Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Joost Visser
08 mei 2012 9 minuten leestijd

Strijd om de cosmetische markt

7 reacties

Weg naar gemeenschappelijke norm ingeslagen, maar hobbelig

Artsen die cosmetische ingrepen doen, werken samen aan een Europese norm voor de uitoefening van het vak en aan een gemeenschappelijke opleiding. Ogenschijnlijk eensgezind, maar onder de oppervlakte woedt strijd.

Zeker honderd huisartsen klussen bij met botoxbehandelingen en andere cosmetische ingrepen, meldt Metro half februari. De Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) reageert verontrust. Cosmetische behandelingen, zegt een woordvoerder in de gratis krant, zijn voorbehouden aan artsen met een aantoonbare kwalificatie en nascholing, ‘die daarnaast voldoen aan alle andere eisen die wij als vereniging in onze leidraad stellen’.

Het is onrustig in de wereld van de borstvergrotingen, ooglidcorrecties, liposucties, haartransplantaties en botoxbehandelingen. Want niet alleen plastisch chirurgen doen dergelijke behandelingen, ook basisartsen en medisch specialisten als kno-artsen, dermatologen, oogartsen en kaakchirurgen zijn cosmetisch actief, in – zo telde de inspectie – 55 zbc’s en privéklinieken. Uit onderzoek van Boer & Croon onder ruim dertig zbc’s valt af te leiden dat de omzet van alle centra samen in 2010 zo’n 400 miljoen euro moet zijn geweest, waarvan 36 miljoen (9 procent) door het verlenen van deze niet-verzekerde zorg.

Bizarre behandelingen
‘Ik ben handchirurg, maar qualitate qua gerechtigd om cosmetische chirurgie te doen’, zegt plastisch chirurg en vooraanstaand NVPC-lid Hans Pieter van Not, werkzaam in het Zeeuwse Admiraal de Ruyter Ziekenhuis en het Medisch Wellness Centrum in Goes. ‘Ook al doe ik maar één neuscorrectie per jaar, dan nog denken patiënten en ook de rechter dat het goed zal gaan.’

Sinds ze twee van haar leden moest royeren – na stevige uitspraken van het Centraal Medisch Tuchtcollege – scherpt de NVPC haar beleid aan, zegt Van Not: ‘Wij pretenderen allang niet meer generalisten te zijn. Als je bepaalde ingrepen doet, zul je op dat gebied nascholing moeten volgen. Maar je kunt geen cosmetiek bedrijven zonder goede wortels te hebben in de reconstructie.’

Maar Van Not maakt zich niet alleen sterk voor een betere kwaliteit van zijn vakgenoten. Het werk van anderen baart hem minstens zoveel zorgen: ‘Schoonheidsspecialisten en mensen die dat nog niet eens zijn, verrichten soms bizarre behandelingen die uitermate schadelijk kunnen zijn. Wij zien patiënten met een melanoom die al vier keer onder een pigmentlaser hebben gelegen. Dat soort ernstige missers moeten we beperken. Ook onze vereniging wordt erop aangesproken, want de cosmetische chirurgie hoort van oudsher bij ons vak.’

Van Not is eerste auteur van een NVPC-leidraad voor plastische chirurgie en esthetische behandelingen in privéklinieken, waarin eisen worden gesteld aan zowel de kliniek als het behandelteam. De medisch specialist – staat daarin – is arts en staat in het register van de MSRC ingeschreven als plastisch chirurg. Eerder had ook de ledenvergadering al uitgesproken dat voor het doen van cosmetische ingrepen een door de MSRC erkende plastisch-chirurgische opleiding vereist zou moeten zijn.

Terrein afschermen
In Frankrijk mogen cosmetische behandelingen inmiddels bij wet alleen nog plaatsvinden onder supervisie van een plastisch chirurg. Kno-arts Capi Wever, die – ook cosmetische – aangezichtschirurgie doet, vermoedt dat plastisch chirurgen ook in Nederland het terrein voor zich proberen af te schermen: ‘Via hun aanwezigheid in de grote klinieken als Velthuis en Bergman domineren zij een groot deel van de markt. Daar kunnen zij hun eisen stellen. Een kno-arts bijvoorbeeld, mag in zo’n kliniek alleen neuschirurgie doen. Geen ooglidcorrecties of facelifts, al kan hij dat heel goed.’

Het is koren op de molen van Robert Boonen, arts voor flebologie en cosmetische geneeskunde en eigenaar van polikliniek De Blaak in Rotterdam. Als geen ander spuwt de Rotterdamse basisarts zijn gal over de ijver van de plastisch chirurgen: ‘Met hun titel trekken zij de cosmetische patiënten naar zich toe. Maar er is geen enkel bewijs dat cosmetische chirurgie bij plastisch chirurgen in betere handen is dan bij andere medisch specialisten of basisartsen.’

Tegenwerking
Zeker twee leden van de door Boonen opgerichte NVVCC (zie kader) zeggen van werkplek te zijn veranderd door tegenwerking van plastisch chirurgen. ‘Na de komst van plastisch chirurgen in de Scheveningse kliniek van Robert Schoemacher mocht ik daar alleen nog neuschirurgie doen’, zegt kno-arts Jan de Jong. ‘Destijds was dat amper 4 procent van ons werk. De rechter moest eraan te pas komen om de kliniek te dwingen mij ook vaker voorkomende behandelingen als facelifts en ooglidcorrecties te laten doen.’

Niet alleen de formele kwalificaties, ook verschillen in werkwijze speelden daarbij een rol, zegt dermatoloog Chris den Hengst: ‘Toen ik nog in de Velthuis Kliniek werkte, eisten de plastisch chirurgen dat esthetische ingrepen als liposuctie voortaan exclusief aan hen waren voorbehouden. En die wilden ze bijna alleen nog onder algehele anesthesie doen, wat een relatief gevaarlijke methode is.’ Net als Boonen geven beide artsen de voorkeur aan de zogeheten lokale tumescent anesthesie, waarbij
de verdovingsstof onderhuids wordt ingespoten.

In een mail weerspreekt het NVPC-bestuur dat plastisch chirurgen op een monopolie uit zouden zijn: ‘De leidraad is gefinancierd uit de kwaliteitsgelden van de Orde en alleen bedoeld voor de leden van de NVPC. Andere wetenschappelijke verenigingen kunnen hem overnemen.’ Van Not voegt toe dat alle behandelaars hun cliënten duidelijk moeten uitleggen wat hun achtergrond is. ‘Plastisch chirurgen moeten zeggen dat zij als zodanig hun werk doen. Keerzijde is dat basisartsen aangeven dat zij geen vervolgopleiding tot medisch specialist hebben gevolgd. En een term als “cosmetisch chirurg” is zeer verwarrend.’

Spelers in het veld
De Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) verenigt plastisch chirurgen, die in beginsel zijn opgeleid voor reconstructieve chirurgie, maar qualitate qua ook cosmetische chirurgie mogen doen. Leden die zich daarin hebben gespecialiseerd, zijn sinds 1986 verenigd in de Nederlandse Vereniging voor Esthetische Plastische Chirurgie (NVEPC). De vereniging heeft 153 leden; zij doen naast chirurgie ook niet-chirurgische behandelingen.

In de Nederlandse Vereniging voor Cosmetische Geneeskunde (NVCG) hebben zich cosmetisch artsen georganiseerd die geen plastisch chirurg zijn. De vereniging heeft 25 erkende leden en 70 kandidaat-leden. Zij doen voornamelijk minder-invasieve behandelingen en minor surgery als laserbehandelingen, injectables en ooglidcorrecties.

De Rotterdamse arts Robert Boonen werd – naar eigen zeggen – geen lid van de NVCG omdat deze zich beperkt tot geneeskunde en zich niet uitstrekt tot chirurgie. Daarom richtte hij vorig jaar de Nederlandse Vereniging Voor Cosmetische Chirurgie (NVVCC) op. De vereniging heeft inmiddels achttien leden en staat open voor ‘alle beroepsbeoefenaren in de zorg en degenen die daar zijdelings mee te maken hebben’.

Zo’n veertig Nederlandse kno-artsen zijn lid van de Werkgroep Plastische Aangezichtschirurgie (WPAC). Vijf dermatologen werken in de Werkgroep Cosmetische Dermatologie aan veldnormen en richtlijnen. De vereniging van kaakchirurgen overweegt de oprichting van een commissie cosmetische aangezichtschrurgie ‘gezien de toenemende activiteiten in dit deelgebied’.

Europese norm
Zo bezien wekt het verbazing dat Van Not voorzitter is van de commissie die – bijgestaan door het Nederlands Normalisatie-instituut NEN in Delft – de Nederlandse inbreng levert voor de Europese norm voor cosmetische behandelingen, zowel chirurgisch als niet-chirurgisch. ‘Er is veel discussie geweest over mijn voorzitterschap’, erkent hij. ‘Dat ze mij accepteren geeft aan dat ik probeer zo objectief mogelijk te zijn.’ De nieuwe norm, die volgend voorjaar klaar moet zijn, zal voor alle lidstaten van de Europese Unie gelden, maar is ondergeschikt aan nationale regelgeving. Er komt onder meer in te staan wie bekwaam wordt geacht om cosmetische behandeling te doen en in welke setting dat moet gebeuren. Om één Nederlands geluid te laten horen moesten ook hier vertegenwoordigers van alle betrokken partijen – cosmetisch artsen, medisch specialisten, fabrikanten en anderen – het met elkaar eens zien te worden. Want anders dan professionele richtlijnen zijn Europese normen als deze niet gebaseerd op wetenschappelijke evidence, maar op draagvlak en consensus.

Tijdens eerdere bijeenkomsten wist een meerderheid van de ongeveer vijftien deelnemers een plan geschrapt te krijgen om behandeling te verdelen onder medisch specialisten, en basisartsen buiten te sluiten. En op de laatste bijeenkomst, op 18 april, werd een voorstel van tafel geveegd waarin per ingreep werd vastgelegd aan welke eisen een behandelruimte zou moeten voldoen. Een groot aantal cosmetische ingrepen, zo zou daarvan de consequentie zijn geweest, zou ‘verschuiven’ in de richting van de operateurs, en daar voelden de meeste aanwezigen weinig voor: ‘Dan wordt het voor het publiek veel te duur.’ Afgesproken werd ‘binnen een jaar’ eigen, Nederlandse afspraken over de behandelsetting te maken. Een voorstel om gratis consulten te verbieden – bedoeld om het lokken van patiënten tegen te gaan – haalde het ook niet, evenmin als een voorstel om zo min mogelijk reclame te maken ‘We praten hier over commerciële geneeskunde’, heette het, en: ‘We regelen hier niet de markt.’ Wat straks in Europees verband overblijft van de Nederlandse plannen, zal overigens nog moeten blijken.

Controle
Zo wordt ook dit ‘democratisch forum’ – de term is van Van Not – voelbaar door onderlinge strijd gedomineerd. ‘De plastisch chirurgen willen de controle krijgen over de markt’, beweert Robert Boonen na afloop van de laatste vergadering. ‘Ook wij willen goede zorg leveren, maar niet onder de regie van onze concurrenten.’ Volgens hem hadden de plastisch chirurgen verwacht een voor hen gunstige norm te kunnen ontwikkelen: ‘Maar inmiddels praten er zoveel mensen mee dat zij hun monopolie niet zullen krijgen. En het zou gezichtsverlies betekenen als ze er nu alsnog zouden uitstappen.’

Ook volgens Catharina Meijer, vice-voorzitter van de NVCG (zie kader) doen de plastisch chirurgen moeite het vak naar zich toe te trekken: ‘Ze hebben dat strategisch goed gedaan door niemand van deelname uit te sluiten. Maar ze wekten de suggestie dat het alleen om de grotere chirurgie zou gaan. Ook wij dachten aanvankelijk dat we ons er niet druk over hoefden te maken. Pas gaandeweg bleek het wel degelijk ook over minder-invasieve behandelingen te gaan.’

Profielartsen
Toch hebben de gesprekken over de Europese norm veel in gang gezet: de betrokken artsenorganisaties overleggen nu met elkaar over een gezamenlijke opleiding voor cosmetisch artsen. ‘Je hebt van elkaar te leren’, verklaart Van Not dit gezamenlijk initiatief, ‘bijvoorbeeld waar het gaat om injectables. Veel plastisch chirurgen hebben daar weinig ervaring mee. Zelf heb ik het prikken geleerd van een arts die dat hele dagen deed.’

Vermoedelijk komt er een driejarig curriculum voor basisartsen die zich verder willen ontwikkelen tot cosmetisch arts. Erkend medisch specialisten als kno-artsen, dermatologen, plastisch chirurgen en misschien ook huisartsen kunnen – overeenkomstig de eisen van hun eigen vereniging – modules volgen om hun kennis op een bepaald onderdeel van het cosmetisch vak bij te spijkeren. Naar verwachting kunnen over twee jaar de eerste artsen in de nieuwe opleiding instromen; het streven is dat zij na voltooiing gecertificeerd profielarts-KNMG zullen zijn, zoals nu al onder meer SEH-artsen en forensisch geneeskundigen.

De nadruk in de opleiding – zegt mede-initiatiefnemer Catharina Meijer – ligt niet op cosmetische chirurgie, maar op weinig invasieve cosmetische behandelingen. ‘We hoeven medisch specialisten er dus niet van te overtuigen dat deze nieuwe profielartsen na drie jaar opleiding zware operaties mogen doen. Dat zou ook moeilijk gaan.’ Boonen vindt dat onzin: ‘In privéklinieken en zbc’s kunnen ook grotere
chirurgische ingrepen door niet-chirurgen
worden gedaan, mits zij goed zijn getraind en gebruikmaken van lokale tumescent anesthesie.’

Handen ineen
In een mail aan iedereen die in dit artikel aan het woord komt, roept Boonen hen op ‘de handen ineen te slaan’ en een nieuwe vereniging, met vertegenwoordigers van álle beroepsgroepen, verantwoordelijk te maken voor opleiding en registratie. In een reactie noemt kno-arts Wever dat een ‘prima idee’. Of het zal lukken? ‘Als er een multidisciplinair platform ontstaat, ontdaan van strategische belangen en zonder dat één partij daarin de lead neemt, dan zou een grote stap zijn gezet’, schrijft hij nuchter.

Artsen steggelen over de vraag wie cosmetische ingrepen mogen uitvoeren. Alleen plastisch chirurgen of ook anderen?

Joost Visser

Samenvatting

  • De Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) scherpt de eisen aan voor cosmetische behandelingen door plastisch chirurgen.
  • Ze maakt zich zorgen over de kwaliteit van ingrepen door andere specialisten en basisartsen.
  • Volgens sommigen zijn de plastisch chirurgen uit op een monopolie. De NVPC bestrijdt dat.
  • Ondanks de frictie werken alle cosmetische artsen samen bij de ontwikkeling van een Europese norm.

PDF van dit artikel

Meer:

Relevante organisaties



Tuchtzaken uit Medisch Contact


Lees ook:

Overleden met nieuwe borsten

beeld: Getty Images
beeld: Getty Images
‘Toen ik in de Velthuis Kliniek werkte, eisten de plastisch chirurgen dat esthetische ingrepen exclusief aan hen waren voorbehouden’, zegt dermatoloog Chris den Hengst.
‘Toen ik in de Velthuis Kliniek werkte, eisten de plastisch chirurgen dat esthetische ingrepen exclusief aan hen waren voorbehouden’, zegt dermatoloog Chris den Hengst.
cosmetische chirurgie
Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • kd 6, http://timewarp.jp/wp-content/cache/blogs/nikekd6shoes.php, uedoyxgit@gmail.com 11-11-2014 00:00

    "Good time! could oughout please assist me to to get a ym detector shield? An individual used my very own acct and can detector shield find in the event the hackers also observing my wife's surveillance cams while we're chattering? thanks a lot!
    [url=http://timewarp.jp/wp-content/cache/blogs/nikekd6shoes.php]kd 6[/url]"

  • Robert Boonen, arts, Rotterdam 16-05-2012 00:00

    "De conclusie, in 2009, van prof.dr.Rene van Hulst, van de universiteit van Maastricht , dat plastisch chirurgen “zich in hun vak bedreigd voelen door toenemende marktwerking” past goed bij de huidige agressieve wijze waarop de beroepsgroep de markt naar zich toe wilt trekken.

    Dat zal ik gaarne toelichten:

    - Zie vervolg -"

  • Robert Boonen, arts, Rotterdam 16-05-2012 00:00

    "In de ledenvergadering van de NVPC van 24.03.2010 is aangenomen dat: (citaat) “”het uitvoeren van operaties met een plastisch chirurgische aard (inclusief zogenaamde cosmetische of esthetische ingrepen) dient te zijn voorbehouden aan hen die bevoegd en bekwaam geacht kunnen worden op grond van een adequate, door de MSRC als zodanig erkende, plastisch chirurgische opleiding. Voorts zegt de NVPC in deze vergadering dat (citaat): “” de leden van de NVPC zijn van mening dat zij in geval van niet in Nederland opgeleide plastisch chirurgen die in Nederlandse prive-klinieken werkzaam zijn, en geen NVPC lid zijn, onvoldoende beschikken over instrumenten ter controle van de kwalitatieve en kwantitatieve criteria op grond waarvan (her)-registratie in het Specialisten Register plaatsvindt. Dientengevolge kan de NVPC geen gedeeltelijke verantwoordelijkheid dragen voor een dergelijke registratie.””. Dat is natuurlijk onzin want iedereen kan gevisiteerd worden, ook collegae buitenlandse plastisch chirurgen. Wat de NVPC hier stelt is wanneer je niet een in Nederland opgeleid Plastisch Chirurg bent (m.a.w. niet tot hun club behoort) kunt je maar beter opstappen. Voorts werden de door Cromheecke genoemde dermatologen Den Hengst en KNO-arts de Jong destijds binnen de ZBC’s door plastisch chirurgen “eruit gewerkt”! (zie bovenstaand artikel medisch contact). Plastisch chirurgen weigeren te werken in klinieken waar ook basisartsen werken (NRC:26 oktober 2011). Collega Cromheecke en zijn mede-kompanen kunnen dan nog moeilijk verdedigen dat ze niet uit zijn op een monopoli.

    - Vervolg -
    Intussen worden collega’s uit andere beroepsgroepen zonder enige nuancering in de media ongegeneerd neergezet als “beunhazen” die “ slachtoffers” maken : “Verminking na ingreep huisarts” “huisarts klust bij met botox” alsof een huisarts niet in staat zou zijn een botox behandeling te doen? Kom nou…."

  • Robert Boonen, arts, Rotterdam 16-05-2012 00:00

    " - Vervolg -
    Dit staat nog los van de schandalen m.b.t. belastingfraude waarbij plastisch chirurgen betrokken zijn : de affaire rond plastisch chirurg Arlan S, die strafrechterlijk werd vervolgd. De recente fraude rond plastisch chirurg H. Maas Geesteranus van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, die zijn operaties zwart “verkocht” en het failliet van een destijds befaamde cosmetische kliniek in Scheveningen na bekendmaking van belastingfraude.

    De NVPC gaat nu normen, en kwaliteitseisen opstellen waarbij men eigen falen kan verantwoorden en zich kan gaan verschuilen achter opleiding, training en regelgeving. Alsof er geen wet en regelgeving zou bestaan in de zorg. Volgens proberen zij deze normen, waar overigens niemand om gevraagd heeft, met hulp van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) op te leggen aan de concurrent, onder het motto” Plastisch chirurgen maken zich zorgen om het welzijn van de patiënt”. Wel humor dit, gezien de hierboven genoemde feiten! Verbeter de wereld en begin bij jezelf zou ik zeggen. Bovendien zijn andere verenigingen/beroepsbeoefenaren heel goed in staat om hun eigen boontjes de doppen.

    Het zou collega Cromheecke en zijn collega’s sieren hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en zich bezig te houden met de door de belastingbetaler gefinancierde (opleiding) plastisch reconstructieve chirurgie, onder het motto ”schoenmaker blijf bij je leest”.
    En laat ons dan maar liever met rust.

    Met vriendelijke groet,
    Robert Boonen"

  • Robert Boonen, arts, Rotterdam 16-05-2012 00:00

    "De NVPC is gestart in 2008 met een cosmetisch chirurgische opleiding. Dit is een mooi staaltje van window-dressing. Alsof er binnen andere beroepsgroepen en verenigingen geen aandacht wordt besteed aan esthetische geneeskunde en/of chirurgie? Collega Cromheecke geeft een uit de lucht gegrepen reactie die geen enkele grondslag heeft. Maar.. laten we dan eens kijken naar de feiten. Er zijn meer patiënten overleden zijn in handen van plastisch chirurgen dan bij anderen artsen : artikel: (ISSN:1076-0512/00/S15.00/0) . Het aantal Nederlandse tuchtzaken waarbij plastisch chirurgen betrokken zijn liegen er niet om : 1: uitspraak centraal tuchtcollege 26 januari 2010 tegen plastisch chirurg A, inzake een borstprothese, 2: Uitspraak regionaal tuchtcollege Eindhoven tegen plastisch chirurg M.Janssen inzake een bodylift operatie, waarna een 37 jarige patient overleed 3: Uitspraak Centraal Tuchtcollege tegen plastisch chirurg die een mislukte borstvergroting niet wilde verwijderen, tenzij de vrouw in kwestie eerst een zwijgcontract zou tekenen. 5: Vonnis van de rechtbank Maastricht dd 13 december 2010 waarin stichting Reinaert Kliniek werd veroordeeld voor een fout van Plastisch chirurg Y, die niet de zorg van een goed hulpverlener had geboden en de informed consent-verplichting had geschonden,6:Uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege te Zwolle over een plastisch chirurg met praktijk in Zevenaar die weigerde nazorg te leveren aan een vrouw na een ooglidcorrectie. In 2011 is privekliniek Centre Esthetique in Rotterdam tijdelijk door de inspectie gesloten omdat het niet aan de kwaliteitseisen (o.a. hygiene) voldeed.

    Intussen is het wel zo dat de door de NVPC geroyeerde leden gewoon doorgaan met hun praktijken en gevisiteerd worden door de NVPC. En dat er recent nog commerciële labia-correcties door een plastisch chirurg uit Haarlem via grouper op internet worden aangeboden (schandalig!). In de praktijk veranderd er dus niets!"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.