Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Achter het nieuws

‘Gebruik feedback patiënten voor herregistratie’

22 reacties
Getty Images
Getty Images

Neem het patiëntperspectief mee in de beoordeling van het functioneren van artsen. Sterker nog: laat patiëntbeoordelingen een rol spelen bij de herregistratie van artsen in hun specialisme. Dat stelt gezondheidswetenschapper Carolin Sehlbach (MUMC+) voor in haar onderzoek naar het herregistratiesysteem voor artsen.

In haar proefschrift vergelijkt Sehlbach de herregistratiesystemen van tien verschillende Europese landen – en stelt vast dat deze onderling aanzienlijk van elkaar verschillen. De doelstellingen van de herregistratie lopen uiteen en ook de procedures en criteria om de deskundigheid van artsen te beoordelen. In haar onderzoek keek de Maastrichtse promovendus, die van oorsprong uit Duitsland komt, met bijzondere aandacht naar de rol van patiëntbeoordelingen in de herregistratiesystemen.

Naar aanleiding van deze vergelijking stelt Sehlbach dat in Nederland (en daarbuiten) de rol van patiënten bij het beoordelen van het functioneren van artsen nog erg beperkt is. Volgens Sehlbach kunnen patiënten hierin juist een belangrijke bijdrage leveren. Zeker als het gaat om competenties als communicatie of professioneel gedrag. De onderzoeker stelt vast dat er een toenemende druk op medisch specialisten bestaat om maatschappelijke verantwoording af te leggen over hun handelen. Daarom zou het wat haar betreft een goed idee zijn om de transparantie van het herregistratieproces te verhogen door patiëntperspectieven mee te nemen in de beoordeling van het functioneren van de arts. ‘We zien nu dat patiënten hier weinig tot geen stem in hebben, er wordt weinig naar de mening van patiënten gekeken’, licht Sehlbach toe. ‘Maar patiënten zijn goed in staat hun mening te geven over een consult met hun arts en vaak willen ze dat ook. Het gaat immers over hén. Een oordeel over het medisch-inhoudelijk handelen is misschien lastig, maar ze kunnen wel feedback geven over de communicatie, de samenwerking en de professionele houding van de arts. Ik vind dat de patiënten daar ook wel recht op hebben.’ Of artsen het zelf ook zien zitten om in het kader van hun herregistratie feedback te vragen heeft Sehlbach niet onderzocht. Zij heeft hier vooral patiënten over geïnterviewd.

Altijd gekleurd

Het vragen van feedback aan patiënten is niet nieuw. Diverse zorgaanbieders werken bijvoorbeeld met PROM’s (patient reported outcome measures), waarin met vragenlijsten wordt onderzocht hoe het gaat met de patiënten en wat zij vinden van de geleverde zorg.

Naast gevráágde feedback is er ook de ongevraagde feedback van patiënten op websites als ZorgkaartNederland. Een ontwikkeling waarmee artsen in Nederland niet onverdeeld gelukkig zijn. Juist naar dit soort onlineplatforms is, volgens de aanbevelingen van Sehlbach, onderzoek nodig, om vast te stellen of ze bruikbaar zijn als bron voor feedback van patiënten als het gaat om de competentieontwikkeling van artsen. Sehlbach: ‘ZorgkaartNederland zou een bron van informele feedback kunnen zijn. Er is in de media veel negatieve aandacht geweest voor deze website: de inhoud van de recensies is moeilijk te controleren en het is onduidelijk wat er aan de uitspraken ten grondslag ligt. Maar de reacties op Zorgkaart zijn niet louter negatief, patiënten zijn vaak ook juist heel positief.

Ik kan me zo voorstellen dat een arts ook al heel veel leert als hij regelmatig patiënten om feedback vraagt. Natuurlijk is die ook sterk afhankelijk van de context. Bepaalde gebeurtenissen kunnen heftige emoties oproepen en feedback van patiënten is daarom altijd gekleurd. Het gaat erom dat de arts erop kan reflecteren. Herkent hij zich in de feedback? Praat hij erover met collega’s en herkennen die de genoemde arts in het geschetste beeld?’

Niet verplicht

Het is in Nederland al mogelijk patiëntenfeedback te betrekken in het herregistratieproces. Sinds 1 januari 2020 is het voor geneeskundig specialisten en profielartsen verplicht elk jaar stil te staan bij het eigen functioneren en dit vast te leggen in een persoonlijk ontwikkelplan. Volgens een woordvoerder van het College Geneeskundige Specialismen zit de ‘suggestie’ om bij de herregistratie het patiëntenperspectief meer te betrekken in die aanpassing van het herregistreren. Artsen kúnnen het perspectief van patiënten betrekken bij de periodieke zelfreflectie. Het is niet verplicht, iedere arts bepaalt volgens het CGS zélf of het nuttig is. De bedoeling is om een mix van mensen met een verschillende achtergrond erbij te betrekken. Soms is het al meegenomen in de evaluatiemethodiek die wordt gebruikt. Het Verenigd Koninkrijk is het enige land waar patiëntenfeedback een formele rol speelt in het herregistratieproces (zie tabel). Wel merkt Sehlbach in haar proefschrift op dat Britse artsen ertoe neigen vooral feedback te vragen aan patiënten (én collega-artsen) van wie ze positieve feedback verwachten, om zo kritiek te vermijden.

Herregistratie in Europa

In haar onderzoek bracht Sehlbach de herregistratiesystemen van tien Europese landen in kaart. Het doel van herregistratie komt in de meeste landen overeen: het waarborgen van kwaliteit van zorg door artsen regelmatig te evalueren en hen te ondersteunen in het levenslang leren. Sehlbach stelt vast dat de systemen veel van elkaar verschillen. Ze geeft geen rangorde aan in welk systeem ‘het best’ is. Ook is nog onduidelijk óf en welke invloed formele herregistratiesystemen hebben op het functioneren van individuele artsen.

Zou Sehlbach het vragen van feedback aan patiënten dan verplicht willen stellen voor de herregistratie? Sehlbach: ‘Ik vind het lastig om te zeggen hoe gróót de rol van patiëntenfeedback precies moet worden. Ik denk niet dat de herregistratie ervan zou moeten afhangen; er spelen nog veel meer factoren mee. Ik ben een onderzoeker, geen beleidsmaker en ook geen arts. Het is dus niet aan mij om te zeggen dat een arts niet geherregistreerd mag worden, als hij weigert patiënten feedback te vragen over zijn handelen. Wel gaan bij mij dan alarmbellen rinkelen. Waarom wil zo’n arts dat niet? In de zorg gaat het om de zorggebruikers. Waarom zou je hen er níét bij betrekken?’ 


Download dit artikel (PDF)

Achter het nieuws
  • Simone Paauw

    Simone Paauw (1978) werkt sinds april 2008 als journalist bij Medisch Contact. Ze interviewt het liefst de ‘gewone’ arts met een bijzonder verhaal en neemt graag een kijkje in de praktijk.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Arjen Göbel, Huisarts, Amstelveen 19-02-2020 18:59

    "Er kwam toen een moment dat ik dacht: maar ík ben toch degene die 160.000 consulten heeft gedaan, 11.000 visites, 100.000 telefoontjes, 35 euthanasieën, 1000 ANW-diensten, 400 nascholingen, 144 terugkomdagen en 180 FTO's en DTO's?
    En dat allemaal ná 12 jaar wetenschappelijke opleiding?

    Zou ik dan van de mening van een 'selecte groep' anderen moeten laten afhangen of ik het goed doe en zelfs of ik me mag herregistreren of niet?

    Vanuit mijn ervaring zou ik juist goed aan een ander kunnen uitleggen 'hoe het moet'. Maar wat er gebeurt is het omgekeerde, namelijk dat ik van allerlei gedragswetenschappers, journalisten, keuringsinstanties en andere goedbedoelende buitenstaanders te horen krijg dat het goed zou zijn als ik wat meer zou 'reflecteren' op 'wat mensen van mij vinden'.

    We weten heel goed wat patiënten van ons vinden, maar zoals Bart Bruijn al terecht opmerkt hangt dat vaak sterk af van of mensen hun zin krijgen. Goede communicatie voorkomt een hoop ellende, maar helaas niet alles, en daarom is er altijd wel iets te mopperen op de dokter hoe goed die ook zijn best doet, tot tuchtzaken aan toe.

    Nee, wordt er dan gezegd, maar er valt altijd wat te leren en te verbeteren. Akkoord, maar ik práát met mijn patiënten, ik hoef ze niet een enquête te laten invullen om te weten te komen wat ze van me vinden. Bovendien is het niet zo belangrijk wat ze van me vinden, als ik mijn werk maar goed doe! En dat gaat veel verder dan wat iemand er van 'vindt', hoe fijn ik het overigens ook vind om aardig gevonden te worden en goed en uitgebreid met mijn patiënten te communiceren, simpelweg omdat ik dat belangrijk en leuk vind.

    Overigens: bij mijn laatste herregistratie werd ik gevisiteerd door een nog niet zo lang geleden afgestudeerde huisarts die toevallig een paar jaar daarvoor bij mij had gewerkt als HIDHA en die nu visitatiemedewerker was geworden. We vonden het allebei enerzijds amusant en anderzijds licht gênant.

    Tekenend voor de stand van zaken...
    "

  • Thomas Müller, Uroloog, Drachten 19-02-2020 18:35

    "Wat collega van Veen zegt. Het grootste podium voor mensen van zij.
    Ik hoor eigenlijk alleen nog maar “verplicht” en “moet” in het artsennieuws. “Moet de meldcode invoeren”, “verplicht donorregister ster raadplegen”, “moet het reanimatiebeleid, de allergieën , de actuele medicatie enz. actualiseren”. en wel heel vaak door niet-medici. Ik voldoe nu al dagelijks niet meer aan wat ik allemaal “moet” afvinken, “verplicht” had moeten vragen - daar kan een meer ook nog wel bij. Zoals in het artikel staat leidt het net als in GB alleen maar tot wenselijke antwoord, alles andere betekend licentie weg. Topsysteem. "

  • Arjen Göbel, Huisarts, Amstelveen 19-02-2020 18:29

    "Het past in het plaatje dat tegenwoordig alles beoordeeld wordt. Als je je nieuwe kapsel op facebook zet krijg je commentaren variërend van 'leuk' tot 'waauw' en 'wat een rotkop'. Liedjes zingen op televisie kan alleen in wedstrijdformaat. De leukste reclame krijgt een gouden Loekie, de beste film een Oscar, en de auto van het jaar en de medewerker van de maand kennen we ook allemaal. Ook positief oordelen is oordelen.
    Maar als oordelen de bedoeling heeft om kaf van koren te scheiden zoals bij het patiëntenoordeel bij herregistratie van een arts, wordt het een onzalig idee.

    Ik ben nu 23 jaar huisarts en loop soms met mijn ziel onder mijn arm bij het besef dat ik in mijn moeilijkste momenten eigenlijk totaal alleen sta. Bij emotionele gesprekken in de spreekkamer, bij slechtnieuwsgesprekken, bij euthanasie, bij diagnostische dilemma's, bij tuchtzaken, of als ik na 15 uur werken om 12 uur 's avonds op de bank plof. Ik had vorig jaar een verschrikkelijke tuchtzaak over iets niet-medisch waarbij de klager me beschuldigde van allerlei zaken die pertinent onwaar waren. Zó onwaar dat je niet eens kan uitleggen hoe erg. Toch regionaal berispt. Later Centraal teruggedraaid naar waarschuwing omdat ik iets niet zorgvuldig geformuleerd had in het dossier. Anderhalf jaar ellende, twijfel, woede. In kleine kring verwerkt.

    Wat me toen duidelijk is geworden is dat áls een patiënt kwaad wil, je als arts echt enorm de pineut kan zijn. Slachtoffer van kwade wil die veel verder gaat dan 'teleurstelling en emotie bij de patiënt'. Klagers kunnen grof zijn, vals, en je met kwade bedoelingen aan de paal nagelen omdat ze ergens hun zin niet kregen. De meeste mensen zijn hartstikke aardig, maar die hoor je vaak niet of die geven aan de balie hun complimenten.

    Na de tuchtzaak kwam een moment dat ik iets te laat was met herregistreren (door de stress een jaar niks aan gedaan alhoewel eigenlijk zo'n tuchtzaak alleen al 250 nascholingspunten zou moeten opleveren).

    Wordt vervolgd"

  • W.J. Duits, bedrijfsarts, Houten 19-02-2020 14:10

    "Het lijkt me geen criterium voor de herregistratie. Feedback van de patiënt is interessant om te weten, het kan je als arts richting geven in je verbetertrajecten of Personal Ontwikkelings Plan, of hoe we het nu ook noemen. Als je de herregistratie er afhankelijk van maakt, dat lijkt me een heel slecht idee."

  • Rick van den Doel, Huisarts, Amsterdam 19-02-2020 13:03

    "Kansloos plan. De individuele evaluatie zoals deze op dit moment vanuit het NHG gefaciliteerd wordt voorziet al in verplichte feedback van patiënten. De mensen die deze module hebben moeten doorlopen in mijn omgeving ervaren vooral erg veel stress vanwege weer een extra verplichting. De leerpunten die ze uit deze evaluatie halen wegen voor de meesten niet op tegen de ondervonden rompslomp en kosten.

    En zorgkaart Nederland als goed hulpmiddel om van te leren? Dat klinkt als een slechte grap. De gemiddelde zorgverlener heeft op deze website gemiddeld 3 maal feedback ontvangen en deze feedback komt over het algemeen voort uit frustratie die patiënten voelen omdat ze niet altijd hun zin kunnen krijgen. Niet erg representatief dus.

    Ik begrijp niet zo goed waarom de verplichte intervisie en FTO bijeenkomsten plus de urenregistratie niet voldoende zijn en waarom we denken dat we met weer een extra tijdrovend instrument de kwaliteit van individuele zorgverleners (die gemiddeld genomen in Nederland al vrij hoog is) kunnen verbeteren."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.