Inloggen
Blogs & columns
Blog

Flexibiliteit is geen eenrichtingsverkeer

6 reacties

Politiek Den Haag heeft de mond vol van het toekomstbestendig maken van de zorg. Het gaat over preventie, verdere concentratie en investeren in technologie. Allemaal prachtig en waar. Maar we vergeten de mensen die we het allerhardst nodig hebben. We stevenen namelijk af op een massaal tekort van een groep die collectief overbelast en overwerkt is de afgelopen twee jaar. En als kers op de taart weinig tot geen zeggenschap heeft. Ik heb het hier over verpleegkundigen en verzorgenden. Over onze mensen in de frontlinie van de zorg.

Cijfers over dit tekort aan verpleegkundigen en verzorgenden variëren van 80 tot 140 duizend in de komende tien jaar. Laat dat even op u inwerken. Drie keer de Amsterdam Arena. Dat is het tekort dus. En zonder verpleegkundigen en verzorgenden zijn wij als dokters ridder te voet. Ik kan geen enkele zwaargewonde patiënt opereren zonder adequate ondersteuning op de eerste hulp, een instrumenterende en een omloop op de operatiekamer, de verpleegkundige knowhow op de intensive care, liefdevolle zorg op de afdeling en betrokken verpleegkundigen in de revalidatiecentra. En nu ben ik waarschijnlijk nog de helft vergeten.

Ik heb niet het idee dat de omvang en ernst van dit probleem duidelijk is in Den Haag. Volgens de beleidsbepalers is het namelijk vrij eenvoudig op te lossen. Het toverwoord is flexibiliteit. Flexibiliteit in de definitie van beleidsbepalers houdt in dat zij werknemers flexibel kunnen inzetten en desgewenst kunnen laten opdraven op een willekeurige afdeling op een willekeurig moment ongeacht de aandoening van de patiënt of noodzakelijke skills van de verpleegkundige. Iets met een bed dat overal een bed is.

Flexibiliteit is een fraai begrip als het twee kanten opwerkt. Maar dat is nu niet het geval. Verpleegkundigen of operatieassistenten die 20 uur willen werken? Kan niet qua rooster. Structureel een uur eerder naar huis om een kind op te halen? Onmogelijk want kennelijk niet te organiseren. Dagopvang die om half 7 ’s ochtends opengaat? Lukt niet. Carrièreplanning? Dat is slechts voorbehouden aan dokters. Flexibiliteit is dus eenrichtingsverkeer. Verpleegkundigen en verzorgenden dienen vooral flexibel te zijn.

Helaas vergeten we met elkaar ook dat flexibiliteit een prijs heeft. Als je een flexibele tak te vaak buigt, breekt hij op een keer. Circa een derde van de verpleegkundigen overweegt om uit het vak te stappen waarbij 40 procent daadwerkelijk binnen twee jaar van baan verwisselt en een kwart hiervan (10% van het totaal dus) de zorg verlaat. Dit verloop onder verpleegkundigen in Nederlandse ziekenhuizen is eerder regel dan uitzondering. De conclusie is dus dat we een schreeuwend tekort hebben en de mensen die we nog overhebben, op zoek gaan naar de in Den Haag zo bekende ‘functie elders’.

Ook zijn verpleegkundigen ondervertegenwoordigd in bestuurlijke organen met invloed. Er staat één verpleegkundige in de top 100 van Skipper van meest invloedrijke mensen in de zorg. Invloed hebben verpleegkundigen dus niet. Of in ieder geval veel te weinig. Het meest basale onderdeel van de oplossing van dit probleem is verpleegkundigen zelf vragen wat ze nodig hebben om hun vak op een goede manier te kunnen uitoefenen. Maar dat doen we nooit. We praten het liefst over verpleegkundigen. Niet met ze.

Zorg gaat over mensen. Verpleegkundigen en verzorgenden in dit geval. Het wordt tijd dat we luisteren naar en zeggenschap geven aan onze mensen in de frontlinie. Ze vertrouwen en vertrouwen geven. Als we dat niet snel in gaan zien, zijn we op termijn reddeloos verloren. Dáár zouden de discussies, debatten en Kamervragen in Den Haag eens over moeten gaan.

Meer van Marijn Houwert
  • Marijn Houwert

    Marijn Houwert is werkzaam als traumachirurg in het UMC Utrecht. Hij vindt opereren best leuk, draagt de opleiding een warm hart toe en schrijft af en toe een artikel.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • A. G?bel

    Huisarts, Amstelveen

    06-05-2022 13:43

    Zoals altijd een erg goed stuk van Marijn Houwert.
    Er is daarnaast nog iets anders aan de hand. Er komt een steeds grotere kloof tussen hen die in de maatschappij hun geld verdienen door iets te dóen, bijvoorbeeld door te willen 'zorgen' (verpleegkun...digen, verzorgenden, leraren, agenten), en hen die rijk willen worden zonder daar iets wezenlijks voor te doen, bijvoorbeeld door handel in bitcoins of verkoop van virtuele onzin - en daarbij zelfs eerlijk toegeven dat ze er niet aan moeten dénken om in zoiets als de zorg te werken. Het vervelende is alleen dat deze mensen wel aanspraak maken op zorg als ze die zelf nodig hebben, want die moet er natuurlijk voor hen wel zíjn 'want we leven toch in een welvarend land in 2022, wat zullen we nou krijgen?'.
    Daardoor kantelt de wereld langzaam naar een chronisch, onherstelbaar personeelstekort in allerlei zorg- en 'doe'-sectoren.

    [Reactie gewijzigd door G?bel op 06-05-2022 13:47]

  • E.A. van Beek

    cardioloog, Harderwijk

    06-05-2022 09:01

    Geheel mee eens. Al jaren roepen we dat flexibiliteit niet enkel bij de werknemer kan liggen. In elke gezonde relatie tonen beide kanten flexibiliteit. Helaas gaan beleidsmakers rustig door met verder buigen, denkend dat iedereen nog een ongeopend po...tje tijd en energie op zijn schouder heeft staan.
    Ik hoop dat het tij te keren is maar ik vrees het ergste....

  • G.J. Bos

    revalidatiearts

    06-02-2022 11:58

    Ik had het niet beter kunnen verwoorden ...

  • G.J. van Breukelen

    huisarts, Woerden

    06-02-2022 09:03

    Raak!

    Wij als artsen zouden vaker moeten benaddrukken bij de boven ons gestelden hoe ongelofelijk belangrijk verpleegkundigen/verzorgenden/assistenten/laboranten zijn.
    Arts willen genoeg mensen worden en blijven, maar er zou volop ingezet moeten ...worden om mensen die andere beroepen uitoefenen binnen de zorg binnen te halen en te houden.

  • G.R.I. Slock

    ha, sluis

    31-01-2022 09:29

    ALs huisarts lopen wij ook dagelijks tegen het tekort aan verpleegkundigen en verzorgenden aan. De thuiszorg kan het werk niet aan en heeft regelmatig een zorgstop. Door de dramatische personeelstekorten in de ouderenzorg blijven ouderen met proble...men veel te lang thuis aanmodderen met alle problemen van dien zoals valpartijen, ondervoeding, dehydratatie etc.
    Het is inderdaad hoog tijd voor een herwaardering, zowel qua zeggenschap als qua loon.
    Dat Rutte IV na jaren wanbeleid dan maar de personeelsnorm loslaat is een schande in een rijk en beschaafd land.

  • huisarts, Hoorn

    30-01-2022 07:47

    door Nico Terpstra (ik behoor tot de groep die zijn naam niet meer kan plaatsen bij hun reactie)

    Deze blog gaat meer dan terecht over verpleegkundigen, met enige schroom daarom wil melden dat daarnaast de huisartsenzorg eveneens op omvallen staat,... als er geen drastische maatregelen komen om het almaar verder uitdijende takenpakket in te perken. De nakende zorgcrisis is vrijwel onvermijdelijk als de overheid en de zorgverzekeraars niet tot bezinning komen. De verpleegkundigen (in het ziekenhuis en in de wijk) stemmen inmiddels met hun voeten. En dat is zo begrijpelijk...

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.