Inloggen
Laatste nieuws
Bas Knoop
3 minuten leestijd
Nieuws

‘Geen directe link aantal zorgmijders en eigen risico’

8 reacties

De forse verhoging van het verplicht eigen risico in 2013 heeft niet een-op-een geleid tot meer mensen die afzien van zorg, de zogenaamde zorgmijders. Dat concluderen onderzoekers van onderzoeksinstituut Nivel, in een vandaag gepubliceerde studie naar zorgmijding.

In 2013 verhoogde het kabinet het verplicht eigen risico van 220 naar 350 euro. ‘Maar wij kunnen geen rechtstreeks verband leggen tussen de verhoging  van het eigen risico in 2013 en het percentage zorgmijders in de jaren daarna’, stelt Peter Groenewegen, directeur van het Nivel en een van de onderzoekers. ‘Zo simpel is het niet.’

In de afgelopen jaren ontstond er in politiek Den Haag en onder huisartsen regelmatig discussie over de vraag wat de gevolgen zouden zijn van het verhogen van het eigen risico op het aantal zorgmijders. Zo bleek uit een enquête in 2014 van de Landelijke Huisartsen Vereniging onder 992 huisartsen dat bijna de helft van de huisartsen wel eens had meegemaakt dat een patiënt om financiële redenen een  verwijzing naar het ziekenhuis naast zich neerlegde.

Op aandringen van een meerderheid van de Tweede Kamer gaf minister Schippers (Volksgezondheid) vorig jaar het Nivel de opdracht een onderzoek uit te voeren naar de aard en omvang van zorgmijding. De minister heeft altijd ontkend dat het aantal zorgmijders vanwege financiële redenen in de afgelopen jaren is toegenomen.

De conclusies van de Nivel-studie zijn gebaseerd op de resultaten van een enquête onder 4473 leden van het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het Nivel (respons 54,2%), data afkomstig uit de Nivel Zorgregistraties Huisartsen en de analyse van de declaratiegegevens van Vektis.

Uit het onderzoek komt onder meer naar voren dat het percentage mensen dat afziet van een bezoek aan de huisarts vanwege financiële redenen dit jaar rond de 3 procent ligt. ‘Dat percentage is sinds 2009 nauwelijks veranderd’, zegt Groenewegen. ‘Hoewel huisartsenzorg niet onder het eigen risico valt, vrezen sommige mensen de kosten van een eventuele doorverwijzing naar een medisch specialist.’ Meer dan de helft van de mensen (53%) die de huisarts mijden, doet dit omdat ze denken dat de klacht vanzelf overgaat.

Een andere conclusie van het onderzoek luidt dat het percentage mensen dat een verwijzing van de huisarts naar een medisch specialist niet opvolgde, in de afgelopen jaren is gestegen: van 20 procent in 2008 naar 27 procent in 2013. Groenewegen: ‘Maar de sterkste toename vond plaats in de jaren 2011 en 2012, terwijl de stijging in 2013, het jaar van de verhoging van het eigen risico tot 350 euro, relatief beperkt was (van 26 naar 27%, red.).

De Nivel-directeur stelt dat het percentage patiënten dat door de huisarts voorgeschreven geneesmiddelen niet ophaalt, in de afgelopen jaren ‘op en neer is gegaan’. In 2009 was dit nog 35 procent, in 2011 24 procent, om vervolgens in 2014 te stijgen naar 29 procent. ‘Dit zijn interessante statistieken, die voldoende vragen oproepen voor vervolgonderzoek’, vindt Groenewegen. ‘Het meest bijzondere resultaat uit het onderzoek vind ik het gegeven dat sinds 2008 het percentage mensen dat een verwijzing van de huisarts naar een medisch specialist niet opvolgde, altijd minimaal 20 procent is geweest. Curieus. Wat is daar de verklaring voor?’

Tegelijkertijd stelt het Nivel dat zijn onderzoek ook beperkingen kent. Zo is onduidelijk in welke mate de meest kwetsbare groepen Nederlanders zorg mijden. Zij ontbreken in het consumentenpanel van het Nivel. Ook kunnen de onderzoekers geen uitspraken doen over de effecten van de stijging van het eigen risico in 2014 (naar 360 euro) en 2015 (naar 375 euro) op het percentage zorgmijders. Data over het percentage mensen dat een verwijzing van de huisarts niet opvolgt, is slechts beschikbaar tot en met 2013. Voor het ophalen van geneesmiddelen zijn gegevens bekend tot en met 2014.

De LHV laat in een reactie op haar eigen website weten dat zij na publicatie van het NIVEL-onderzoek het ‘probleem van zorgmijden onveranderd groot’ blijft vinden. ‘Mensen ervaren overduidelijk financiële drempels  om de zorg te vragen die ze nodig hebben’, stelt LHV-bestuurslid Paulus Lips. ‘Door zorg te mijden, lopen mensen onnodig lang rond met klachten, staan langer dan nodig langs de lijn en lopen het risico op complicaties.’

Bas Knoop @bknoop

Onderzoeksrapport NIVEL

 

Beeld: Shutterstock
Beeld: Shutterstock
Lees ook:
Nieuws LHV eigen risico Nivel zorgmijden
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.