Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Eva Mulder
2 minuten leestijd
Wetenschap

Slechte naam antioxidanten niet terecht

2 reacties

Antioxidanten, zoals vitamine C en bètacaroteen, neutraliseren of vertragen de chemische activiteit van zuurstofradicalen. Dit leidde tot de veronderstelling dat alle ziektes die gepaard gaan met zuurstofradicalen, zoals COPD, ischemische reperfusieschade en het metabool syndroom, voorkomen of genezen kunnen worden met antioxidanten. Maar dit is dus een misvatting. Het initiële enthousiasme en de hoge verwachtingen van de werking van antioxidanten was gegrond op in vitro experimenten, terwijl er weinig bekend was over de biologische beschikbaarheid in vivo.

Een andere veronderstelling is dat antioxidanten niet werken als medicijn. Dit ligt volgens de auteurs genuanceerder. Antioxidanten werken niet zoals de meeste geneesmiddelen als een ‘silver bullet, specifiek op één receptor of op één enzym. Het zijn bioactieve middelen met vele effecten, en daarom is het lastig om het directe resultaat in een persoon te meten. ‘Je behandelt hypertensie niet met een bord tomatensoep, maar tomaten hebben wel een gunstig effect op vaatfunctie’, zegt Bast. Hij denkt dat bepaalde (ziekte)processen met antioxidanten in de goede richting kunnen worden gestuurd, waardoor ze gezondheidswinst opleveren. ‘In het Engels bestaat daar een mooie term voor: to tune up your metabolism. Dit past ook goed in het huidige begrip van gezond zijn. Dit is niet louter de afwezigheid van ziekte, maar een dynamisch proces om gezondheid te bevorderen’, vertelt Bast. ‘Antioxidanten dragen daar aan bij.’

Containerbegrip
Hierbij is het wel belangrijk de juiste antioxidant bij het juiste (pathologische) proces te vinden. ‘Antioxidant is een containerbegrip voor verschillende stoffen, maar elke soort antioxidant heeft unieke biochemische eigenschappen’, vertelt Bast. “We zijn beter af door de stoffen bij naam noemen en aan te geven wat ze doen. Dan wordt het ook duidelijk dat bijvoorbeeld niet elke antioxidant een beschermende factor op DNA heeft, en daarmee helpt rimpels te voorkomen.’

Alhoewel intoxicatie met een overdosis antioxidanten vrijwel onmogelijk is, gaat ‘hoe meer, hoe beter’ niet op. Uit onderzoek blijkt dat dagelijks 20mg bètacaroteen (de gemiddelde inname is 2 tot 7mg) zorgt voor een incidentiestijging van longkanker van 18 procent. De auteurs pleiten voor onderzoek naar de geschikte dosis van antioxidanten. Of de antioxidanten dan via voedsel of als supplement ingenomen worden, maakt geen verschil. Bast: ‘Natuurlijke antioxidanten zijn niet superieur aan gesynthetiseerde stoffen. Maar met gevarieerde voeding krijg je in principe alles binnen.’

Eva Mulder


Lees ook:

beeld: iStockphoto
beeld: iStockphoto
Wetenschap geneesmiddelen voeding voedingssupplementen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.