Inloggen
Blogs & columns
Blog

En ik en ik en ik… ik ben te dik

5 reacties

U kent het wellicht nog wel, het liedje van Kinderen voor Kinderen uit de jaren tachtig. Dat zou nu nooit meer zo succesvol zijn, omdat kinderen die te dik zijn steeds minder een uitzondering vormen. Gisteren zat ik met mijn dochtertje op de Vismarkt in Groningen en we keken samen naar de mensen die voorbijliepen en plotseling realiseerde ik me: meer dan de helft van de mensen op de Vismarkt was veel te dik.

Daarnaast was ongeveer een kwart van de mensen die ik zag lopen, bezig te eten. Het was drie uur in de middag – geen tijd voor ontbijt, lunch of diner. Toch aten ze de hele tijd door meestal lopend. Dat ik dit fenomeen niet eerder had waargenomen, kwam waarschijnlijk door mijn vakantie. Als je werkt sta je continu in de ‘aan’- en ‘doe’-stand en observeer je kennelijk minder goed. Nu, na twee weken buiten geweest te zijn en te onthaasten, nam ik kennelijk beter waar. De omvang van de obesitaspandemie. Te dik zijn is vandaag een van de belangrijkste uitdagingen voor de volksgezondheid: wereldwijd zijn 1,9 miljard volwassen mensen te zwaar. Dit aantal is tussen 1980 en 2013 volgens schattingen met 27,5 procent toegenomen. In Nederland was in 2020 50,0 procent van de volwassenen te dik en van de kinderen (4 tot en met 17 jaar oud) was 14,7 procent te dik.

Wat veel mensen zich niet realiseren is dat met te dik zijn de kans op kanker ook enorm toeneemt. Bijna 10 jaar geleden berekende de WHO in samenwerking met het Wereld Kanker Onderzoek Fonds dat in Nederland jaarlijks ongeveer vijfduizend nieuwe gevallen van kanker zijn toe te schrijven aan obesitas. Dit zijn conservatieve schattingen en wereldwijd gaat het om bijna een half miljoen nieuwe gevallen per jaar. Hoewel obesitas op de een of andere manier weinig in verband wordt gebracht met de toegenomen kans op kanker – anders dan bijvoorbeeld roken – is er geen enkele twijfel meer: overgewicht is een van de belangrijkste risicofactoren voor kanker. Dat is nu al bewezen voor tien vormen van kanker waaronder ook de meestvoorkomende vormen zoals borst- en darmkanker.

Maar er is nóg iets raars met te dik zijn. Hoe meer het voorkomt, hoe groter het taboe lijkt te worden om het te benoemen. Er hangt iets in de lucht van ‘niet over praten’ en doe alsof het er niet is. Ook te dikke patiënten die vaak een sterk verhoogd operatierisico hebben houden er vaak niet van als ik dit op mijn polikliniek ter tafel breng. Daarnaast – begrijp ik van mijn vrouw die juf is – dat kinderen vaker slecht voedsel meekrijgen en hoewel scholen dit liever niet willen, wordt er niet echt ingegrepen. Om lekker op vakantie te kunnen, geven we steeds minder geld en tijd uit aan het kopen en bereiden van goed voedsel en krijgen kinderen hier vrijwel geen onderwijs of kennis over. Hoe moeten zij nu straks weten wat goed en slecht voedsel is, waar het vandaan komt en hoe je dat moet bereiden? Dat noemen we voedselanalfabetisme. Dit neemt steeds meer toe. Ondertussen hebben we de roker wel volledig verketterd. Longartsen zijn aan het strijden, rokende patiënten met één been worden het ziekenhuisterrein afgestuurd, maar te dik zijn, tja... Ik zat daar op de Vismarkt en realiseerde mij plotseling dat ik als oncologisch chirurg eigenlijk onderdeel ben van een medisch technologisch en kapitalistisch systeem waarin we mensen eerst ziek laten worden door slecht voedsel (goedkoop) en vervolgens weer medisch behandelen (duur). Achter mij lag het UMCG, mijn werkgever, en ik realiseerde me dat veel van de mensen die hier rondliepen mijn patiënten zouden worden.

Als we dat zorggeld nu eens aan beter onderwijs en gesubsidieerd gezond voedsel zouden besteden? Want nu is een zak chips veel goedkoper dan een gezonde dosis groente en fruit.

Meer van Schelto Kruijff

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • J.L. Kuiper

    Arts ass radiotherapie, Abcoude

    J.L. Kuiper#justinekuiper@hotmail.com#Abcoude#Arts ass radiotherapie#optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

    29-08-2021 07:30

    Goede observatie en mooi opgeschreven! Maar idd een probleem dat met name door de politiek opgelost moet worden en we weten hoeveel die geven om preventie (en lange-termijn denken in het algemeen)…. En zeer terechte opmerking dat dit natuurlijk ook e...en groot verband met ses heeft, en armoede bestrijding dus een heel belangrijk onderdeel.
    Als jonge moeder heb ik (terwijl ik dag in dag uit die lunchtrommeltjes sta te vullen) me verbaasd dat er op school niet een gezonde warme lunch geregeld wordt; druppel op gloeiende plaat, maar je bereikt wél dat kinderen in ieder geval 1x per dag gezond eten, wat vaak ook nog veel makkelijker gaat als ze met n groep leeftijdsgenoten eten.
    Maar moet nog eens een plan maken om dit uit te werken…
    Dank voor je stuk in ieder geval!

    Goede observatie en mooi opgeschreven! Maar idd een probleem dat met name door de politiek opgelost moet worden en we weten hoeveel die geven om preventie (en lange-termijn denken in het algemeen)…. En zeer terechte opmerking dat dit natuurlijk ook een groot verband met ses heeft, en armoede bestrijding dus een heel belangrijk onderdeel.
    Als jonge moeder heb ik (terwijl ik dag in dag uit die lunchtrommeltjes sta te vullen) me verbaasd dat er op school niet een gezonde warme lunch geregeld wordt; druppel op gloeiende plaat, maar je bereikt wél dat kinderen in ieder geval 1x per dag gezond eten, wat vaak ook nog veel makkelijker gaat als ze met n groep leeftijdsgenoten eten.
    Maar moet nog eens een plan maken om dit uit te werken…
    Dank voor je stuk in ieder geval!

  • M.J. Fortuijn

    Psychiater , Haarlem

    M.J. Fortuijn#jedidjafortuijn@gmail.com#Haarlem #Psychiater #optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

    28-08-2021 12:59

    Goede column. Hoop dat er wat beleidsmakers in DH meelezen EN dat wij als dokters toch nog eens anders gaan stemmen (van die 28% VVD heb ik nog steeds buikpijn).

    Goede column. Hoop dat er wat beleidsmakers in DH meelezen EN dat wij als dokters toch nog eens anders gaan stemmen (van die 28% VVD heb ik nog steeds buikpijn).

  • D. Hairwassers

    Patient advocate borstkanker en erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker, Huissen

    D. Hairwassers#desireehairwassers@hotmail.com#Huissen#Patient advocate borstkanker en erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker#optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

    27-08-2021 17:34

    Er is al onderwijs over gezonde voeding. Het probleem is niet dat mensen niet weten wat gezond is. Het probleem is dat er een enorm aanbod aan ongezond voedsel is, dat het goedkoop is en dat het brein maar moeilijk weerstand biedt. Daarnaast is er ee...n zeer sterke relatie tussen obesitas en een lage sociaal economische status. Armoede gaat gepaard met veel stress en dat vreet aan mensen. Armoede bestrijden is zeer belangrijk in de strijd tegen obesitas. Toch lijkt armoedebestrijding de olifant in de kamer die in de medische wereld naar mijn zin te weinig genoemd wordt.

    Obesitas is een vrij complex maatschappelijk probleem. Laten we niet doen alsof het met appeltjes en lesjes op school op te lossen is. Dat is niet zo. Laten we mensen met overgewicht niet shamen, maar echt helpen. Ik hoor véél te vaak dat mensen weggestuurd worden met de boodschap 'dat ze moeten afvallen', alsof ze zelf niet weten dat ze te dik zijn en niet op duizenden manieren geprobeerd hebben af te vallen. Huisarts Tim schreef een fenomenaal draadje met tips hoe artsen om kunnen gaan met mensen met overgewicht: https://threadreaderapp.com/thread/1420452570586288132.html

    Er is al onderwijs over gezonde voeding. Het probleem is niet dat mensen niet weten wat gezond is. Het probleem is dat er een enorm aanbod aan ongezond voedsel is, dat het goedkoop is en dat het brein maar moeilijk weerstand biedt. Daarnaast is er een zeer sterke relatie tussen obesitas en een lage sociaal economische status. Armoede gaat gepaard met veel stress en dat vreet aan mensen. Armoede bestrijden is zeer belangrijk in de strijd tegen obesitas. Toch lijkt armoedebestrijding de olifant in de kamer die in de medische wereld naar mijn zin te weinig genoemd wordt.

    Obesitas is een vrij complex maatschappelijk probleem. Laten we niet doen alsof het met appeltjes en lesjes op school op te lossen is. Dat is niet zo. Laten we mensen met overgewicht niet shamen, maar echt helpen. Ik hoor véél te vaak dat mensen weggestuurd worden met de boodschap 'dat ze moeten afvallen', alsof ze zelf niet weten dat ze te dik zijn en niet op duizenden manieren geprobeerd hebben af te vallen. Huisarts Tim schreef een fenomenaal draadje met tips hoe artsen om kunnen gaan met mensen met overgewicht: https://threadreaderapp.com/thread/1420452570586288132.html

  • M. Tukker

    Huisarts in opleiding

    M. Tukker#margarita.1@live.nl##Huisarts in opleiding#optinsubscribe:y#optinentrysubscribe:y#

    27-08-2021 17:31

    Helemaal mee eens. Omdat het veel voorkomt lijkt het normaal geworden, maar dat maakt het niet minder ongezond. Ik verbaas me er ook nog over hoeveel ongezond voedsel en drinken er in het zieke huis wordt verkocht in zowel het restaurant voor de bezo...ekers als personeel. Kwestie van goed voorbeeld tonen lijkt me, maar dat is ook in zorginstanties blijkbaar nog te moeilijk helaas.

    Helemaal mee eens. Omdat het veel voorkomt lijkt het normaal geworden, maar dat maakt het niet minder ongezond. Ik verbaas me er ook nog over hoeveel ongezond voedsel en drinken er in het zieke huis wordt verkocht in zowel het restaurant voor de bezoekers als personeel. Kwestie van goed voorbeeld tonen lijkt me, maar dat is ook in zorginstanties blijkbaar nog te moeilijk helaas.

  • manager Strategie en Bestuur , Breda

    #bibliotheek@amphia.nl#Breda#manager Strategie en Bestuur #optinsubscribe:n#optinentrysubscribe:n#

    27-08-2021 08:55

    Helemaal mee eens Schelto,

    En succes met het bestrijden van het kortetermijndenken in de politiek en de sterke lobby van het bedrijfsleven bij diezelfde politiek.

    Frank de Haan

    Helemaal mee eens Schelto,

    En succes met het bestrijden van het kortetermijndenken in de politiek en de sterke lobby van het bedrijfsleven bij diezelfde politiek.

    Frank de Haan

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.