Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Nieuws

Veel kankermedicijnen toegelaten op ondeugdelijke gronden

1 reactie

Opnieuw blijkt dat veel kankermedicijnen hun beloften niet kunnen waarmaken, ook al zijn ze inmiddels toegelaten tot de markt. Die harde conclusie is het resultaat van een in BMJ gepubliceerde studie door Courtney Davis e.a. naar de kwaliteit van geneesmiddelen die door de European Medicines Agency (EMA) zijn toegelaten.

Ze keken daarbij naar trials en naar postmarketingonderzoek. Eerder onderzoek naar door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA goedgekeurde kankermedicijnen gaf een gelijksoortig somber beeld. Ook uit de BMJ-studie blijkt dat veel medicijnen worden beoordeeld en goedgekeurd op basis van surrogaatuitkomstmaten die geen goede voorspellers blijken voor de mate van overleving en/of kwaliteit van leven.

Davis e.a. analyseerden rapportages van de EMA over 48 kankermedicijnen die op de markt kwamen tussen 2009 en 2013 en zijn goedgekeurd voor 68 indicaties. In 35 van die indicaties – en bij een mediane follow-up van 5,4 jaar – constateerden de onderzoekers significante, zij het veelal marginale, verbetering van de overleving of verbetering van de kwaliteit van leven. De medicatie voor de overige 33 indicaties liet op geen van beide fronten verbetering zien.

Wat de onderzoekers vooral zorgen baart, is dat geen van de trials die beslissend waren voor toelating ‘kwaliteit van leven’ als primaire uitkomstmaat hanteerde, zelfs als het onderzochte middel vooral palliatief werd ingezet. Dat is overigens ook geen eis van de EMA, zo tekenen Davis e.a. daarbij eerlijkheidshalve aan. Wel werd in iets meer dan de helft van de indicaties kwaliteit van leven als secundaire uitkomstmaat geëvalueerd, maar de resultaten daarvan waren bedroevend: slechts in zeven gevallen was er significante verbetering.

Bovendien ontwaart Deborah Cohen, verbonden aan BMJ, in de bestudeerde trials tal van methodologische fouten in het ontwerp, de uitvoering, de analyse en de verslaglegging. Die zijn volgens haar allemaal door de EMA over het hoofd gezien.

Dat medicijnen op ondeugdelijke gronden worden toegelaten, heeft volgens Cohen twee zwaarwegende consequenties. Ten eerste leidt het tot onrealistische verwachtingen bij zowel patiënten als artsen. Ten tweede brengt het ontbreken van stevige evidentie regeringen in een moeilijk parket, juist nu ze onderhandelen over de financiering van deze zonder uitzondering (zeer) dure geneesmiddelen.

www.bmj.com, doi:10.1136/bmj.j4530, 10.1136/bmj.j4534

Lees ook:

print dit artikel
Nieuws Wetenschap
  • Henk Maassen

    Henk Maassen (1958) is journalist bij Medisch Contact, met speciale belangstelling voor psychiatrie en neurowetenschappen, sociale geneeskunde en economie van de gezondheidszorg.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • jan keppel hesselink, arts-pijnbehandelaar, bosch en duin 06-10-2017 18:15

    "Kankermedicijnen? Henk Maassen noemt cytostatica of oncolytica 'kankermedicijnen' in een vaktijdschrift voor artsen in Nederland. En dat in een schreeuwende kop: 'Veel kankermedicijnen toegelaten op ondeugdelijke gronden'. Dit is een typisch voorbeeld hoe het niet moet. Dergelijke ongenuanceerde koppen ondergraven het respect voor de overheden, zoals ons college, de artsenstand, waaronder de oncologen en de farmaceutische industrieën die vele jaren research en honderden miljoenen uitgeven aan de ontwikkeling van dit soort middelen.
    Kunnen medisch journalisten niet eerst eens nadenken voordat ze op vette koppen proberen te scoren? De ethiek van de medisch journalist: een quantité nég ligeable helaas...."