Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

De Eendentest

4 reacties

‘Ga je nog vaak op controle bij de oncoloog?’ vragen mensen me regelmatig. Geheel naar waarheid vertel ik dan dat ik nauwelijks nog in het ziekenhuis kom, dat ik in plaats daarvan de Eendentest doe. Dit is een praktisch hulpmiddel om mijn eigen gezondheidstoestand te evalueren. Ga ik nog altijd vooruit, of toch achteruit? Hiervoor heb ik geen dokter nodig, geen scans of labonderzoek. Ik zet zelf een aantal relevante factoren op een rijtje (minimaal drie) en trek daar de meest waarschijnlijke conclusie uit. Abductie heet dit blijkbaar, een zachte vorm van deductie. Deze test geeft geen absolute zekerheid, maar wel een gevoel van controle.

Onzekerheidsmanagement is, zo heb ik ervaren, van cruciaal belang na een stadium-IV-kankerdiagnose. Met deze Eendentest heb ik tot nu toe toch al gauw een graansilo aan stress uitgespaard en ettelijke tonnen voor de ziektekostenverzekeraar. 

Zekerheid verkrijgen over processen in het lichaam is veruit de grootste uitdaging in de geneeskunde. ‘Mijn internist wil het in de gaten houden’, zuchtte lotgenoot Ria. ‘O dat afwachten, altijd maar dat afwachten, ik word daar gek van. Is het nou zo moeilijk om te zeggen of dat plekje op de scan slecht nieuws is?’ Ja dus. Het is een geworstel van hier tot ginder vanwege alle indirectheid van de diagnostische hulpmiddelen. Toch willen we het weten, we willen elk vlekje in ons weefsel zien. Want dat geeft ons de illusie van controle.

Onze hele gezondheidszorg is ingericht op geleide van deze controledrang. Dokters én patiënten proberen hun onzekerheid te bezweren met een hoop (dure) diagnostiek, protocollen en controleafspraken. De angst iets over het hoofd te zien, is groter dan het ongemak van onnodige handelingen, en voor patiënten kan de wurging van het niet-weten erger zijn dan een verwoestende uitslag.

Er zijn weinig aandoeningen waarbij de onzekerheid zo tegen de plinten klotst als kanker. Dan is het moeilijk om rustig op je handen te blijven zitten. Gelukkig deed Ria’s internist dat. Gelukkig deed ook mijn oncoloog dat, al is het ook wel weer zo dat palliatieve zorg van zichzelf ‘kalmerend’ is, maar goed, ook een arts moet de rijpheid en durf hebben om dat zo te zien. Bij een van de eerste controleafspraken zei hij: ‘Ik geloof niet dat we onderzoek hoeven laten doen om te weten dat de hormoontherapie is aangeslagen.’ Hij somde op wat we net besproken hadden: de klieren met uitzaaiingen waren kleiner geworden, de pijn was minder en ik voelde me beter. Deze Eendentest was voor mij voldoende.

Want de andere kant van de medaille is dat diagnostiek en controleafspraken, behalve dat ze schijnzekerheid geven, ook juist de bron kunnen zijn van onzekerheid en angst. Te vergelijken met SSRI’s: deze kunnen helpen bij angstklachten maar ook angst veroorzaken. Uit eigen ervaring kan ik vertellen dat in de weken en dagen voorafgaand aan een onderzoeksuitslag de onzekerheid exponentieel toeneemt. Om tot Himalayaanse proporties te stijgen tijdens het wachten in de wachtruimte. Peperdure stress voor een beetje schijnzekerheid, daar heb ik geen zin in. Ik doe liever de Eendentest. ‘Maak je wel een afspraak als er iets is?’ vroeg de oncoloog nog. Beloofd!

Eendentest: als iets eruitziet als een eend, zwemt als een eend en kwaakt als een eend, dan is het zeer waarschijnlijk een eend.


meer van deze auteur

print dit artikel
  • Anita Kaemingk

    Anita Kaemingk is onder meer neuropsycholoog en docent consultatie aan de geneeskundefaculteit in Maastricht. Ze heeft het lynchsyndroom en werd in 2013 ziek (vergevorderd stadium van kanker). In het boekje Over Leven heeft ze 25 columns over haar ziekte gebundeld.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Huybert van Eck, Eigenaar CarpeNexus, ‘s-Hertogenbosch 13-04-2019 19:17

    "Mooi voorbeeld vanuit een positief gezondheidsbeeld; zolang je je ‘pluis’ voelt, geen reden om mogelijke risico’s te bewijzen!
    Hou vast vanuit de kracht, die je wel voelt. Benut professionals als coach en als eventuele achtervang bij vragen en/of minder goed gevoel. Vergt wel kracht en een vorm van ‘omdenken’, waar (nog) niet iedereen toe in staat is.
    Daarom mooi om goede voorbeelden voorgespiegeld te krijgen. Blijf in je kracht en geniet! Dank voor het delen."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 12-04-2019 20:43

    "Wat een mooie en wijze column!"

  • Peter Staal, Huisarts, Tilburg 12-04-2019 20:16

    "Het leuke van een eend is dat als hij nat wordt één keer schud en droog is. Ik gebruik dat als een metafoor: Een keer schudden en droog zijn? Dat zou je altijd wel willen!"

  • Desiree Hairwassers, Patient advocate borstkanker en erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker, Huissen 12-04-2019 17:21

    "Wat een geweldige column. Het is ook zo herkenbaar. Andere mensen denken dat je alles wilt weten, maar meeeeen wat is het heerlijk om zonder ziekenhuisgedoe te leven.... Als er shit komt, zie je dat dan wel weer."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.