Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Nieuws

‘Aangifte tijdens code zwart zal niet leiden tot strafrechtelijke vervolging’

2 reacties

Stel dat patiënten of nabestaanden aangifte doen tegen zorgverleners omdat bij ‘code zwart’ geen ic-bed ter beschikking werd gesteld, dan zal het Openbaar Ministerie in de meeste gevallen niet overgaan tot strafrechtelijke stappen. Dat laat procureur-generaal Rinus Otte van het Openbaar Ministerie (OM) weten in een brief aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), die door de IGJ is gepubliceerd op de eigen website.

De inspectie heeft het OM gevraagd hierover een standpunt kenbaar te maken. Uit de brief blijkt dat het denkbaar is dat een patiënt of diens nabestaanden aangifte doen nadat er bij ‘code zwart’ of ‘fase 3-c’ geen ic-bed beschikbaar is gesteld. De patiënt kan daardoor verdere schade aan de gezondheid oplopen of zelfs komen te overlijden. Volgens Otte kan aangifte worden gedaan op basis van verschillende soorten strafbare feiten.

‘Het voert te ver om hier een uitputtende opsomming te geven, maar er kan bijvoorbeeld worden gedacht aan delicten uit het Wetboek van Strafrecht (Sr): moord of doodslag (artikel 289 Sr en 287 Sr), dood door schuld (307 Sr) of het verlaten van een hulpbehoevende (255 Sr e.v.). Ook kan gedacht worden aan overtreding van artikel 96 van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG), te weten het buiten noodzaak benadelen van de gezondheid van een patiënt’, aldus Otte.

Otte stelt dat het College van procureurs-generaal van mening is dat als ‘code zwart’ – waarbij er niet genoeg ic-bedden zijn en op niet-medische gronden zal worden getrieerd – is ingetreden, een zorgverlener in beginsel niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden voor schade aan de gezondheid van een patiënt. In die situatie is er sprake van een noodsituatie waarbij de zorgverlener wordt gedwongen beslissingen te nemen die gezondheidsrisico’s voor patiënten met zich meebrengen. Volgens Otte bepaalt artikel 40 van het Wetboek van strafrecht dat in een dergelijke situatie dat handelen niet strafbaar is.

Ook buiten deze overmachtssituatie geldt een forse drempel voor de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van zorgverleners, aldus Otte. Die verantwoordelijkheid bestaat pas als de zorgverlener in de gegeven omstandigheden niet heeft gehandeld zoals van hem mocht en kon worden verwacht. Zolang een zorgverlener niet grovelijk afwijkt van medische richtlijnen, is er voor het OM geen reden om strafrechtelijk in te grijpen, zegt Otte in zijn brief.

Wel zijn er volgens de procureur-generaal uitzonderingen mogelijk, waarin wél tot onderzoek of vervolging wordt overgegaan. Dit kan onder meer zijn wanneer er geen sprake (meer) was van een noodtoestand, bijvoorbeeld omdat fase 3-c niet is bereikt of is afgelopen. Of wanneer blijkt dat de patiënt (buiten de ic) niet de best passende zorg heeft gekregen in de gegeven omstandigheden.

lees ook

Nieuws recht strafrecht moord aangifte IGJ covid-19 code zwart
  • Simone Paauw

    Simone Paauw (1978) werkt sinds april 2008 als journalist bij Medisch Contact. Ze interviewt het liefst de ‘gewone’ arts met een bijzonder verhaal en neemt graag een kijkje in de praktijk.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Peter, arts en jurist, Oss 07-04-2021 11:03

    "Zorgelijk dat nu reeds in dit zwarte scenario wordt gedacht. Ja de bedden liggen nog niet vol, maar opschalen door vooral personeelstekort is ook niet mogelijk naar de maximale capaciteit. Als we dit nu al zien aankomen, waarom wordt er niet structureel meer gedaan om bestaand personeel in de zorg te houden en herintreding te bevorderen?

    Overigens, voordat wordt gedacht dat met deze brief aan de IGJ strafvervolging van de baan is, wellicht wel goed te beseffen dat er niet staat 'in alle gevallen', er gebruik wordt gemaakt van de bewoordingen 'in beginsel' en 'behoudens uitzonderingen'. Zekerheid is er dus zeker niet aan te ontlenen. Dit laat onverlet, dat er, zoals ook benoemd door de PG in meer bedekte termen, ook een zogenaamde artikel 12 strafvordering procedure kan worden gestart bij de rechter om het OM alsnog te dwingen over te gaan tot strafvervolging. Deze procesweg wordt niet uitsluitend ingezet bij grote processen."

  • Els van Veen, huisarts 01-04-2021 06:39

    "Code zwart? Er zijn volgens het coronadashboard nog geen 700 IC bedden bezet. Medisch Contact en Inspectie, het is geen maart 2020 meer. Bovendien, wat is de reden dat er vorig jaar niet meer bedden zijn geregeld?
    Kom eens terug naar planeet aarde. Ik heb een tip voor het OM, voor de Inspectie, en voor de journalisten van MC.

    Het is ergens anders code zwart! Op scholen, bij de politie, in de horeca!
    Lees de getuigen-verslagen van politie-agenten bij de BPOC eens door. Er is een ronduit ziek klimaat bij de politie, waarschijnlijk ook vanwege het covid-beleid. Er is grote psychische nood onder ME-ers. Zij worden ingezet tegen vreedzame burgers. Anno 2021 wordt er op de school van mijn kinderen door de politie op het schoolplein gecontroleerd of zij zich buiten aan de anderhalve meter afstand houden.

    Stop eens met deze burocratie bedoel ik. Ga u eens verdiepen in echte noden van mensen.
    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.