Inloggen
Laatste nieuws
Cees Renckens
6 minuten leestijd
recht

Btw-vrijstelling alternatieven schaadt de zorg

6 reacties

OPINIE

Rechterlijke uitspraken dragen bij aan misleiding van de patiënt

Volgens de rechter leveren alternatieve genezers even goede diensten als reguliere artsen en dienen zij daarom te zijn vrijgesteld van btw-heffing. Onbegrijpelijk dat rechters zonder inhoudelijke kennis van zaken tot zo’n oordeel komen. En schadelijk bovendien, vindt Cees Renckens.

Tot 2013 leek de fiscale positie van alternatieve genezers overzichtelijk. Zorgverleners met een BIG-inschrijving waren vrijgesteld, zelfs als zij methoden in praktijk brachten, die geen deel uitmaakten van hun reguliere opleiding. Niet BIG-geregistreerden als chiropractors, magnetiseurs, klassiek homeopaten, reikimeesters en osteopaten betaalden het hoge btw-tarief van, toen nog, 19 procent. Volgens de gewijzigde Wet op de omzetbelasting geldt de btw-vrijstelling namelijk vanaf 2013 niet meer ‘…als die zorg wordt verleend door beroepsbeoefenaren die wel een in of bij de Wet BIG geregelde beroepsopleiding hebben voltooid, maar zorg verlenen op basis van een aanvullende opleiding die niet BIG-gereguleerd is. Tot deze niet-reguliere behandelwijzen worden onder meer gerekend acupunctuur, osteopathie en chiropractie’.

Gelijkwaardig geacht
Al voor 2013 procedeerden alternatieve genezers tegen de hen opgelegde aanslagen en zij deden dat met aanzienlijk succes. De kern van hun argumentatie was steeds dat de door hen toegepaste alternatieve behandelwijze ook door artsen of andere BIG-geregistreerden werd toegepast en dat de kwaliteit van de door de alternatieve therapeut geboden therapie daaraan kwalitatief gelijkwaardig was. Met deze redenering verkreeg in 2007 een niet BIG-geregistreerd osteopaat vrijstelling van btw omdat volgens de rechter osteopathie door arts-osteopaten niet beter was dan die van de klagende partij.1 Deze manier van redeneren kreeg pas echt de wind mee na een tot aan het Europese Hof van Justitie uitgevochten juridische strijd van de Soester fysiotherapeut Solleveld, die naast andere alternatieve behandelwijzen ook ‘stoorvelddiagnostiek’ praktiseert. De Hoge Raad stelde vast dat eventuele stoorvelddiagnostiek door een arts vrijgesteld zou zijn van btw-heffing, en dat er geen reden was om aan te nemen dat er aanzienlijk verschil in de kwaliteit van deze diagnostiek zou bestaan, wie hem ook toepast. En identieke behandelingen moeten fiscaal identiek behandeld worden, het beginsel van de zogenaamde fiscale neutraliteit.2 De zaak werd terugverwezen naar het Haagse Gerechtshof, dat in juni 2009 bepaalde dat Solleveld geen btw hoefde te betalen.3

De Hoge Raad

stelde een magnetiseur

vrij van btw-betaling

 
In 2013 werd de zorg van een gestalttherapeut met een opleidingsachtergrond als maatschappelijk werker, die daarnaast talrijke aanvullende opleidingen had doorlopen, maar niet in het BIG-register was opgenomen, als gelijkwaardig aan die van BIG-geregistreerde en universitair opgeleide psychologen beoordeeld. De gestalttherapeut hoefde geen btw te betalen.4

Eveneens in 2013 werd een zonder BIG-inschrijving praktiserende zelfstandig kinesiologe, die bij haar werk gebruikmaakt van spiertesten om energetische onbalans vast te stellen en deze vervolgens met onder meer acupunctuur en orthomoleculaire middelen te behandelen, onder verwijzing naar het Solleveld-arrest vrijgesteld van btw-heffing. Haar prestaties werden gelijkwaardig geacht aan die van huisartsen en fysiotherapeuten.5

In maart 2015 werd door de Hoge Raad geoordeeld dat een magnetiseur uit de regio Breda vrijgesteld mocht worden van btw-betaling omdat zijn diensten, bestaande uit magnetiseren en ‘psychotherapie’, gelijkwaardig mochten worden geacht aan die van psychologen en psychiaters. Al deze uitspraken hadden nog betrekking op de periode van voor 2013.6 De meerderheid van niet BIG-geregistreerden bleef gewoon btw afdragen.

Overbodige luxe
Bovenvermelde uitspraken zullen bij medici twijfel hebben doen rijzen over de bekwaamheid van rechters in het beoordelen van de waarde van alternatieve behandelmethoden. Dat niet alleen, kennelijk worden ook de kwaliteitsgaranties die een BIG-registratie met zich meebrengt (accreditatie door de NVAO en verplichte periodieke herregistratie) door deze rechters als overbodige luxe beschouwd. Het Nuffic, de organisatie die buitenlandse opleidingen en hun diploma’s beoordeelt en kan gelijkstellen aan Nederlandse, kan zichzelf wel opheffen: de rechter is niet geïnteresseerd in zijn expertise!

De nieuwe regelgeving is duidelijk en de vraag of artsen en niet-artsen die eenzelfde alternatieve geneeswijze beoefenen gelijkwaardige prestaties leveren hoeft niet meer te worden beantwoord. Beide categorieën aanbieders werden immers nu btw-plichtig. De vrijgestelde moet een BIG-geregistreerde opleiding hebben gevolgd, terwijl de beoefende alternatieve geneeswijze deel moet uitmaken van een aanvullende opleiding die BIG-gereguleerd is. Dergelijke opleidingen kent ons land niet.

Bezwaarschriften
Al snel werden door aanbieders van alternatieve geneeswijzen de eerste bezwaarschriften tegen de btw-heffingen over 2013 ingediend. De eerste kwam van een chiropractor uit de regio Breda. De wet noemt de chiropractie expressis verbis als zijnde niet vrijgesteld van btw. De chiropractor maakte aannemelijk dat chiropractie ‘in concurrentie staat’ met fysiotherapie, die wel is vrijgesteld. Belanghebbende zou ‘ook voldoende kwaliteitsniveau’ hebben, waarop de rechtbank belanghebbende teruggaaf van omzetbelasting verleende.7

Terwijl de belastingdienst begin september besloot af te zien van een eerder aangekondigd hoger beroep tegen deze uitspraak, werd er medio september al in een hoger beroep uitspraak gedaan in een andere zaak, die ook in de regio Breda diende. Een arts-acupuncturist maakte bezwaar tegen de btw-heffing die hem over 2013 was opgelegd. De belastingdienst wees zijn bezwaar af, waarna hij gesteund door de NAAV (Nederlandse Artsen Acupunctuur Vereniging) een gerechtelijke procedure begon. De memorie van toelichting bij de wet noemt acupunctuur expliciet een geneeswijze die niet is vrijgesteld van btw-heffing, een gegeven dat in 2013 nog eens in antwoord op Kamervragen werd bevestigd. De rechter stelde vast dat betrokkene aanvullend een acupunctuuropleiding had gevolgd. De rechtbank oordeelde dat acupunctuur onderdeel vormt van de artsenstudie in Utrecht en Groningen en dat de opleiding van belanghebbende zeker hetzelfde niveau had en dat die opleiding in het verlengde ligt van en een evidente verdieping vormt op de initiële opleiding tot arts. Hij werd vrijgesteld van btw-heffing.8

De uitspraken zijn

als frivool te kwalificeren 

Misleiding
Nu het Hof te Den Bosch deze laatste uitspraak op 11 september 2015 heeft overgenomen, rijst de vraag hoe nu al tot tweemaal toe rechters uitspraken hebben kunnen doen die zo overduidelijk in tegenspraak zijn met de intentie van de wetgever en met de Europese verplichting de btw-vrijstelling te beperken tot aanbieders van gezondheidszorg op voldoende niveau.9 De argumenten waarvoor de rechters in deze zaken zijn gezwicht verdienen een aparte beschouwing en zij kunnen stuk voor stuk door willekeurig welke medicus gemakkelijk worden ontzenuwd.10 In de rechtszaal ontbreekt echter deze expertise: de advocaat van de alternatieve genezer treft slechts juristen aan, respectievelijk die van de belastingdienst en die in de persoon van de bestuursrechter. Die situatie heeft aldus geleid tot een serie uitspraken, die het beste als frivool zijn te kwalificeren. De gevolgen zijn aanzienlijk. De overheid dreigt jaarlijks 65 miljoen euro aan inkomsten mis te lopen, de alternatieve genezer ontleent status aan zijn btw-vrijstelling, die immers een zeker kwaliteitsniveau impliceert, terwijl die btw-heffing op medisch zinloze therapieën juist zo nuttig ‘remgeld’ had kunnen zijn. Het ergste is in mijn ogen nog niet eens dat de rechter op de stoel van de wetgever is gaan zitten en zo in de Nederlandse rechtspraktijk de Europese regelgeving bruuskeert, maar vooral dat belastingrechters nu krachtig bijdragen aan de misleiding waaraan patiënten in de alternatieve geneeskunde zijn blootgesteld.

 

auteur

Cees Renckens
gynaecoloog n.p., voormalig voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij

 

contact

renckens@xs4all.nl

cc: redactie@medischcontact.nl

Geen belangenverstrengeling gemeld


voetnoten

1. ECLI:NL:GHSGR:2007:AZ8698

2. Hoge Raad 15-02-2008, LJN BC4421

3. ECLI:NL:GHSGR:2009:BJ1267

4. LJN: CA0102, Rechtbank Arnhem, AWB 12/4794

5. ECLI:NL:GHSHE:2013:3037

6. ECLI:NL:HR:2015:744

7. ECLI:NL:RBZWB:2015:3315

8. ECLI:NL:RBZWB:2014:6382

9. ECLI:NL:GHSHE:2015:3527

10. Enkele van deze argumenten waren: de opleiding in de alternatieve geneeskunde was prima; de aanvullende zorgverzekering vergoedt deze geneeswijze; huisartsen verwijzen naar de genezer; de KNMG heeft richtlijnen voor toepassing van niet-reguliere behandelwijzen; de buitenlandse opleidingen van de genezer (België, Engeland) zijn van goed niveau; BIG-registratie is niet essentieel; acupunctuur vormt een onderdeel van de artsenstudie in Groningen en Utrecht; het alternatieve beroep concurreert met een regulier van btw vrijgesteld beroep; mijn beroepsopleiding gaat een NVAO-accreditatie aanvragen.

 

 

Een arts-acupuncturist maakte bezwaar tegen een btw-heffing en werd door de rechtbank in het gelijk gesteld.
Een arts-acupuncturist maakte bezwaar tegen een btw-heffing en werd door de rechtbank in het gelijk gesteld.
lees ook <b>Download dit artikel (PDF)</b>
recht opinie
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.