Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Nieuws

‘Marktmacht zorgaanbieders aanzienlijk’

7 reacties

Huisartsen en ziekenhuizen staan een stuk sterker in de onderhandelingen met zorgverzekeraars dan algemeen aangenomen. Dat stellen onderzoekers van het Rotterdamse instituut Beleid & Management Gezondheidszorg naar het mededingingsbeleid.

Het instituut Beleid & Management Gezondheidszorg (iBMG) van de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft willen onderzoeken hoe het staat met de machtsverhoudingen in de zorg. En: welke rol is weggelegd voor het markt- en mededingingstoezicht om ongelijkheid te voorkomen. Het instituut heeft het onderzoek verricht in opdracht van de farmaceutische afdeling van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Nederland (AmCham). De resultaten zijn vandaag gepresenteerd tijdens de bijeenkomst AmCham Zorgforum.

Het beeld van de ‘machtige zorgverzekeraars’ tegenover de ‘kwetsbare en afhankelijke zorgaanbieders’ strookt niet met de werkelijkheid, in ieder geval niet waar het gaat om huisartsen en ziekenhuizen. Daar geldt ‘eerder het omgekeerde’, luidt de conclusie in het rapport. ‘Ondanks dat enkele zorgverzekeraars op de lokale inkoopmarkt voor huisartsenzorg vaak een groot marktaandeel hebben en bovendien de contracten die de grootste zorgverzekeraar afsluit grotendeels worden gevolgd door de overige zorgverzekeraars, staan de huisartsen sterk in de onderhandelingen.’

Dat komt voornamelijk omdat de ‘vertrouwensrelatie’ tussen een patiënt en huisarts doorgaans veel sterker is dan die tussen verzekerde en zorgverzekeraar. Verzekeraars kunnen daarom ‘feitelijk niet heen’ om een contract met gevestigde huisartsen. Maar, erkennen de onderzoekers, voor de individuele huisarts is het lastig onderhandelen. Wat ontbreekt, is niet zozeer ‘marktmacht’, maar wel een collectief platform.

Ook ziekenhuizen hebben een stevige onderhandelingspositie. Anders ligt het bij de kleinschalige zelfstandige behandelcentra (zbc’s), waar de macht duidelijk meer in het voordeel ligt van de zorgverzekeraars. Tussen zorgverzekeraars en apothekers lijken de machtsverhoudingen beter in balans, concluderen de onderzoekers.

De onderzoekers hebben gesproken met een tiental ‘stakeholders’, onder meer van vertegenwoordigers van zorgverzekeraars, medisch specialisten, actiegroep ‘Het roer moet om’, de LHV en (kleine) ziekenhuizen. De onderzoekers denken dat de bestaande instrumenten in principe toereikend zijn voor markt- en mededingingstoezicht, alleen worden ze niet goed toegepast. De onvrede komt voort uit ‘overtoepassing’ (bij huisartsen) en ‘ondertoepassing’ (bij ziekenhuizen). De Autoriteit Consument & Markt (ACM) moet de bestaande regels beter gaan toepassen.

Marieke van Twillert

Het rapport: Goede zorginkoop vergt gezonde marktverhoudingen

© Shutterstock
© Shutterstock

Lees ook:

Nieuws LHV mededinging huisartsen zorgverzekeraars ziekenhuizen toezicht
  • Marieke van Twillert

    Marieke van Twillert werkt als journalist voor Medisch Contact. Arbeidsmarkt, levenseinde en e-health hebben haar speciale aandacht.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • W.J. Jongejan, huisarts n.p. , Woerden nl 04-04-2016 00:00

    "Het gaat hier om ordinair meerjarig lobbywerk van de Amerikaanse farmaceutische firma's via de Amerik. Kamer van Koophandel in Nederland. Reden is de in hun ogen restrictieve regelgeving door de overheid t.a.v. de vergoeding van medicatie en de gepercipieerde trage introductie van innovatieve medicatie. Zie verder: http://www.zorgictzorgen.nl/ordinair-lobbywerk-oorzaak-curieuze-publicatie-zorgmacht-huisartsen/"

  • Bart Bruijn, Huisarts, STREEFKERK Nederland 31-03-2016 00:00

    "Kom kom, Heer Algra, denk even een stapje verder. Dit is een door een verdachte organisatie besteld flutonderzoekje bij de Rotterdamse flutonderzoekjessupermarkt. Eigenlijk is dat alles wat je zou moeten weten over deze onzin.

    Kijk om u heen en u weet dat de uitkomst onzinnig is.

    Zie verder coll. Jongejan en Maes."

  • G K Mitrasing, Vogelvrije Huisarts, Amsterdam 31-03-2016 00:00

    "Heerlijk zo’n nietszeggende term als “Markmacht”; het mag dan onderdeel zijn van een discours die vooral neurotici onder de aanhangers van dit zorgstelsel gepapegaaid wordt. Een systeem dat zich sinds 10 jaar universeel en eeuwig probeert te verklaren, met veel nadruk, alsof het niet al te zeker van zichzelf is.. Ook lantaarnopstekers hebben hun beste tijd gehad."

  • H.B. Bruins, eens Huisarts, BODEGRAVEN Nederland 31-03-2016 00:00

    "In de ZorgVerzekeringsWet is de macht bij de verzekeraars gelegd om op basis van het concurrentiemodel zorgaanbieders tegen elkaar uit te spelen om zo de laagste prijs te bedingen. Na 10 jaar ZVW is duidelijk dat het niet werkt en zijn we weer gaan polderen met respect voor elkaars positie. Het "Roer moet om" heeft daar veel goed aangedaan. De uitdagingen in de gezondheidszorg kunnen we alleen maar samen oplossen en laten zich niet van bovenaf afdwingen."

  • W.J. Jongejan, huisarts n.p., Woerden nl 30-03-2016 00:00

    "Het is een curieus verhaal met een vreemde aanleiding en een nogal theoretisch economische redenatie. Wonderlijk dat de farmaceutische tak van de Amerikaanse Kamer van Koophandel de marktmacht van de huisarts wil weten. Blijkbaar denkt men dat de prescriptie van huisartsen volledig door de huisartsen nog zelf wordt bepaald en weten ze niet dat die voor een belangrijk deel niet meer over merkgeneesmiddelen gaat. Nooit gehoord dus van generieke substitutie blijkbaar of van preferentieel vergoedingsbeleid door zorgverzekeraars. Is het naïviteit of heeft hier iemand een andere agenda? Op het verhaal dat de aanzienlijke marktmacht van de huisartsen komt omdat zorgverzekeraars feitelijk niet om een contract heen kunnen met dezen is het nodige af te dingen Deze redenatie kan ook omgedraaid worden. In het contracteringsbeleid van zorgverzekeraars werd zoveel pressie uitgeoefend dat tot voor kort vrijwel geen huisarts contractloos door het leven durfde te gaan uit angst voor continuïteitsproblemen van zijn praktijk. Dat de verhouding huisarts/patiënt vele malen beter is dan die tussen zorgverzekeraar en patiënt is niet bepaald verrassend. Daar helpt geen wekenlange campagne in de dagbladen door Zorgverzekeraars Nederland tegen. In een bericht op SKIPR over dit AmCHam forum staat ook nog dat volgens de onderzoekers het huisartseninkomen in vergelijking met huisartsen in andere landen op een hoog niveau ligt. Dat het inkomen van de huisarts hier hoger zou zijn heeft in hoge mate ook te maken met de organisatie van de zorg in het buitenland. De gang rechtstreeks naar een specialist is in het buitenland zeer gewoon waardoor de huisarts daar moeite heeft tegen deze op te “concurreren”. De huisarts is in het buitenland ook nauwelijks een poortwachter van het gezondheidszorgsysteem. Het poortwachtersschap heeft door selectie op een laag niveau de zorg gemaakt tot wat die nu is. Het is ook de vraag of men omzet en inkomen in dit verhaal niet verward heeft."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.