Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Het is niet psychisch

21 reacties

Ik zag een jongeman op de SEH met een overtuigend functionele verlamming. Al snel begreep ik van zijn zus dat dit niet de eerste uiting van een psychische warboel was.

Er waren al eerder onbegrepen klachten en ook een tentamen suicidii geweest. Ik vertelde de patiënt dat ik er vrij zeker van was dat zijn klachten een psychische oorzaak hadden, dat ik tijdens een korte opname aanvullend onderzoek wilde doen en dat ik bereid was hem op gang te helpen. Het contact was goed, totdat vader en moeder zich meldden. Die waren zo boos dat ze naar een ander ziekenhuis wilden. Ik begreep dat ik alle vertrouwen had verspeeld. Het liep helemaal vast. Ik overlegde met een collega in een belendend ziekenhuis en vond hem bereid mijnheer te zien. De ambulance bracht hem ernaartoe.

Zomaar praten over een psychische oorzaak is in Nederland gevaarlijk. Toegegeven, ik zie het concept van de menselijke geest meer als een manier om zaken overzichtelijk te houden dan als een vlammetje boven ons hoofd. Net zoals de overgang van geest naar socioculturele omgeving vaag is, zo vind ik de interactie tussen emoties, gedrag en lichaam dusdanig intensief dat ik ze niet helemaal kan scheiden. Toch kan ik niet zonder het verschil tussen lichamelijk en psychisch als het gaat om diagnostiek van oorzakelijke factoren bij SOLK.

Veel patiënten voelen dat praten over psychologische oorzaken een zwaktebod is. Tijdens mijn spreekuren voor SOLK merk ik dat mensen nogal eens komen omdat ze willen horen dat het niet psychisch is. Het is soms langdurig spitsroeden lopen om het inzicht verkrijgen dat lichamelijke klachten kunnen bloeien in psychodynamische aarde. En dan nog is dat niet iets om zomaar in een brief te vermelden omdat die uiteindelijk terechtkomt bij de bedrijfsarts en het UWV. In Nederland toegeven dat je werkt aan het schoonvegen van je psychologische straatje is slecht voor je prestige en je portemonnee. De politiek, de werkgever, de uitkeringsinstantie, de (ziektekosten)verzekeraar, iedereen is anti-psychisch. Aandacht van een somatisch arts voor iemands psychologisch welbevinden is altijd onbetaald. De wachttijden in de ggz zijn enorm en nu speelt ook nog die belachelijke discussie of instellingen voor psychische gezondheid een patiëntenstop mogen instellen omdat de verzekeraar ‘te weinig zorg heeft ingekocht’. De jeugd-ggz is weg. Lokale initiatieven voor humane opvang van probleemjongeren worden door de inspectie per direct gesloten omdat de situatie ‘onveilig’ is. Een bedrijfsarts krijgt hier een waarschuwing omdat ze had genoemd dat een werkneemster kampte met psychologische problemen. Dat had een berisping kunnen worden als ze niet zo diep door het stof was gegaan voor het tuchtcollege. Het moet niet gekker worden.

hersenen
  • Emile Keuter

    Emile Keuter is poliklinisch neuroloog in Amsterdam. Hij werkte hiervoor een aantal jaar als algemeen neuroloog op Aruba.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • emile keuter, neuroloog, meppel 31-08-2017 16:56

    "een echte stalker. wat een eer, mijnheer van der zee. ik zal inderdaad overwegen om te stoppen met mijn blog. en uzelf kan ook wel over een verandering nadenken. u weet er zoveel van. u kan er wel uw beroep van maken. (: "

  • Anil van der Zee, Voormalig balletdanser/ ME-patiënt, Amsterdam 31-08-2017 14:39

    "Hoe is het uiteindelijk met deze jongen afgelopen? Was uw conclusie juist of voorbarig? Daar laat u zich verder niet over uit.

    Ook hier geeft u te snel de diagnose hersentumor die dat uiteindelijk niet blijkt te zijn. Als arts wil je natuurlijk zo snel mogelijk handelen in het geval van kanker. Maar u lijkt voornamelijk altijd erg zeker van uw zaak. In dit geval een kwalijke zaak. https://www.zorgkaartnederland.nl/zorgverlener/keuter-e-j-w-145217/waardering/mijn-lieve-moeder-zakte-op-een-dag-b7b6a966d010368fa9bdf85abb61e7a2

    U probeert vorm te geven aan medische problemen waar de medische wereld nog geen antwoorden op heeft. Het is op een bepaalde manier een nobel streven, maar laten we wel zijn dat u niets anders doet dan gissen vanuit uw eigen beleving. Prima.

    Zou u ziektes zoals M.S.,TBC, maagzweer of Parkinson ook bestempeld hebben als psychosomatisch zoals veel van u collegae dat in die tijd ook deden? Ik lees vooral een “history is repeating itself”, want u doet dit anno 2017 nog steeds. Naar mijn mening predikt u niets anders dan een geloof uit vroegere tijden die bij de bovengenoemde ziektes duidelijk geen stand heeft gehouden. Time for change meneer Keuter??

    "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 30-08-2017 23:53

    "@Keuter: Zoveel anders is Drente niet. Dat was bij ons thuis ook het gezegde: "Ie warkt nie hard genog...", of nog beter:" Det krie'je van al det geleer". En ja, zodra er psychisch iets met iemand mis is, wordt ie scheef aangekeken alsof ie gevaarlijk is. Maar dat is in Nederland nog relatief mild in vergelijking met andere landen. Om in de terminologie te blijven, het kan altijd gekker.

    Mensen met "functionele stoornissen" horen er bij, helaas. Maar ik vind het niet erg als ze mijn spreekuur mijden. Ik word er niet gelukkiger van..."

  • Emile Keuter, Neuroloog, Meppel 30-08-2017 19:20

    "@oosterhoff. Ja, ook visionaire mensen als servan schreiber kunnen blijkbaar aan het einde niet zonder een kader. Dat wordt dan soms een esoterische irreële wereld met veel minder praktische waarde dan de Bijbel, de Koran of de Torah.
    @bonte. Die patiënten horen er ook bij. Het is juist een gelukje als je iemand kan betrappen. Gecontroleerde confrontatie betekent vrijwel steeds een opening naar (tijdelijke) genezing.
    Overigens is dat niet waar mijn bloggie over gaat. Ik bedoel te zeggen dat het nogal frustrerend is voor patiënten dat ze zo hard gestraft worden voor de erkenning van psychisch lijden. Een beetje zoals ik het hier in Drenthe hoorde: Psychisch bestoat niet. Ze mut'n gewoon harder warken. "

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 30-08-2017 18:32

    "Inderdaad vragen mensen wel eens of ik denk dat het tussen de oren zit. En dan antwoord ik ook vaak met:"Jazeker, dat denk ik... Maar een groot deel van mijn vak speelt zich af tussen uw oren".

    Psychisch en niet-psychisch. Dat is in ieder geval niet de scheiding tussen de neurologie en de psychiatrie, al was deze misschien ooit wel zo bedoeld. De obsessief compulsieve stoornis, psychosen, ernstige depressies en de manisch depressieve stoornis, allen het domein van de psychiater, zijn misschien wel meer op te vatten als "niet-psychische" aandoeningen als dat hoofdpijn, andere pijn en conversie dit zijn, aandoeningen die juist tot het domein van de neuroloog behoren. Een andere onderverdeling die sommigen maken, dat wat zichtbaar gemaakt kan worden op een scan is neurologie, en dat wat niet zichtbaar gemaakt kan worden psychiatrie, gaat ook al lang niet meer op. Het blijft dus een vreemde scheiding tussen wat "psychisch" geacht wordt te zijn en wat "niet psychisch" zou zijn.

    Soms denk ik dat de onderverdeling te maken heeft met wat je kunt vatten en wat je niet kunt vatten, datgene waar je begrip voor op kunt brengen en waarvoor niet. Ik kan goed begrip opbrengen voor mensen met een ernstige depressie, niet in de laatste plaats omdat ik dat zelf erg goed ken, maar ook voor mensen met psychosen, voor mensen met dwang en mensen met intense angst.

    Maar dat kan ik niet voor iemand die en hele slechte imitatie neerzet van harde neurologische uitval, die in het ziekenhuis zijn arm en hand niet kan bewegen en sleept met zijn been, maar voor het ziekenhuis prima in staat is om een shagje te rollen en ontspannen zijn benen over elkaar slaat. Dan voel ik me belazerd, zoals ik dat vaak heb bij mensen met wat wij voor het gemak maar "conversie" noemen. En kom niet aan met bewust of onbewust, want dat kan ik op geen enkele manier bewijzen en iemand anders ook niet.

    Wat wil ik hiermee zeggen? Ik weet het zelf niet... Psychisch of niet-psychisch? Ik kom er niet uit."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.