen kritisch moeten toetsen of het klopt wat ze dagelijks doen. En tot die tijd helpt het als iedereen zijn best doet de verplichte IFMS-gesprekken zo nuttig mogelijk te laten zijn in plaats erover te klagen.

  • Paul Brand

    Kinderarts Paul Brand is hoofd medisch opleidingsbeleid van de Isala Academie, programmaleider Professioneel functioneren medische staf Isala en hoogleraar klinisch onderwijs UMCG.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 16-10-2019 13:19

    "In verband met mijn herregistratie in 2022 mag ik waarschijnlijk ook meedoen aan de IFMS in het ziekenhuis waar ik waarneem. Een collega die ik sprak, sprak haar verbijstering uit over het feit dat dit circus vier uur moet duren en dan met zes neurologen plaatsvindt. Dat is dan toch al gauw 24 uur, een halve werkweek aan arbeidsformatie.

    En dat voor een proces dat door de betreffende collega werd omschreven als iets "waar niemand op zit te wachten, waar niemand het nut van in ziet, wat enorm veel geld, tijd en inspanning kost, en wat geen enkel resultaat heeft. We dronken een glas, deden een plas, en alles bleef hoe het was."

    Nu ben ik erg benieuwd hoe de goegemeente, het gewone artsenklootjesvolk, zoals ik dat al eerder heb geschreven en waar ik mezelf ook toe reken, nu echt denkt over de IFMS en wat volgens hen de waarde is van dit kwaliteitscircus. Ik nodig dan ook iedereen uit om mij te schrijven wat men vindt van de IFMS. Dat mag zeker anoniem. Ik zal dan alle reacties bundelen en aan Medisch Contact aanbieden.

    Wellicht dat dit enige duidelijkheid geeft hoe er in Nederland in het algemeen gedacht wordt over deze vorm van "kwaliteitsbewaking". "

  • Paul Brand , kinderarts , Zwolle 17-09-2018 19:29

    "In onze bijdragen in dit forum over de waarde en de beperkingen van de IFMS hebben collega Bonte en ik naar elkaar toe scherpe woorden gebruikt en de grenzen van betamelijkheid en goede smaak verkend. Dat heeft niet geleid tot een constructieve discussie, terwijl die naar ons beider mening wel van belang is. Ieder ziekenhuis in Nederland is bezig met IFMS. Het kost veel tijd, inspanning en geld. Het is vooralsnog onduidelijk welke effecten het teweegbrengt, en welke methode daarvoor het meest geschikt is.
    Inmiddels hebben wij, op mijn initiatief, een verhelderend gesprek gevoerd waarin we het belang van een constructieve discussie over en weer hebben bevestigd. We blijken het over veel dingen wel eens te zijn, onder andere over het nut van feedback, mits die door een geloofwaardige en gerespecteerde bron wordt gegeven. We hebben vastgesteld dat we verschillende verwachtingen hebben over de uitwerking en de effecten van IFMS. We onderschrijven beide het belang van gedegen onderzoek naar de vorm en de effecten van IFMS. We hopen dat onze gezamenlijke reactie hier kan bijdragen aan een klimaat waarin zulk onderzoek kan plaatsvinden, zonder al te grote vooringenomenheid.

    Paul Brand, kinderarts, Zwolle
    Jan Bonte, neuroloog, Dalfsen"

  • JMGroen, Arts nietpraktiserend, uroloog bd, Bennebroek 04-09-2018 20:49

    "Een goede vriend van mij, destijds verantwoordelijk voor invoer en accijnsen op onze luchthaven zei: 10% van de mensen deugt min of meer niet. Wij moeten er voor zorgen dat 90% van de mensen geen last heeft van ons werk naar die 10%."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 04-09-2018 16:37

    ""The official line is that we all have rights and live in a democracy. Other unfortunates who aren't free like we are have to live in police states. These victims obey orders or else, no matter how arbitrary. The authorities keep them under regular surveillance. State bureaucrats control even the smallest details of everyday life. The officials who push them around are answerable only to higher-ups, public or private. Either way, dissent or disobedience are punished. Informers report regularly to the authorities. And this is supposed to be a very bad thing.

    And so it is, although it is nothing but a description of the modern workplace."

    Uit Bob Black: "The Abolition of Work.

    Een ieder mag bepalen in hoeverre bovenstande beschrijving van toepassing is op het dagelijks werk van artsen. Volgens mij is mijn mening wel duidelijk."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 04-09-2018 16:25

    "Dit is modern leiderschap volgens de CanMEDS. Niet doen wat je zou moeten doen, maar vervolgens wel klagen over het schenden van vertrouwen. Wat ik in mijn reactie schreef is een publiek geheim in de Isala en heeft niets met vertrouwelijkheid te maken. Bovendien, ”medische leiders” die de veiligheid van de meest kwetsbare groep artsen in een ziekenhuis, de arts-assistenten, niet kunnen garanderen zijn mijns inziens geen knip voor de neus waard. Ik heb al geen vertrouwen meer in dergelijke ”leiders” sinds mijn opleidingstijd in het CWZ.

    Ik denk eerder dat het mijn argumenten zijn die Paul Brand niet aanstaan. En op deze manier kun je een discussie die je op inhoudelijke gronden niet kunt winnen toch met opgeheven gezicht verlaten. Ik ben heel benieuwd naar de resultaten van het onderzoek naar de effectiviteit van de IFMS dat Paul Brand aankondigt. Ik vrees dat deze er nooit gaan komen. En als ze er komen zal het zeer waarschijnlijk een nieuwe geloofsbelijdenis zijn. Tot de wal het schip keert. Of het schip volledig vastloopt op de wal. "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.