Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Achter het nieuws

‘Gebruik feedback patiënten voor herregistratie’

22 reacties
Getty Images
Getty Images

Neem het patiëntperspectief mee in de beoordeling van het functioneren van artsen. Sterker nog: laat patiëntbeoordelingen een rol spelen bij de herregistratie van artsen in hun specialisme. Dat stelt gezondheidswetenschapper Carolin Sehlbach (MUMC+) voor in haar onderzoek naar het herregistratiesysteem voor artsen.

In haar proefschrift vergelijkt Sehlbach de herregistratiesystemen van tien verschillende Europese landen – en stelt vast dat deze onderling aanzienlijk van elkaar verschillen. De doelstellingen van de herregistratie lopen uiteen en ook de procedures en criteria om de deskundigheid van artsen te beoordelen. In haar onderzoek keek de Maastrichtse promovendus, die van oorsprong uit Duitsland komt, met bijzondere aandacht naar de rol van patiëntbeoordelingen in de herregistratiesystemen.

Naar aanleiding van deze vergelijking stelt Sehlbach dat in Nederland (en daarbuiten) de rol van patiënten bij het beoordelen van het functioneren van artsen nog erg beperkt is. Volgens Sehlbach kunnen patiënten hierin juist een belangrijke bijdrage leveren. Zeker als het gaat om competenties als communicatie of professioneel gedrag. De onderzoeker stelt vast dat er een toenemende druk op medisch specialisten bestaat om maatschappelijke verantwoording af te leggen over hun handelen. Daarom zou het wat haar betreft een goed idee zijn om de transparantie van het herregistratieproces te verhogen door patiëntperspectieven mee te nemen in de beoordeling van het functioneren van de arts. ‘We zien nu dat patiënten hier weinig tot geen stem in hebben, er wordt weinig naar de mening van patiënten gekeken’, licht Sehlbach toe. ‘Maar patiënten zijn goed in staat hun mening te geven over een consult met hun arts en vaak willen ze dat ook. Het gaat immers over hén. Een oordeel over het medisch-inhoudelijk handelen is misschien lastig, maar ze kunnen wel feedback geven over de communicatie, de samenwerking en de professionele houding van de arts. Ik vind dat de patiënten daar ook wel recht op hebben.’ Of artsen het zelf ook zien zitten om in het kader van hun herregistratie feedback te vragen heeft Sehlbach niet onderzocht. Zij heeft hier vooral patiënten over geïnterviewd.

Altijd gekleurd

Het vragen van feedback aan patiënten is niet nieuw. Diverse zorgaanbieders werken bijvoorbeeld met PROM’s (patient reported outcome measures), waarin met vragenlijsten wordt onderzocht hoe het gaat met de patiënten en wat zij vinden van de geleverde zorg.

Naast gevráágde feedback is er ook de ongevraagde feedback van patiënten op websites als ZorgkaartNederland. Een ontwikkeling waarmee artsen in Nederland niet onverdeeld gelukkig zijn. Juist naar dit soort onlineplatforms is, volgens de aanbevelingen van Sehlbach, onderzoek nodig, om vast te stellen of ze bruikbaar zijn als bron voor feedback van patiënten als het gaat om de competentieontwikkeling van artsen. Sehlbach: ‘ZorgkaartNederland zou een bron van informele feedback kunnen zijn. Er is in de media veel negatieve aandacht geweest voor deze website: de inhoud van de recensies is moeilijk te controleren en het is onduidelijk wat er aan de uitspraken ten grondslag ligt. Maar de reacties op Zorgkaart zijn niet louter negatief, patiënten zijn vaak ook juist heel positief.

Ik kan me zo voorstellen dat een arts ook al heel veel leert als hij regelmatig patiënten om feedback vraagt. Natuurlijk is die ook sterk afhankelijk van de context. Bepaalde gebeurtenissen kunnen heftige emoties oproepen en feedback van patiënten is daarom altijd gekleurd. Het gaat erom dat de arts erop kan reflecteren. Herkent hij zich in de feedback? Praat hij erover met collega’s en herkennen die de genoemde arts in het geschetste beeld?’

Niet verplicht

Het is in Nederland al mogelijk patiëntenfeedback te betrekken in het herregistratieproces. Sinds 1 januari 2020 is het voor geneeskundig specialisten en profielartsen verplicht elk jaar stil te staan bij het eigen functioneren en dit vast te leggen in een persoonlijk ontwikkelplan. Volgens een woordvoerder van het College Geneeskundige Specialismen zit de ‘suggestie’ om bij de herregistratie het patiëntenperspectief meer te betrekken in die aanpassing van het herregistreren. Artsen kúnnen het perspectief van patiënten betrekken bij de periodieke zelfreflectie. Het is niet verplicht, iedere arts bepaalt volgens het CGS zélf of het nuttig is. De bedoeling is om een mix van mensen met een verschillende achtergrond erbij te betrekken. Soms is het al meegenomen in de evaluatiemethodiek die wordt gebruikt. Het Verenigd Koninkrijk is het enige land waar patiëntenfeedback een formele rol speelt in het herregistratieproces (zie tabel). Wel merkt Sehlbach in haar proefschrift op dat Britse artsen ertoe neigen vooral feedback te vragen aan patiënten (én collega-artsen) van wie ze positieve feedback verwachten, om zo kritiek te vermijden.

Herregistratie in Europa

In haar onderzoek bracht Sehlbach de herregistratiesystemen van tien Europese landen in kaart. Het doel van herregistratie komt in de meeste landen overeen: het waarborgen van kwaliteit van zorg door artsen regelmatig te evalueren en hen te ondersteunen in het levenslang leren. Sehlbach stelt vast dat de systemen veel van elkaar verschillen. Ze geeft geen rangorde aan in welk systeem ‘het best’ is. Ook is nog onduidelijk óf en welke invloed formele herregistratiesystemen hebben op het functioneren van individuele artsen.

Zou Sehlbach het vragen van feedback aan patiënten dan verplicht willen stellen voor de herregistratie? Sehlbach: ‘Ik vind het lastig om te zeggen hoe gróót de rol van patiëntenfeedback precies moet worden. Ik denk niet dat de herregistratie ervan zou moeten afhangen; er spelen nog veel meer factoren mee. Ik ben een onderzoeker, geen beleidsmaker en ook geen arts. Het is dus niet aan mij om te zeggen dat een arts niet geherregistreerd mag worden, als hij weigert patiënten feedback te vragen over zijn handelen. Wel gaan bij mij dan alarmbellen rinkelen. Waarom wil zo’n arts dat niet? In de zorg gaat het om de zorggebruikers. Waarom zou je hen er níét bij betrekken?’ 


Download dit artikel (PDF)

Achter het nieuws
  • Simone Paauw

    Simone Paauw (1978) werkt sinds april 2008 als journalist bij Medisch Contact. Ze interviewt het liefst de ‘gewone’ arts met een bijzonder verhaal en neemt graag een kijkje in de praktijk.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Arjen Göbel, Huisarts, Amstelveen 19-02-2020 22:45

    "@Kees Geelen:
    Het feit dat feedback leerzaam is, is niet hetzelfde als dat een ander dat mag gebruiken om mij te beoordelen.
    Ik vind feedback van mijn kinderen over mijn vaderschap ook fijn, maar ik ga sommige dingen daardoor niet veranderen. Alle feedback in het leven is leerzaam: op je functioneren als ouder, als mens, als vriend, als partner en dus ook als dokter.
    Maar ik durf te stellen dat ik inmiddels met ruime ervaring een vak beheers en dat ik dat - zeker gezien de vele wisselende situaties met vele heel verschillende mensen waarin je als dokter terecht komt - naar behoren doe.

    Ik besteed veel tijd aan patiënten, ik luister, ik voer een tweerichtinggesprek, ik pas shared decision making toe, ik hanteer een adequaat diagnose- en behandelproces, ik ben zo correct en vriendelijk mogelijk en ben in staat mijn verontschuldigingen welgemeend aan te bieden als er iets niet naar wens is verlopen. En TOCH, zullen er altijd mensen zijn die op een bepaalde manier feedback geven - zowel positief als negatief - waar ik slechts om kan glimlachen omdat ik weet wat er op dat moment in de spreekkamer gebeurde, omdat ik weet hoe iemand is, omdat ik weet hoe mensen soms regelrecht aan de haal gaan met hun uit de hand gelopen mening over iets kleins - zowel negatief als positief! Mensen kunnen dankbaar zijn voor een verwijzing maar net zo makkelijk boos als ze die niet 'krijgen'.

    Bij de 140.000 consulten die ik gedaan heb was niemand aanwezig behalve ikzelf en de patiënt. Geen mensen van zorgkaart Nederland, geen gedragswetenschappers, geen visiteurs, NIEMAND. Er is maar één iemand die weet wat de rode draad, de gemene deler van al die consulten is en dat ben ikzelf. Het gaat om die rode draad, niet om een incidentele positieve of negatieve ervaring van iemand die dat presenteert als 'feedback'.

    Ik vertrouw inmiddels op mijn zelfkritisch vermogen en ben trots op mijn rode draad. Ik baal ervan dat we die trots kwijtraken en altijd maar te horen krijgen dat het beter kan.
    "

  • Anoniem, Co-assistent 19-02-2020 21:55

    "Onwaarschijnlijk wat een slecht plan. Zoals eerder al terecht opgemerkt komen deze plannen altijd van niet-medici. En men slikt het als zoete koek. Artsen zijn bij definitie schuldig in plaats van andersom. Wie recent zijn coschappen gelopen heeft kan beamen dat zelfs feedback van professionals in het vak regelmatig de plank mis slaat.

    Laten we patiënten niet de macht over ons leven = herregistratie geven. Dan krijgen we dezelfde toestand als in Amerika, waar alles draait om patient satisfaction. De patiënt mag geen pijn hebben, anders krijgt het ziekenhuis een slechte rating (of jij als arts persoonlijk), geef deze patiënt dan nog maar wat OxyContin.

    Zoals een Amerikaanse arts laatst op internet terecht opmerkte (en ik vrees dat die stelling ook steeds meer op NL van toepassing is) dat de PR van ons vak onwaarschijnlijk slecht is geworden, en we ons moeten afvragen hoe we op dit niveau zijn belandt.

    Tot slot; laten we ervoor zorgen dat artsen niet veroordeeld worden dat zij bij voorbaat slechte zorg te leveren en dus feedback nodig hebben van patiënten. Laten we een systeem bedenken waar slechte zorg aangekaart kan worden waar door professionals naar gekeken wordt... o wacht die is er al"

  • Kees Geelen, Bedrijfsarts, Cochrane (AB) 19-02-2020 21:52

    "Een goed overzichtsartikel roept veel emotie op. Het artikel geeft een overzicht van ons en onze buurlanden. De discussie gaat over wie over wie mag oordelen en wat een (negatief) oordeel kan betekenen.

    IK zou de politici de eerste oproep om er naar te kijken maar laten negeren. Deze discussie kunnen wij beter binnen de KNMG voeren. Het is onze verantwoordelijkheid om zelf een voorstel te doen over de mate/ waarde/ plaatsbepaling van patiënten (cliënten) feedback voor ons handelen.

    Zelf zie ik in het kader van de visitatie per 5 jaar een enquête over mijn functioneren. Ik stuur dit altijd at random uit, dus zonder te kijken wie er positief en wie er negatief zou kunnen zijn. Ik vind tot nu toe het commentaar leerzaam.

    Meer feedback zou ik op prijs stellen. Het helpt de kwaliteit van handelen en het versterkt waarschijnlijk het effect van je adviezen. In de psychologie is dit effect al eens aangetoond."

  • GJ Bonte, Neuroloog, Dalfsen 19-02-2020 21:09

    "@Göbel: Godallemachtig. Maar: zo is het! Niets aan toe te voegen.

    Dames Bussemaker, Smeets en Evers: lezen jullie even mee met de reactie van deze huisarts? Krijgen jullie niet het schaamrood op de kaken?

    Amen!"

  • Wim Jacobs, Huisarts, Ottersum 19-02-2020 20:31

    "Collega van den Doel heeft gelijk. In de herregistratie van huisartsen zit al een enquete voor 40 patiënten.
    Zorgkaart Nederland kan een (a) sociaal medium zijn om genoegen en ongenoegen van patiënten te uiten. Niet geschikt voor herregistratie.

    Uit herregistratie NHG :


    De vormgeving en uitvoering van visitatie als herregistratie-eis is in handen van het Nederlands Huisartsen Genoot- schap (NHG). We zijn de afgelopen jaren bezig geweest met de invulling ervan, vertelt Rob Dijkstra, huisarts en bestuursvoorzitter NHG. De visitatie
    – of: evaluatie van het individueel functioneren – bestaat uit een vragenlijst voor de huisarts zelf, een vragenlijst voor collega’s en een vragenlijst voor patiënten. Op basis van de uitkomsten van die drie volgt een gesprek met een ‘erkend gespreksleider’.

    "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.