Inloggen
Laatste nieuws
arts en patiënt

Weg met al die verwarrende functienamen

Geen patiënt snapt het verschil tussen een arts-assistent en een physician assistant

18 reacties
getty images
getty images

De benamingen die gaandeweg ontstaan zijn voor allerhande functies in de zorg, vormen een bron van misverstanden. Aan patiënten valt amper nog uit te leggen wat het verschil is tussen al die ‘assistenten’. Een pleidooi voor duidelijkere taal.

Een lid van een vakgroep Interne Geneeskunde maakte onlangs mee dat een klacht werd ingediend. De familie klaagde onder meer dat hun familielid niet eens door een arts, maar door een ‘assistent’ behandeld was. Hierdoor ontstond grote verwarring. In de zorg gebruiken we al jaren tamelijk wonderlijke termen om verschillende soorten zorgverleners te onderscheiden.

Zo is ‘arts-assistent’ een eigenaardige benaming. De omschrijving wordt echter veelvuldig gebruikt. In de cao-stukken van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra komen we het woord ‘arts-assistent’ vaak tegen. Ook op websites van ziekenhuizen staat: ‘Arts-assistenten zijn onderdeel van het behandelteam.’ Het College Geneeskundige Specialismen vermeldt deze term niet, maar de KNMG weer wel.

Maar wat moet een leek denken? Betreft het daadwerkelijk de assistent van een arts? De eveneens ingeburgerde afkortingen aios en anios zijn – evenmin in hun uitgeschreven vorm (arts niet in opleiding tot specialist) – al helemaal niet duidelijk voor buitenstaanders. Daar komt bij dat de omschrijving ‘arts niet in opleiding tot specialist’ suggereert dat de betrokkene niet opgeleid kan of wil worden. Is dat dan een soort tweederangsarts?

Natuurlijk zijn er artsen die zich naar patiënten toe presenteren als ‘cardioloog (of ander specialisme) in opleiding’. Los van de vraag of de patiënt dan weet met wie hij te maken heeft, is het twijfelachtig of zo’n titel wel is toegestaan volgens de Wet BIG. Volgens die wet mag je namelijk geen specialistentitel ‘of een daarop gelijkende benaming’ voeren als je niet als specialist in een register staat ingeschreven.

Ingesleten terminologie

De term ‘coassistent’ maakt al helemaal niet duidelijk wat deze functie inhoudt. Ongetwijfeld zullen veel mensen denken dat het een arts of verpleegkundige is, maar wie kent de werkelijke betekenis? Niet iedereen heeft immers De co-assistent van Anne Hermans gelezen. Dit geldt ongetwijfeld nog sterker voor de vele mensen die de Nederlandse taal niet goed beheersen. Als wij iemand behandelen die de Nederlandse taal niet machtig is en in het Engels communiceren, wordt het helemaal verwarrend.

Het is onduidelijk waar deze ingesleten terminologie vandaan komt. Een internetzoektocht levert niet veel op. Als je op Wikipedia naar ‘arts-assistent’ zoekt, dan staat daar zelfs vermeld dat het tot verwarring kan leiden met het begrip ‘coassistent’. Het is, kortom, een bron van misverstanden: na een bezoek bij de huisarts maak je een vervolgafspraak bij de doktersassistent. Maar als je wordt behandeld door een arts-assistent, dan is dat iemand die zes jaar gestudeerd heeft, een universitaire bachelor- en mastergraad heeft gehaald en soms al jarenlange klinische ervaring heeft.

Grote verwarring

En dan zwijgen we nog over de aanduiding van nieuwe functies van gespecialiseerd verpleegkundigen. Sinds september 2018 is bijvoorbeeld ‘physician assistant’ een officiële door de Wet BIG beschermde beroepstitel en daarmee vergelijkbaar met de titel van arts. Maar de letterlijke vertaling van ‘physician assistant’ is ‘arts-assistent’, terwijl hun taken en bevoegdheden hemelsbreed verschillen. En wat kan/mag een ‘verpleegkundig specialist’ wat een ‘gespecialiseerd verpleegkundige’ niet mag doen? Kortom: overal waar deze termen in de praktijk voorkomen, dreigt grote verwarring.

Moeten we er eigenlijk naar streven patiënten dit allemaal te laten begrijpen? Enerzijds hebben patiënten het recht te weten met wie ze te maken hebben en wat de opleiding en bekwaamheden van die persoon precies zijn. Anderzijds maken we de zorg en informatievoorziening al zo ongelooflijk ingewikkeld en onoverzichtelijk voor patiënten en is onze zucht naar compleetheid van informatievoorziening soms een enorme last voor patiënten.

Eenduidige termen

Hoe dan ook, wij pleiten ervoor om meer eenduidige termen te gebruiken:

1. ‘Arts-assistent’ wordt vervangen door ‘arts’; eventueel aangevuld met ‘werkzaam bij de afdeling …’. Of iemand formeel ‘in opleiding’ is, lijkt ons voor de patiënt tamelijk irrelevant. Tot het moment dat de opleiding is afgerond, is de betrokkene gewoon ‘arts’.

2. ‘Coassistent’ wordt vervangen door ‘student in opleiding tot arts’ of ‘student geneeskunde’.

3. De naam ‘physician assistant’ zou vervangen moeten worden door een duidelijke Nederlandse naam en bijvoorbeeld kunnen worden aangeduid als ‘assistent van de arts’.

4. Een doktersassistent blijft dan een doktersassistent.

Het bovenstaande klinkt logisch, maar impliceert wel tamelijk vergaande veranderingen, zoals het aanpassen van websites, documenten en regelgeving. Deze inspanning zal wél tot gevolg hebben dat het voor velen een stuk duidelijker wordt. Vooral in het bijzijn van de patiënt zouden we ernaar moeten streven onszelf en onze collega’s op een duidelijke manier te introduceren. 

auteurs

Frank Bosch, internist, Rijnstate, Arnhem

Yvo Smulders, internist, Amsterdam UMC

Aart Hendriks, jurist, Universiteit Leiden

contact

fhbosch@rijnstate.nl

cc: redactie@medischcontact.nl

download dit artikel

lees ook

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Frank Bosch

    Internist, Arnhem

    05-04-2019 13:25

    Naar aanleiding van ons artikel kregen wij veel reacties; om die reden hebben wij bijgaande brief verstuurd aan de NVZ, de NFU en het College Geneeskundige Specialismen:

    Enige weken geleden schreven wij een artikel in Medisch Contact Het artikel ...
    vindt u in kopie bij onze brief.
    Onze stelling dat in de loop der jaren de functienamen in de zorg eerder
    verwarring dan helderheid veroorzaken hebben wij daar onderbouwd. Op dit
    artikel werd zoveel gereageerd dat Medisch Contact een overzicht van de reacties
    in haar papieren uitgave afgedrukt heeft. Naar onze mening onderschrijft het merendeel van de reacties onze visie. Vooral collegae en patiënten waren het
    met ons eens. Belangrijke kritische geluiden die we hoorden, waren afkomstig uit
    de kringen van physician assistants.

    Wij denken dat het verstandig is om een werkgroep op te richten die zich over
    deze materie zal buigen. Voor een nadere toelichting op onze overwegingen, of
    om mee te denken over mogelijke oplossingen, zijn wij zeker bereid tot een gesprek.

    Met vriendelijke groeten,

    Frank Bosch
    Yvo Smulders
    Aart Hendriks

    Naar aanleiding van ons artikel kregen wij veel reacties; om die reden hebben wij bijgaande brief verstuurd aan de NVZ, de NFU en het College Geneeskundige Specialismen:

    Enige weken geleden schreven wij een artikel in Medisch Contact Het artikel
    vindt u in kopie bij onze brief.
    Onze stelling dat in de loop der jaren de functienamen in de zorg eerder
    verwarring dan helderheid veroorzaken hebben wij daar onderbouwd. Op dit
    artikel werd zoveel gereageerd dat Medisch Contact een overzicht van de reacties
    in haar papieren uitgave afgedrukt heeft. Naar onze mening onderschrijft het merendeel van de reacties onze visie. Vooral collegae en patiënten waren het
    met ons eens. Belangrijke kritische geluiden die we hoorden, waren afkomstig uit
    de kringen van physician assistants.

    Wij denken dat het verstandig is om een werkgroep op te richten die zich over
    deze materie zal buigen. Voor een nadere toelichting op onze overwegingen, of
    om mee te denken over mogelijke oplossingen, zijn wij zeker bereid tot een gesprek.

    Met vriendelijke groeten,

    Frank Bosch
    Yvo Smulders
    Aart Hendriks

  • Josephine Berkvens

    , programmacoördnator Masteropleiding Physician Assistant

    22-03-2019 15:45

    Wat een merkwaardig en tendentieus artikel. Op zich is de naamgeving van professionals binnen het medische domein (inclusief de opleidingskolom) interessante gespreksstof.
    Je zou verwachten dat er verwarring ontstaat bij aanduidingen zoals mdl-arts..., intensivist, nefroloog, interventieradioloog of anesthesioloog, maar de patiënt lijkt snel nieuwe namen op te pikken. Veel instellingen geven op hun websites duidelijk aan welke professionals de patiënten in het zorgproces zullen tegenkomen, en informeren hen zodoende over naam en rol van zorgverleners.
    De namen coassistent, arts-assistent en doktersassistent zijn behoorlijk ingeburgerd, en ik vraag me af of het waar is dat ze verwarring geven.
    Er wordt overigens ook gesproken over geneeskundestudent, arts (niet) in opleiding tot specialist en doktersassistent. Die termen zijn behoorlijk eenduidig en ik kan me dan ook niet vinden in de uitspraak dat aan patiënten nauwelijks valt uit te leggen wat het verschil is tussen al die ‘assistenten’.
    De physician assistant is een nieuwe professional in het medische domein, vaak aangeduid als PA, omdat de naam zelf wat lastig uit te spreken is. Een eerdere zoektocht naar een betere en passende naam heeft helaas niets opgeleverd. De PA verdient wellicht een betere naam dan ‘(arts-)assistent’ omdat de PA ruime zelfstandige bevoegdheden heeft gekregen binnen het medische domein. Met het groeien van deze beroepsgroep lijkt trouwens ook de naam ingeburgerd te raken. Vanuit de masteropleiding PA hoeven we steeds minder uit te leggen wat een PA is en doet.
    Dus wat is het doel van dit artikel eigenlijk? Het is rommelig en weinig constructief, en hoewel u over we, ons, en onze collega’s schrijft blijven we in het ongewisse wie dat zijn. Hierdoor komt het artikel op mij over als een slappe en persoonlijke klaagzang. Dat is vast niet de bedoeling geweest.

    Wat een merkwaardig en tendentieus artikel. Op zich is de naamgeving van professionals binnen het medische domein (inclusief de opleidingskolom) interessante gespreksstof.
    Je zou verwachten dat er verwarring ontstaat bij aanduidingen zoals mdl-arts, intensivist, nefroloog, interventieradioloog of anesthesioloog, maar de patiënt lijkt snel nieuwe namen op te pikken. Veel instellingen geven op hun websites duidelijk aan welke professionals de patiënten in het zorgproces zullen tegenkomen, en informeren hen zodoende over naam en rol van zorgverleners.
    De namen coassistent, arts-assistent en doktersassistent zijn behoorlijk ingeburgerd, en ik vraag me af of het waar is dat ze verwarring geven.
    Er wordt overigens ook gesproken over geneeskundestudent, arts (niet) in opleiding tot specialist en doktersassistent. Die termen zijn behoorlijk eenduidig en ik kan me dan ook niet vinden in de uitspraak dat aan patiënten nauwelijks valt uit te leggen wat het verschil is tussen al die ‘assistenten’.
    De physician assistant is een nieuwe professional in het medische domein, vaak aangeduid als PA, omdat de naam zelf wat lastig uit te spreken is. Een eerdere zoektocht naar een betere en passende naam heeft helaas niets opgeleverd. De PA verdient wellicht een betere naam dan ‘(arts-)assistent’ omdat de PA ruime zelfstandige bevoegdheden heeft gekregen binnen het medische domein. Met het groeien van deze beroepsgroep lijkt trouwens ook de naam ingeburgerd te raken. Vanuit de masteropleiding PA hoeven we steeds minder uit te leggen wat een PA is en doet.
    Dus wat is het doel van dit artikel eigenlijk? Het is rommelig en weinig constructief, en hoewel u over we, ons, en onze collega’s schrijft blijven we in het ongewisse wie dat zijn. Hierdoor komt het artikel op mij over als een slappe en persoonlijke klaagzang. Dat is vast niet de bedoeling geweest.

  • Bianca Bosman

    , Physician assistant

    16-03-2019 13:01

    Uit de suggestie van de heer Hamberg de term "physician assistant" te vertalen als "verpleegkundig specialist" blijkt helaas een veel voorkomend gebrek aan inzicht in deze functie. De (meeste) PA's zijn juist geen verpleegkundige, maar vanuit een fun...ctie binnen het medische vakgebied opgeleid tot PA.
    Overigens heb ik ook niet direct een oplossing voor deze problematiek; wellicht zou een publiekscampagne meer duidelijkheid kunnen verschaffen in alle medewerkers in de gezondheidszorg?!

    Uit de suggestie van de heer Hamberg de term "physician assistant" te vertalen als "verpleegkundig specialist" blijkt helaas een veel voorkomend gebrek aan inzicht in deze functie. De (meeste) PA's zijn juist geen verpleegkundige, maar vanuit een functie binnen het medische vakgebied opgeleid tot PA.
    Overigens heb ik ook niet direct een oplossing voor deze problematiek; wellicht zou een publiekscampagne meer duidelijkheid kunnen verschaffen in alle medewerkers in de gezondheidszorg?!

  • Paul Hamberg

    Specialist Internist-oncoloog,

    06-03-2019 11:31

    Beste Frank,
    De opmerkelijke benamingen in de zorg zijn inderdaad een bron van misverstanden.
    Als er veranderingen gaan worden door gevoerd, moeten we een poging doen niet op voorhand nieuwe misverstanden te introduceren.
    Doorgaans worden dokter... en arts als uitwisselbaar gezien. In jullie voorstel staat voor een functie assistent van de arts, met dus als logische gedachte: assistent van de dokter.
    Een volslagen andere betekenis heeft de term doktersassistent.
    Ik denk dat patiënten niet zullen begrijpen dat een assistent van de dokter en een doktersassistent een hele andere opleiding en takenpakket hebben.
    Een arts-assistent arts noemen lijkt rationeel. Een coassistent kan dan leerling-arts als term krijgen.
    De Engelse term physician assistant door een Nederlandse benaming vervangen is inderdaad nuttig. Verpleegkundig specialist is hier een prima woord voor. Mogelijk dekt dit niet de lading geheel, maar medisch specialist doet dat ook niet. Het suggereert immers dat er ook een niet-medisch specialist is (valt daar ook de banketbakker onder?) of een medische beginner (de coassistent?!) en een medische gevorderde (de arts-assistent?!).
    Naast specialist de termen arts, leerling-arts, verpleegkundig specialist en doktersassistent gebruiken klinkt logischer dan het huidige voorstel.
    Uit bovenstaande mag duidelijk zijn dat ik jullie pleidooi om ons in te spannen voor duidelijke taal in de zorg zeker ondersteun. Succes!

    Beste Frank,
    De opmerkelijke benamingen in de zorg zijn inderdaad een bron van misverstanden.
    Als er veranderingen gaan worden door gevoerd, moeten we een poging doen niet op voorhand nieuwe misverstanden te introduceren.
    Doorgaans worden dokter en arts als uitwisselbaar gezien. In jullie voorstel staat voor een functie assistent van de arts, met dus als logische gedachte: assistent van de dokter.
    Een volslagen andere betekenis heeft de term doktersassistent.
    Ik denk dat patiënten niet zullen begrijpen dat een assistent van de dokter en een doktersassistent een hele andere opleiding en takenpakket hebben.
    Een arts-assistent arts noemen lijkt rationeel. Een coassistent kan dan leerling-arts als term krijgen.
    De Engelse term physician assistant door een Nederlandse benaming vervangen is inderdaad nuttig. Verpleegkundig specialist is hier een prima woord voor. Mogelijk dekt dit niet de lading geheel, maar medisch specialist doet dat ook niet. Het suggereert immers dat er ook een niet-medisch specialist is (valt daar ook de banketbakker onder?) of een medische beginner (de coassistent?!) en een medische gevorderde (de arts-assistent?!).
    Naast specialist de termen arts, leerling-arts, verpleegkundig specialist en doktersassistent gebruiken klinkt logischer dan het huidige voorstel.
    Uit bovenstaande mag duidelijk zijn dat ik jullie pleidooi om ons in te spannen voor duidelijke taal in de zorg zeker ondersteun. Succes!

  • Thom Jongenelis

    Anesthesioloog, Jeroen Bosch Ziekenhuis

    05-03-2019 11:52

    Dit stuk kan ik alleen maar van harte onderschrijven! Zelfs ik als medisch specialist kan het vaak niet eens meer volgen wat de exacte rollen en bevoegdheden zijn van allerhande nieuwe functies die in de loop van de afgelopen jaren ontstaan zijn. Als... ik als ingeburgerde het al niet meer kan, dan kan een gemiddelde patiënt dat al helemaal niet meer. Daar komt nog bij dat naar mijn idee vooral de physician assistant (PA) en verpleegkundig specialist (VS) nogal eens op elkaar overlappende gebieden worden ingezet. Er zijn zelfs wervingsadvertenties die vragen om een PA/VS, hiermee feitelijk implicerend dat er forse overlap zit tussen deze 2 functies. Dat daarbij tevens een financieringsissue ontstaat (door wie worden deze mensen betaald?) is een extra factor die binnen een organisatie de zaken niet ten goede komt.
    Ik zal vast een aantal mensen tegen me in het harnas jagen, maar naar mijn idee kan een gemiddelde patiënt slechts onderscheid maken tussen de volgende functies: verpleegkundige, basisarts (niet gespecialiseerd), gespecialiseerd medicus (huisarts/specialist/revalidatiearts/bedrijfsarts/enz). Alle tussenvormen creëren toch min of meer verwarring.

    Dit stuk kan ik alleen maar van harte onderschrijven! Zelfs ik als medisch specialist kan het vaak niet eens meer volgen wat de exacte rollen en bevoegdheden zijn van allerhande nieuwe functies die in de loop van de afgelopen jaren ontstaan zijn. Als ik als ingeburgerde het al niet meer kan, dan kan een gemiddelde patiënt dat al helemaal niet meer. Daar komt nog bij dat naar mijn idee vooral de physician assistant (PA) en verpleegkundig specialist (VS) nogal eens op elkaar overlappende gebieden worden ingezet. Er zijn zelfs wervingsadvertenties die vragen om een PA/VS, hiermee feitelijk implicerend dat er forse overlap zit tussen deze 2 functies. Dat daarbij tevens een financieringsissue ontstaat (door wie worden deze mensen betaald?) is een extra factor die binnen een organisatie de zaken niet ten goede komt.
    Ik zal vast een aantal mensen tegen me in het harnas jagen, maar naar mijn idee kan een gemiddelde patiënt slechts onderscheid maken tussen de volgende functies: verpleegkundige, basisarts (niet gespecialiseerd), gespecialiseerd medicus (huisarts/specialist/revalidatiearts/bedrijfsarts/enz). Alle tussenvormen creëren toch min of meer verwarring.

  • Roos Peters

    Specialist Ouderengeneeskunde, Amersfoort

    26-02-2019 13:36

    Enthousiast geeft mijn man -niet medicus die wekelijks trouw het Medisch Contact door bladert- commentaar op het artikel "Weg met al die verwarrende functienamen", hij is het roerend eens met de auteurs. Ook ik snap dat het voor patiënten vrijwel onm...ogelijk is goed te begrijpen wat het verschil is in alle functies.
    Gelukkig werk ik een een omgeving (het verpleeghuis) waar we niet doen aan rangen en standen en we allemaal, basisarts of specialist, "de dokter" zijn voor onze bewoners. Tenminste, dat proberen we. Want zelfs wanneer ik mij voorstel met mijn naam gevolgd door "ik ben de dokter", is het voor de oudere patiënt soms nog niet duidelijk wat die jonge vrouwelijke persoon (met stethoscoop) komt doen. Aldus de reactie van mw. X, een hoogbejaarde dame met dementie, "De dokter? Dat mocht je willen!".
    Laagdrempelig en persoonlijk contact is onmisbaar in de ouderenzorg, dat geldt voor iedere zorgprofessional ongeacht opleidingsniveau of titel. Los van de vraag welke titel je functie heeft is het soms ook nodig om buiten de inhoud van je functie te handelen en een bijdragen te leveren aan het welzijn van een kwetsbare oudere. Dus als een bewoner mij aanspreekt met "zuster" dan bied ik met evenveel liefde mijn helpende hand uit.

    Enthousiast geeft mijn man -niet medicus die wekelijks trouw het Medisch Contact door bladert- commentaar op het artikel "Weg met al die verwarrende functienamen", hij is het roerend eens met de auteurs. Ook ik snap dat het voor patiënten vrijwel onmogelijk is goed te begrijpen wat het verschil is in alle functies.
    Gelukkig werk ik een een omgeving (het verpleeghuis) waar we niet doen aan rangen en standen en we allemaal, basisarts of specialist, "de dokter" zijn voor onze bewoners. Tenminste, dat proberen we. Want zelfs wanneer ik mij voorstel met mijn naam gevolgd door "ik ben de dokter", is het voor de oudere patiënt soms nog niet duidelijk wat die jonge vrouwelijke persoon (met stethoscoop) komt doen. Aldus de reactie van mw. X, een hoogbejaarde dame met dementie, "De dokter? Dat mocht je willen!".
    Laagdrempelig en persoonlijk contact is onmisbaar in de ouderenzorg, dat geldt voor iedere zorgprofessional ongeacht opleidingsniveau of titel. Los van de vraag welke titel je functie heeft is het soms ook nodig om buiten de inhoud van je functie te handelen en een bijdragen te leveren aan het welzijn van een kwetsbare oudere. Dus als een bewoner mij aanspreekt met "zuster" dan bied ik met evenveel liefde mijn helpende hand uit.

  • Milena Babovic

    directeur NAPA, Utrecht

    25-02-2019 12:32

    In het artikel “Weg met al die verwarrende functienamen” van Bosch et al. (MC 02/2019:8) pleit hij voor het gebruik van eenduidige termen voor beroepsbeoefenaren binnen de gezondheidszorg. Hij noemt de functienamen coassistent, arts-assistent, physic...ian assistant verwarrend voor de patiënt. Hij stelt daarbij voor om de naam ‘physician assistant’ te vervangen door een duidelijke Nederlandse naam en stelt voor om de PA ‘assistent van de arts’ te noemen. Los van het feit dat deze vertaling geen recht doet aan de zelfstandige wettelijke bevoegdheid van de PA’s, leidt een nieuwe naam niet automatisch tot oplossing van het gesignaleerde probleem. En welk probleem willen we hiermee eigenlijk oplossen?

    Er is zeker sprake van verwarring en onbekendheid onder zorgconsumenten rondom functienamen en beroepen in de zorg, maar dat is een bredere discussie dan in dit artikel aangestipt. Een doorsnee zorgconsument zal ook niet precies weten wat een nefroloog, endocrinoloog en gastro-enteroloog is. En weten zorgconsumenten het verschil tussen een optometrist en een orthoptist? Is het belangrijk dat zij dit exact weten? In de praktijk blijkt een onbekend beroep bij meer dan 99% van de patiënten geen issue te zijn. Dat is in ieder geval bij de physician assistants het geval. Ze vertrouwen op het systeem waar we jaren aan gebouwd hebben en de relatie die ze met de zorgverlener opbouwen.

    Voor de zorgconsument telt vooral dat ze gehoord en goed geholpen worden. Nieuwe namen bedenken lost de verwarring niet op. Want als we dat op alle ‘lastige’ en ‘op elkaar lijkende’ functienamen gaan toepassen, dan zijn we nog even bezig. Ook nieuwe namen hebben weer jaren nodig om in te burgeren.

    Namens het bestuur van de Nederlandse Associatie Physician Assistants (NAPA)

    In het artikel “Weg met al die verwarrende functienamen” van Bosch et al. (MC 02/2019:8) pleit hij voor het gebruik van eenduidige termen voor beroepsbeoefenaren binnen de gezondheidszorg. Hij noemt de functienamen coassistent, arts-assistent, physician assistant verwarrend voor de patiënt. Hij stelt daarbij voor om de naam ‘physician assistant’ te vervangen door een duidelijke Nederlandse naam en stelt voor om de PA ‘assistent van de arts’ te noemen. Los van het feit dat deze vertaling geen recht doet aan de zelfstandige wettelijke bevoegdheid van de PA’s, leidt een nieuwe naam niet automatisch tot oplossing van het gesignaleerde probleem. En welk probleem willen we hiermee eigenlijk oplossen?

    Er is zeker sprake van verwarring en onbekendheid onder zorgconsumenten rondom functienamen en beroepen in de zorg, maar dat is een bredere discussie dan in dit artikel aangestipt. Een doorsnee zorgconsument zal ook niet precies weten wat een nefroloog, endocrinoloog en gastro-enteroloog is. En weten zorgconsumenten het verschil tussen een optometrist en een orthoptist? Is het belangrijk dat zij dit exact weten? In de praktijk blijkt een onbekend beroep bij meer dan 99% van de patiënten geen issue te zijn. Dat is in ieder geval bij de physician assistants het geval. Ze vertrouwen op het systeem waar we jaren aan gebouwd hebben en de relatie die ze met de zorgverlener opbouwen.

    Voor de zorgconsument telt vooral dat ze gehoord en goed geholpen worden. Nieuwe namen bedenken lost de verwarring niet op. Want als we dat op alle ‘lastige’ en ‘op elkaar lijkende’ functienamen gaan toepassen, dan zijn we nog even bezig. Ook nieuwe namen hebben weer jaren nodig om in te burgeren.

    Namens het bestuur van de Nederlandse Associatie Physician Assistants (NAPA)

  • Bert Wiechers

    Arts niet praktiserend, Zwolle

    23-02-2019 20:13

    Het is inderdaad voor patiënten een verwarrende brei van titels. Veel (maar gelukkig steeds minder) patiënten komen denk ik nog steeds niet verder dan het verschil tussen ‘dokter’ (een man) en ‘zuster’ (een vrouw). In dat verband wil ik jullie de vol...gende anekdoten niet onthouden:
    1. Ik was (lang geleden) coassistent gynaecologie. Op de poli liep ik mee met een vrouwelijke AIOS. Ze werd aangesproken met ‘zuster’ en zei na het VT dat ‘de dokter ook nog even wilde voelen’. Die ‘dokter’ was ik. Die ‘zuster’ die haar sporen heeft verdiend als gynaecoloog, hoorde ik onlangs nog op de radio.
    2. Ik was coassistent chirurgie. De vrouwelijke AIOS werd vaak aangesproken met ‘zuster’. Met als gevolg: “Mevrouw, ik ben de dokter, ik wil daarom dat u mij ook dokter noemt!” Later kwam ik bij betreffende patiënte die mij van alles vertelde waardoor mijn vraag aan haar was: “Maar wie heeft u dat gezegd?” Antwoord: “Het was die zuster die wil dat ik haar dokter noem.”
    Dus: hoe zorgen we ervoor dat beroepstitels aansluiten bij de belevingswereld van onze patiënten? Het artikel van Bosch c.s. maakt op mij de indruk van een theoretische exercitie (niets mis mee) waarbij de beleving van de patiënt wat buiten beeld geraakt. Tja, ik weet het ook niet ….

    Het is inderdaad voor patiënten een verwarrende brei van titels. Veel (maar gelukkig steeds minder) patiënten komen denk ik nog steeds niet verder dan het verschil tussen ‘dokter’ (een man) en ‘zuster’ (een vrouw). In dat verband wil ik jullie de volgende anekdoten niet onthouden:
    1. Ik was (lang geleden) coassistent gynaecologie. Op de poli liep ik mee met een vrouwelijke AIOS. Ze werd aangesproken met ‘zuster’ en zei na het VT dat ‘de dokter ook nog even wilde voelen’. Die ‘dokter’ was ik. Die ‘zuster’ die haar sporen heeft verdiend als gynaecoloog, hoorde ik onlangs nog op de radio.
    2. Ik was coassistent chirurgie. De vrouwelijke AIOS werd vaak aangesproken met ‘zuster’. Met als gevolg: “Mevrouw, ik ben de dokter, ik wil daarom dat u mij ook dokter noemt!” Later kwam ik bij betreffende patiënte die mij van alles vertelde waardoor mijn vraag aan haar was: “Maar wie heeft u dat gezegd?” Antwoord: “Het was die zuster die wil dat ik haar dokter noem.”
    Dus: hoe zorgen we ervoor dat beroepstitels aansluiten bij de belevingswereld van onze patiënten? Het artikel van Bosch c.s. maakt op mij de indruk van een theoretische exercitie (niets mis mee) waarbij de beleving van de patiënt wat buiten beeld geraakt. Tja, ik weet het ook niet ….

  • Romke Rozema

    Student in opleiding tot arts, Zwolle

    23-02-2019 17:58

    Roe-rend mee eens!!

    Roe-rend mee eens!!

  • Paul Hulshof

    huisarts, Voerendaal

    23-02-2019 15:31

    Ik zie tegenwoordig ook vaker dat de term "semi-arts" wordt gebruikt voor een co-assistent. Ook dit is zeer verwarrend volgens mij.

    Ik zie tegenwoordig ook vaker dat de term "semi-arts" wordt gebruikt voor een co-assistent. Ook dit is zeer verwarrend volgens mij.

  • borgstein

    specialist, delft

    22-02-2019 17:04

    maakt niet uit hoe je iedereen noemt,
    over enkele jaren zijn ze allemaal vervangen door een algoritme
    meteen overzichtelijk...hoewel ws niet transparant

    maakt niet uit hoe je iedereen noemt,
    over enkele jaren zijn ze allemaal vervangen door een algoritme
    meteen overzichtelijk...hoewel ws niet transparant

  • Willemien Boland

    Jeugdarts, Diemen

    22-02-2019 14:16

    Ik vind het begrip ‘gezel’ wel bruikbaar voor alle basisartsen die in opleiding zijn tot specialist. De beroepsopleiding heeft overeenkomsten met een meester-gezel relatie. Dus: huisarts-gezel, chirurg-gezel, jeugdarts-gezel. Zijn we meteen af van he...t verwarrende assistent. Assistent is immers een op zichzelf staand beroep: doktersassistent, tandartsassistent, OK-assistent.

    Ik vind het begrip ‘gezel’ wel bruikbaar voor alle basisartsen die in opleiding zijn tot specialist. De beroepsopleiding heeft overeenkomsten met een meester-gezel relatie. Dus: huisarts-gezel, chirurg-gezel, jeugdarts-gezel. Zijn we meteen af van het verwarrende assistent. Assistent is immers een op zichzelf staand beroep: doktersassistent, tandartsassistent, OK-assistent.

  • Vincent Straten

    voorzitter Nederlandse Associatie Physician Assistants, Malden

    21-02-2019 23:30

    Met oprechte interesse heb ik het artikel gelezen. Al vanaf het begin dat de Physician Assistant zijn intrede deed in de gezondheidszorg wordt er met enige regelmaat gediscussieerd over de naam. Er zijn weleens alternatieven genoemd, maar nooit is er... een degelijke discussie over gevoerd. Bij de bespreking van de wijziging wet BIG in de Tweede Kamer, werd er door diverse Kamerleden een soort van gimmick gemaakt van de titel Physician Assistant. Een titel waar de Nederlandse PA's trots op zijn! Daarnaast maakt ons met deze titel herkenbaar en vergelijkbaar met onze internationale collega's.
    Ik snap heel goed dat de titel voor menig patiënt niet uit te spreken is. Mijn ervaring is echter dat de patiënten dat eigenlijk helemaal niet zo belangrijk vinden. Als zij zonder lange wachttijd geholpen worden, correct behandeld worden en het gevoel hebben gehoord te zijn, maakt het niet uit of ze door een AI(N)OS, co-assistent of een PA geholpen zijn.
    Tot slot, mochten we echt met z'n alle besluiten dat de titel veranderd moet worden, heeft dat veel consequenties, zoals de schrijvers al aangeven. Wat mij betreft blijft de titel zoals deze is. De PA is er 'pas' 15 jaar en er zijn er 'pas' 1200. Over nog eens 15 jaar zijn we mogelijk verdubbeld in aantal. Dan zal iedereen wel gewend zijn aan de titel Physician Assistant. Of aan de afkorting PA!

    Met oprechte interesse heb ik het artikel gelezen. Al vanaf het begin dat de Physician Assistant zijn intrede deed in de gezondheidszorg wordt er met enige regelmaat gediscussieerd over de naam. Er zijn weleens alternatieven genoemd, maar nooit is er een degelijke discussie over gevoerd. Bij de bespreking van de wijziging wet BIG in de Tweede Kamer, werd er door diverse Kamerleden een soort van gimmick gemaakt van de titel Physician Assistant. Een titel waar de Nederlandse PA's trots op zijn! Daarnaast maakt ons met deze titel herkenbaar en vergelijkbaar met onze internationale collega's.
    Ik snap heel goed dat de titel voor menig patiënt niet uit te spreken is. Mijn ervaring is echter dat de patiënten dat eigenlijk helemaal niet zo belangrijk vinden. Als zij zonder lange wachttijd geholpen worden, correct behandeld worden en het gevoel hebben gehoord te zijn, maakt het niet uit of ze door een AI(N)OS, co-assistent of een PA geholpen zijn.
    Tot slot, mochten we echt met z'n alle besluiten dat de titel veranderd moet worden, heeft dat veel consequenties, zoals de schrijvers al aangeven. Wat mij betreft blijft de titel zoals deze is. De PA is er 'pas' 15 jaar en er zijn er 'pas' 1200. Over nog eens 15 jaar zijn we mogelijk verdubbeld in aantal. Dan zal iedereen wel gewend zijn aan de titel Physician Assistant. Of aan de afkorting PA!

  • Bianca van den Berg

    Physician Assistent Spoedeisende Geneeskunde, Leiden

    21-02-2019 22:22

    Frank Bosch pleit (MC 02/2019:8) voor het gebruik van eenduidige termen voor beroepsbeoefenaren binnen de gezondheidszorg. Ik onderschrijf het belang om patiënten in onze drang naar transparantie niet te overladen met informatie die voor verwarring k...an zorgen. Toch zou ik als physician assistent liever de nadruk leggen op uniforme informatievoorziening over onze beroepsgroep. Een beroepsgroep die in de huidige gezondheidszorg en zeker in de toekomst een belangrijke rol speelt binnen taakherschikking en patientenzorg.
    Met zijn BIG geregistreerde zelfstandige bevoegdheid is de physician assistent immers per definitie niet alleen maar assistent van de arts.

    Frank Bosch pleit (MC 02/2019:8) voor het gebruik van eenduidige termen voor beroepsbeoefenaren binnen de gezondheidszorg. Ik onderschrijf het belang om patiënten in onze drang naar transparantie niet te overladen met informatie die voor verwarring kan zorgen. Toch zou ik als physician assistent liever de nadruk leggen op uniforme informatievoorziening over onze beroepsgroep. Een beroepsgroep die in de huidige gezondheidszorg en zeker in de toekomst een belangrijke rol speelt binnen taakherschikking en patientenzorg.
    Met zijn BIG geregistreerde zelfstandige bevoegdheid is de physician assistent immers per definitie niet alleen maar assistent van de arts.

  • Chris

    arts-assistent (géén doktersassistent), Leiden

    21-02-2019 20:46

    De verwarring is groot. Wat is nu het verschil tussen een doktersassistent en een arts-assistent? Ik kan het niemand kwalijk nemen als ik wordt aangezien voor een doktersassistent. Ik wil nog een titel nomineren voor 'meest verwarrende titel anno nu'.... Wat is een semi-arts? Een halve dokter? Heeft die geen benen of is het een dokter die het vak niet beheerst? Ik denk overigens dat de voorgestelde naamswijzigingen niet voor meer duidelijkheid zorgen. Moet het niet juist simpeler? Student , arts of specialist? Is dat niet veel duidelijker en doet dat niet recht aan het juridische en praktische onderscheid tussen de niveau's?

    Mijn verbazing (ergernis) betreft ook het gegeven dat het not-done zou zijn om het toevoegsel 'in opleiding' te gebruiken, bijv. cardioloog in opleiding. Volgens mij is het volkomen duidelijk dat een cardioloog in opleiding ... in opleiding is tot cardioloog en nog niet volleerd. In de "normale" wereld, het bedrijfsleven en de publieke sector, is het volkomen normaal titelgebruik; een leraar in opleiding, een RIO (een rechter in opleiding), een GZ-psycholoog in opleiding, etc. Het is zelfs zo normaal dat de toevoeging van de letters i.o. als afkorting volstaan. Ik durf slechts te speculeren waar de weerstand tegen dit mijns inziens volkomen normale taalgebruik vandaan komt. Volgens mij is het ook veel gevaarlijker als er verwarring bestaat over andere afkortingen; OAC; bedoelen we nu orale anticonceptie of orale anticoagulantia?

    De verwarring is groot. Wat is nu het verschil tussen een doktersassistent en een arts-assistent? Ik kan het niemand kwalijk nemen als ik wordt aangezien voor een doktersassistent. Ik wil nog een titel nomineren voor 'meest verwarrende titel anno nu'. Wat is een semi-arts? Een halve dokter? Heeft die geen benen of is het een dokter die het vak niet beheerst? Ik denk overigens dat de voorgestelde naamswijzigingen niet voor meer duidelijkheid zorgen. Moet het niet juist simpeler? Student , arts of specialist? Is dat niet veel duidelijker en doet dat niet recht aan het juridische en praktische onderscheid tussen de niveau's?

    Mijn verbazing (ergernis) betreft ook het gegeven dat het not-done zou zijn om het toevoegsel 'in opleiding' te gebruiken, bijv. cardioloog in opleiding. Volgens mij is het volkomen duidelijk dat een cardioloog in opleiding ... in opleiding is tot cardioloog en nog niet volleerd. In de "normale" wereld, het bedrijfsleven en de publieke sector, is het volkomen normaal titelgebruik; een leraar in opleiding, een RIO (een rechter in opleiding), een GZ-psycholoog in opleiding, etc. Het is zelfs zo normaal dat de toevoeging van de letters i.o. als afkorting volstaan. Ik durf slechts te speculeren waar de weerstand tegen dit mijns inziens volkomen normale taalgebruik vandaan komt. Volgens mij is het ook veel gevaarlijker als er verwarring bestaat over andere afkortingen; OAC; bedoelen we nu orale anticonceptie of orale anticoagulantia?

  • Joni Remmits

    5e-jaars student in opleiding tot arts, Utrecht

    20-02-2019 23:20

    Hear hear! Ik heb nooit echt begrepen waarom we anders moeten gaan heten als we stage (eh sorry coschappen) gaan lopen. Ik stel me dan ook zo min mogelijk voor als coassistent. Als patient heb je over het algemeen wel wat beter aan je hoofd dan probe...ren te ontrafelen wat de bevoegdheden van de witte jas voor je zijn.

    Hear hear! Ik heb nooit echt begrepen waarom we anders moeten gaan heten als we stage (eh sorry coschappen) gaan lopen. Ik stel me dan ook zo min mogelijk voor als coassistent. Als patient heb je over het algemeen wel wat beter aan je hoofd dan proberen te ontrafelen wat de bevoegdheden van de witte jas voor je zijn.

  • Caroline van Wijngaarden

    Basisarts, Drachten

    20-02-2019 21:32

    Herkenbaar!
    Ik los dit op door op zaal mij voor te stellen als zaalarts -> elke patient begreep dat ik wél de dokter was maar niet de chirurg. Op SEH e.d. zeg ik iets in de trant van 'dokter bij de chirurgie, of van de SEH'. Dit werd meestal prima b...egrepen, enkeling die achteraf dacht dat ik de chirurg was - maar dat beschouw ik maar als compliment. Diep in de nacht op de SEH verbasterde ik dit nog weleens naar 'dokter van de nacht', volstrekt helder voor iedereen.

    Voor extra onduidelijkheid bij patienten, als vrouwelijke arts nog bij vlagen worden verward met 'de zuster'. Wel eens een patient gehad die vroeg of ik het nog met de dokter ging overleggen... Daar spreekt u mee, meneer.

    Herkenbaar!
    Ik los dit op door op zaal mij voor te stellen als zaalarts -> elke patient begreep dat ik wél de dokter was maar niet de chirurg. Op SEH e.d. zeg ik iets in de trant van 'dokter bij de chirurgie, of van de SEH'. Dit werd meestal prima begrepen, enkeling die achteraf dacht dat ik de chirurg was - maar dat beschouw ik maar als compliment. Diep in de nacht op de SEH verbasterde ik dit nog weleens naar 'dokter van de nacht', volstrekt helder voor iedereen.

    Voor extra onduidelijkheid bij patienten, als vrouwelijke arts nog bij vlagen worden verward met 'de zuster'. Wel eens een patient gehad die vroeg of ik het nog met de dokter ging overleggen... Daar spreekt u mee, meneer.

  • Hans Verhey

    Neuroloog ( recent met pensioen), Vlaardingen

    20-02-2019 16:41

    Het moet voor de leek inderdaad een moeilijk te doorgronden geheel zijn.
    In het zieken huis waar ik tot voor kort werkte hebben tot volle tevredenheid een PA die feitelijk het werk van een zaalarts doet . Het het voor de patiënten niet te... ingewikkeld te maken noemen we hem (of haar) op de verpleegafdeling "dokter" (dus niet arts) Voor de veelal oudere patiënten is dit duidelijk.Voor de verpleging is dit geen probleem. Die weet wat de bevoegdheden en de beperkingen zijn. (merkwaardigerwijs mag een PA niet de dood vaststellen).
    De term student voor een coassistent lijkt mij in de praktijk minder handig. Het wel een MA (drs. oude stijl) Misschien de oude term semi-arts weer van stal halen?

    Het moet voor de leek inderdaad een moeilijk te doorgronden geheel zijn.
    In het zieken huis waar ik tot voor kort werkte hebben tot volle tevredenheid een PA die feitelijk het werk van een zaalarts doet . Het het voor de patiënten niet te ingewikkeld te maken noemen we hem (of haar) op de verpleegafdeling "dokter" (dus niet arts) Voor de veelal oudere patiënten is dit duidelijk.Voor de verpleging is dit geen probleem. Die weet wat de bevoegdheden en de beperkingen zijn. (merkwaardigerwijs mag een PA niet de dood vaststellen).
    De term student voor een coassistent lijkt mij in de praktijk minder handig. Het wel een MA (drs. oude stijl) Misschien de oude term semi-arts weer van stal halen?

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.