Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Blogs & columns
Blog

Het burn-outtheater

3 reacties

Het UMCG organiseert dit jaar samen met de IGJ het ‘Resident Leadership Program’. Een centrale vraag die daarbij terugkomt is hoe de ‘duurzame inzetbaarheid’ van aiossen kan worden verbeterd. Er is de laatste jaren regelmatig gepubliceerd over de relatie tussen ons werk en psychische klachten. Helaas verandert er op basis van de cijfers nog weinig. Een oplossing lijkt ver weg.

Aansluitend aan een ochtendoverdracht besteedden wij aandacht aan deze vraagstukken. Het duurde niet lang of er werd een terugkerend standpunt gedeeld door ‘de oude garde’: ‘De arts van nu heeft het helemaal niet zwaar. Wíj werkten vroeger 140 uur per week, dat was pas hard werken. En jullie maken het jezelf zo moeilijk. De arts van nu wil na zijn werkdag ook nog eens naar het theater.’ Met andere woorden: de jonge arts klaagt veel, heeft niets om over te zeuren en werkt zichzelf via de theaterstoelen een burn-out in. Vergeef mij het chargeren.

De tijden zijn flink veranderd. Zowel positief als negatief. Goddank maken wij geen werkweken van 140 uur. Dat is voor de patiënt én de arts beter. Aan de andere kant besteden wij jonge artsen het gros van onze werkuren aan administratie, ervaren weinig artsen autonomie in hun werk en opleiding, en is de concurrentie moordend. In Medisch Contact wordt vaker geschreven over prestatie-inflatie als concept, voor de jonge arts is het realiteit. Je moet flink boven het maaiveld uitsteken voor een opleidingsplek. Vervolgens mag je met die superselectie concurreren om een vaste baan. Het gras staat alleen zo verdomd hoog. Grote kans dat je na deze ratrace, die al gauw een decennium bestrijkt, werkloos thuis zit. Met niets anders dan een hoofd vol kennis en vaardigheden die langzaam wegslijten. Plus een WW-uitkering.

He who has a why to live can bear almost any how’, schreef Nietzsche. Niets is zo demotiverend als gebrek aan perspectief.

Ik zal ook niet ontkennen dat wij zelf veranderd zijn. De arts van nu wil inderdaad veel. We werken hard en verwachten daarnaast ook van het leven te kunnen genieten. Work hard, play hard. Daarin maken we elkaar graag gek, want de ratrace stopt niet bij de ziekenhuisdeuren. Een beetje millennial heeft een eigen bedrijf, sport als een olympiër en reist de wereld rond. Ondertussen hebben we partners met fulltimebanen met wie we gaan samenwonen, een huis kopen en kinderen krijgen.

Een fulltime werkende partner compliceert de zaak. Vorig jaar nam ik deel aan een aiossendag met als thema ‘duurzame zorg’ (heb je dat woord weer) waar een kno-arts foeterde over het lakse werkethos van de moderne dokter. Hij had twaalf uur per dag gewerkt, standaard, uit verantwoordelijkheid naar zijn patiënten. ‘Dat was goede zorg.’ Wat hij in eerste instantie vergat te vertellen was dat zijn vrouw al die tijd het huishouden had verzorgd. Hij werd elke dag bij thuiskomst begroet door een bord warm eten op tafel, gestreken overhemden in de kast en kinderen die al netjes op bed lagen. Dat is niet meer de realiteit. Het is een prachtige vooruitgang dat steeds meer mensen de vrijheid hebben om een opleiding te volgen en te werken, maar het heeft consequenties.

Ten slotte is er ook kritiek mogelijk op de gerapporteerde cijfers. Wat wordt er precies gevraagd in de enquêtes? Wat zeggen de cijfers? Eén op de zes van alle Nederlandse werknemers ervaart burn-outklachten. Misschien zijn wij artsen ook maar gewoon mensen.

Lang verhaal kort, het is een ingewikkeld en verwarrend geheel.

En daar wringt bij mij de schoen als het aloude argument de kop opsteekt: ‘Vroeger was het zwaar en jullie zijn de verwende generatie.’ Burn-outs en aanverwante problemen worden ervaren, dat staat vast. Zowel het kamp dat het ziekenhuis van alles de schuld geeft als het ‘jonge artsen doen het zelf’-kamp bezit een klein stukje van de waarheid. Wij gaan dit alleen oplossen als we met elkaar in gesprek gaan en wegblijven van superlatieven en kortzichtigheid. Daar is de materie en de uiteindelijke oplossing te complex voor.

Gelukkig is het bestaan van het probleem objectief genoeg om serieus te nemen. Artsen met burn-outklachten presteren minder goed en maken meer fouten. Aiossen die met de opleiding stoppen, kosten de maatschappij bakken met geld. Gelukkig houdt niemand van het maken van fouten en het verspillen van geld. Oud en jong niet. Hopelijk kunnen we daar gezamenlijke grond vinden.

En dat theater? Ach ja. Arthur Conan Doyle schreef in de persoon van Sherlock Holmes: ‘When you have eliminated the impossible, whatever remains, however improbable, must be the truth.’ Misschien is ons theaterbezoek inderdaad de oorzaak van de problemen. Nu de theaters gesloten zijn, zullen we zien of de burn-outs als sneeuw voor de zon verdwijnen.

Meer van Mitchell Windsma

werk burn-out aiossen
  • Mitchell Windsma

    Mitchell Windsma is in opleiding tot arts internationale gezondheidszorg en tropengeneeskunde. Momenteel werkt hij als junior universitair docent bij het UMCG.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • A. Colon, Neuroloog, Dorplein 16-02-2021 21:47

    "Geachte heer Algra,

    Vaak ben ik het oneens met uw analyses. Dit keer echter kon ik een glimlach van herkenning niet onderdrukken. Wijze les!
    Nu nog een manier vinden om het systeem te slim af te zijn en weer een situatie van vertrouwen en saamhorigheid te cre"eren."

  • ten Berge, Bedrijfsarts 16-02-2021 20:13

    "Om het nog eens over echte 'oude hap' te hebben: Mijn grootvader mocht na zijn artsexamen 2 jaar lang tegen kost en inwoning [zonder salaris en 120 uur per week ] werken alvorens hij mocht specialiseren ... 100 jaar geleden .. "

  • Dolf Algra, commentator, opiniemaker zorg en sociale zekerheid, Rotterdam 15-02-2021 16:43

    "Interessante en goeie blog. Maar ja - ik denk even mee- wie gaat deze Gordiaanse knoop ontrafelen ? Ik lees over de kinnesinne tussen de oude hap en de jonge honden. Over de ratrace naar de schijnbare Olympus van het arts zijn - partnership bij MSB. En de onvermijdelijke schade die hiermee gepaard gaat - geknakte ego's, demotivatie, burn out, ... want het is - inderdaad- nooit goed genoeg namelijk. Kijk in je directe omgeving. Wie haalde de Olympus, wie niet ? ...en zijn ze er gelukkig mee ?

    Maar even zo goed: de jonge honden van vroeger - die er net zo over dachten als Mitchell Windsma - zijn de oude hap van nu. Time flies you know

    Windsma oppert als oplossing dat 'we' met elkaar in gesprek gaan/blijven'. Die heeft er nog duidelijk zin in. Naar mijn idee begint de oplossing van dit probleem met een uitgebreide machtsanalyse.

    Geen wensenlijstje dus. Daarvoor kun je terecht bij het Grote Ronde Archief, die vol staat met prachtige vergezichten over hoe het beter kan. Een machtsanalyse met vooral aandacht voor de drivers/aanjagers van dit systeem. Want de zittende club heeft er alle belang bij dat de jonge honden achter hun worsten blijven aan rennen. Het piept en het kraakt ( men leze daarvoor deze column), maar het rijdt. Dus geen reden tot verandering. Kost wat dokters - ach allemaal te beschouwen als collateral damage.

    De zittende macht wil juist heel graag altijd 'in gesprek blijven'. Dat zijn zij al jaren namelijk. En daardoor verandert er wezenlijks niets. Want 'we 'zijn in gesprek, toch ? Uitgekiende techniek, en erg effectief.

    Tip van mijn kant. Lees Genade zesjes van Eelco Runia. Runia was tot voor kort UHD aan RU Groningen ( dus zo iets als partner in ziekenhuis). Hij beschrijft dezelfde ratrace. Hij stapte eruit en schreef een erg interessant boek over het waarom en het hoe. Erg mooi vergelijkingsmateriaal.

    Mijn stelling: verandering is niet gratis af te halen bij de balie, daarvoor is het systeem te slim.

    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.