Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Blog

Basta!

4 reacties

Nooit gedacht dat antwoorden van de minister op Kamervragen nog eens grote opwinding bij mij zouden veroorzaken. Maar afgelopen donderdag was dat toch echt het geval.

Eerder schreef ik al over de schandalige praktijk dat de gegevens van miljoenen patiënten uit de geestelijke gezondheidszorg naar een instelling gaan, de Stichting Benchmark, die door de zorgverzekeraars wordt betaald zonder dat de patiënt daar ooit toestemming voor heeft gegeven.

En wat stond er in de antwoorden? De minister geeft toe dat de patiënt expliciet toestemming moet geven. Dit betekent dus erkenning van het feit, dat art. 457 van de WGBO op grote schaal wordt geschonden. Ik ben heel blij dat dat nu is vastgesteld. Maar ik blijf het enorm beschamend vinden dat het heeft kunnen gebeuren. We hebben in Nederland de wereld aan (toezichthoudende) organisaties, waar ook allemaal juristen werken en niemand heeft in al die tijd gedacht: hé, mag dat wel zonder toestemming? Misschien wordt het eens tijd te beseffen dat de overmaat aan controle tot meer problemen leidt dan ze oplost. Ik vraag me wel af welk staartje dit juridisch gezien gaat krijgen. Zullen ze de verantwoordelijkheid proberen af te schuiven naar de individuele behandelaar?

En de minister? Zat zij fout met haar ministeriële besluit? Geeft ze in elk geval ruiterlijk toe dat het beslist niet kan wat er is gebeurd en biedt ze haar excuses aan? Nou nee dus. Met dergelijke eigenschappen zul je in de politiek wel niet kunnen overleven. Maar wat zij voorstelt, is wel het andere uiterste. Ze wil bekijken of aanvullende wetgeving noodzakelijk is.

In de WGBO staat namelijk dat verstrekking van gegevens over patiénten kan geschieden zonder toestemming als de wet daartoe verplicht. U moet daarbij bijvoorbeeld denken aan een wettelijke verplichting besmettelijke ziektes te melden. Maar het hebben van een psychische aandoening is geen besmettelijke ziekte, dus je mag niet zonder toestemming informatie geven aan de Stichting Benchmark. Nou, zegt de minister. Als er niet zo’n wet is, dan maken we zo’n wet. Welja, toe maar. Informatie geven aan de zorgverzekeraar gaat kennelijk voor alles.

Waarom zegt de minister niet: wel toestemming vragen aan de patiënt hoor. Omdat ze best weet dat patiënten die toestemming niet zullen geven. Maar deze minister denkt beter te weten dan de patiënten zelf wat goed voor hen is. Daarom gaat ze kijken of er wetgeving moet komen die de toestemming van de patiënt overbodig maakt. Het lijkt me stug dat een Tweede Kamer daarmee zal instemmen.

Het valt te hopen dat deze demissionaire minister heel snel duidelijk wordt gemaakt dat wij daaraan in elk geval niet zullen meewerken. Wat er is gebeurd is al erg genoeg. Het hele benchmarken met ROM wordt een steeds grotere smeerboel. Ik ben niet tegen verantwoording afleggen, maar benchmarken met ROM is daartoe ten ene male ongeschikt. Deze controlezucht heeft tot nu toe 150 miljoen euro gekost. Weggegooid geld. Nu geen cent daar nog bij. Het is net als met veel verslavingen. Niet nog weer inzetten op een tot mislukken gedoemd traject van doorontwikkelen. In één keer het verlies nemen, diep door het stof gaan, heel veel uitleggen, kijken wat we hier voor lering uit kunnen trekken om herhaling te voorkomen. En zeker geen wetgeving om schandalige praktijken te kunnen doorzetten. Exit minister Schippers, exit ROM. Basta.

ggz zorgverzekeraars patiëntgegevens patiënten ROM
  • Menno Oosterhoff

    Menno Oosterhoff is (kinder en jeugd-)psychiater en teamleider polikliniek dwangspectrumstoornissen. Tevens initiatiefnemer van OCDNetwerk www.dwang.eu.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Wim J. Jongejan, huisarts n.p., Woerden 04-04-2017 16:14

    "Jurist E.B.van Veen toont zich in zijn reactie een fervent voorstander van de SBG-ROM-database. Hij wil dat er een grondslag komt om kwaliteitsregistraties te maken zonder dat organisatoren zich al dan niet met anonimisering in allerlei bochten moeten wringen. Ook zonder dat voor gegevensverwerking ten behoeve van kwaliteitsverbetering toestemming van de patiënt nodig is. Aardig is dat hij de recente opstelling van de minister van VWS dat voor het verzamelen van de ROM-data geen wettelijke basis bestaat een enorme misslag noemt. Hij wil eigenlijk niet praten over de "toestemming of anonimisering"-benadering maar over de vraag of de gegevens veilig zijn. In zijn optiek zijn ze dat als ze niet buiten de context van de verzameling verwerkt kunnen worden. Hij doelt daarbij op benchmarking het vrijgeven van op patiëntniveau anonieme overzichten over de performance van GGZ-instellingen. Hij huldigt hiermee een standpunt dat in strijd is met bestaande wet en regelgeving maar wijst op een achterdeur. Dat is de Algemene Verordening Gegevensbescherming die op 25-05-2018 de Wbp gaat vervangen. Gedoeld wordt op artikel 9 lid 2 onder i, waar gesproken wordt over toestaan van verwerking om redenen van algemeen belang, zoals het waarborgen van hoge normen inzake kwaliteit en veiligheid van de zorg.
    Het is zeer dubieus of dit wel een achterdeur is. Omdat ROM-data voor benchmarking en zorginkoop niet geschikt zijn kan er ook geen hoge norm inzake kwaliteit mee gewaarborgd worden. In de redenatie van hem gaat hij voorbij aan twee belangrijke zaken: 1. dat de ROM ten enen male ongeschikt is voor benchmarking en zorginkoop. Dat stellen zorgaanbieders in de GGZ al lange tijd. Bovendien maakte de Algemene Rekenkamer in januari 2017 gehakt van het gebruik van de ROM voor benchmarking en zorginkoop. 2. dat er geen enkele noodzaak is om voor beleidsondersteuning een systeem te maken met een centrale database waarin medische gegevens op persoonsniveau vastgelegd worden( in gepseud. vorm) "

  • Evert-Ben van Veen, jurist, Den Haag 03-04-2017 19:03

    "Voor een geheel ander geluid dan deze blogagogie (blogger demagogie) zie:
    http://www.medlaw.nl/wp-content/uploads/2017/04/Blog-april.pdf
    "

  • Maarten Vasbinder, médico familiar e comunitario, Ubon Ratchathani 28-03-2017 19:06

    "Het gedrag van de minister toont weer eens aan, hoe belangrijk de geestelijke gezondheidszorg is.
    Zou ze zelf een afspraak maken?"

  • W.J. Duits, Bedrijfsarts, HOUTEN Nederland 27-03-2017 12:41

    "Laten we hopen dat deze Tweede kamer niet zit te slapen. Minister Schippers heeft al meer wetgeving erdoor gejast die eigenlijk niet had gemogen, zoals het gedeeltelijk opheffen van het beroepsgeheim bij verdenking op fraude.
    Het is ook verbazingwekkend dat de politiek de Eerste kamer meer ziet als het verlengde van de Tweede kamer, en dat de Eerste kamer vervolgens verzuimt haar plicht te doen om wetsvoorstellen te toetsen aan de bestaande wetten en de Grondwet.
    Er wordt geklaagd over het functioneren van de huidige democratie, het niet functioneren ligt niet aan het systeem, maar aan degenen die het systeem moeten dragen en tot uitvoer brengen."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.