Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
interview

‘Blijkbaar moeten we bang zijn’

Artsen Covid Collectief pleit voor breder perspectief

24 reacties
Erik van 't Woud
Erik van 't Woud

Juni 2020 schreef internist Evelien Peeters een brandbrief over de ‘bijwerkingen’ van de coronamaatregelen. In december richtte ze met collega’s een artsencollectief op voor een covid-19-beleid met zo min mogelijk nevenschade.

‘Je zou denken dat de wetenschap beter wordt van vragen stellen, twijfel en debat. Maar het afgelopen jaar was daarvoor weinig ruimte.’ Aan het woord is internist Evelien Peeters. Ze schreef afgelopen juni een brandbrief over de ‘bijwerkingen’ van de strijd tegen corona. De bijval die ze kreeg van zo’n twintigduizend ondertekenaars, leidde tot de oprichting van het Artsen Covid Collectief. Ze willen de nevenschade van de maatregelen beperken. Peeters: ‘Dat wil gelukkig iedereen. Laten we vanuit dat gemeenschappelijke doel met elkaar in gesprek gaan. De uiteindelijke waarheid is afhankelijk van de factoren die je meeweegt.’

Speerpunten van het Artsen Covid Collectief zijn: kinderen ­zonder maatregelen naar school, covidzorg niet automatisch voorrang geven op andere zorg, preventiemaatregelen treffen om de gezondheid te bevorderen, kwetsbare personen maximaal beschermen als ze dat willen en de eerste lijn faciliteren om tijdige coronazorg te verlenen – en stoppen met ‘angst zaaien’.

Peeters is voorzitter van de stichting, die inmiddels door veertig vrijwilligers dagelijks wordt ondersteund. Zo’n achthonderd ­artsen hebben zich aangemeld als vriend naast dertienduizend zorgprofessionals en sympathisanten. Het collectief hoopt artsen te steunen die hun zorgen uitspreken, wil gesprekspartner zijn voor instanties en wijst op de wetenschappelijke resultaten over virusoverdracht, testbeleid en nevenschade die buiten beeld van beleidsmakers lijken te blijven.

Wat zien jullie als belangrijkste nevenschade?

‘Er zijn directe effecten op de gezondheid, doordat de non-covidzorg meermaals is afgeschaald en er zijn indirecte effecten. Door een combinatie van stress, schulden, eenzaamheid, armoede, ­huiselijk geweld of leerachterstanden wordt onze geestelijke en lichamelijke gezondheid aangetast.’

‘Er zijn steeds strengere maatregelen met steeds minder inzichtelijke doelstellingen’

Op welke maatregel zijn jullie het meest kritisch?

‘De WHO heeft in 2019 een grote review gedaan van alle maat­regelen tegen influenzavirussen. Daar kwam uit dat eigenlijk niets afdoende werkte, behalve als je mensen echt zou kunnen dwingen. Maar de WHO concludeerde dat dwang niet opweegt tegen de schade die dat aanricht. De ingrijpende maatregelen zoals we die sinds maart hebben gezien, geven veel schade en verhogen een aantal van de risico’s voor ernstige covid-19. Nederland heeft sinds oktober 2020 steeds strengere maatregelen met steeds minder inzichtelijke doelstellingen. Het kabinet heeft naar ons idee de verantwoordelijkheid om inzicht te verschaffen in het beschermende effect van een onvrijwillige maatregel ten opzichte van schade aan de jeugd, psychisch welzijn en economisch kwetsbare groepen.’

Wat voor aanpak wil het collectief?

‘Van de mensen die besmet raken met corona wordt 1 à 2 procent zo ziek dat ze moeten worden opgenomen. 94 procent van hen heeft een duidelijk risicoprofiel, dat staat precies beschreven in de covid-19-richtlijn van het RIVM. Die coronavatbare groep is duidelijk omschreven, het is niet zo dat iedereen daarbinnen valt. Wij bepleiten: laten we gezonde mensen toch vooral gezond ­hóúden – van lichaam en geest – en middelen en mankracht aanwenden voor vrijwillige bescherming van risicogroepen.’

Hoe zien jullie het gevaar van corona?

‘De risicopercentages op overlijden door covid-19 lopen exact gelijk met het overlijdensrisico bij de leeftijdsgroepen vanaf 60 jaar. Het CBS laat zien dat er in 2017 evenveel mensen onder de 65 overleden als in 2020. Het ziektebeeld kan ook bij jonge mensen wel heftig zijn, maar de vraag is of het voorkomen ­daarvan opweegt tegen de schade die door de maatregelen wordt aangericht op korte en vooral ook lange termijn aan grote groepen van de bevolking. Het inzetten op vroege behandeling zou de ziektelast kunnen terugdringen.’

Het CBS becijferde dat er in 2020 – mét lockdowns – dertien­duizend mensen meer zijn overleden dan verwacht.

‘In het vorige coronaseizoen zijn ongeveer evenveel mensen ­overleden als in een zeer zwaar griepjaar. De afgelopen vier jaar voeren we met grote tekorten aan bedden en personeel al scherp aan de wind tijdens het griepseizoen. Ook toen hadden we code rood, beddentekort en uitplaatsingen naar Duitsland. Meerdere reviews laten zien dat het effect van lockdowns marginaal is op de huidige virusbestrijding. En het blijft onduidelijk in hoeverre mensen stierven aan of mét corona. Ook zijn we de coronadoden nu aan het doortellen, terwijl coronavirussen normaliter seizoens­virussen zijn. Waarom zijn we niet gestopt in week twintig en opnieuw gaan tellen in week veertig, zoals we dat elk jaar doen als een nieuw griepseizoen begint? En waarom hebben we het continu over besmettingen, terwijl het gaat over positieve test­uitslagen? De nu gemelde cijfers leiden tot angst. Er zijn ook mogelijkheden geweest om mensen gerust te stellen.’

‘Meerdere reviews laten zien dat het effect van ­lockdowns marginaal is’

Geruststellen?

‘Waarom is in juni niet gezegd: “Goed nieuws: de gemodelleerde voorspelde mortaliteit van maart van 3,4 procent blijkt onjuist, het is gemiddeld bijvoorbeeld 0,2.” Zo had je angst kunnen wegnemen. Er zijn verschillende momenten geweest waarop mensen gerustgesteld hadden kunnen worden, die niet zijn gepakt. ­Daardoor ontstaat de indruk dat we blijkbaar bang moeten zijn.’

Het collectief spreekt van een ‘angstpandemie’. Wat bedoelen jullie daarmee?

‘Als je naar persconferenties en talkshows kijkt en je gaat niet op zoek naar extra informatie, dan vernauwt je blik. We krijgen overlijdensaantallen te horen, zonder dat dit in perspectief wordt geplaatst. We zien absolute getallen, maar de meeste mensen weten niet dat iedere dag vierhonderd mensen overlijden. Ze weten ook niet dat er dagelijks gemiddeld vijftien mensen door een longaandoening of longontsteking op een ic terechtkomen en dat dit meer in de winter gebeurt dan in de zomer.’

Er liggen veel patiënten met covid-19 in het ziekenhuis. Is de angst voor overvolle ziekenhuizen niet reëel?

‘Wie heeft er goed inzicht in die getallen? Sinds het einde van de herfst testen veel ziekenhuizen ook mensen op corona die om andere redenen zijn opgenomen. En als zij een positieve uitslag hebben, wijst dat op een infectie nu of van enige tijd geleden? Wanneer die persoon overlijdt, bestaat de kans dat hij op de lijst van coronaoverlijdens komt. Het beleid daarin verschilt per ­ziekenhuis. Ook overplaatsingen geven een vertroebeling van het beeld. Dan het testen zelf. Volgens de WHO en het RIVM werkt de PCR-test goed ná beoordeling van het ziektebeeld door een arts met inachtneming van de hoogte van de cycle threshold en de aard en duur van de klachten. Maar onze overheid voert een steeds laagdrempeliger testbeleid. De uitslag wordt binair gecommuniceerd, terwijl het een semikwantitatieve schaal is van zeer zwak positief tot sterk positief, waarbij in de literatuur alleen de laatste groepen in verband worden gebracht met besmettelijkheid. Testen zonder klachten of zonder medische beoordeling vooraf, zoals we nu doen, komt overeen met screening. Daaraan zitten strikte voorwaarden waaraan bij SARS-CoV-2 niet wordt voldaan. Maar deze testuitslagen en computermodellen zijn wel de getallen waarop beleid wordt gebaseerd.’

We hoeven dus niet bang te zijn voor code zwart?

‘De voorspellingen voor code zwart komen voort uit modelberekeningen. Ik denk dat de tijd rijp is voor het openbaar maken van dit model en de waarden waarmee wordt gerekend. Het is tijd voor transparantie.’

Hoe denken jullie dat inzetten op vroege behandeling de ziektelast en ziekenhuisdruk kan terugdringen?

‘Wij horen bij herhaling dat huisartsen niet weten welke patiënten positief zijn getest, dat ze mensen graag langer thuis zouden willen behandelen en dat patiënten met thuismonitoring eerder uit het ziekenhuis kunnen. Dergelijke initiatieven – vanuit de zorg zelf, niet vanuit de overheid – zie je hier en daar, maar hebben maanden nodig gehad om van de grond te komen. We testen dure middelen voor een heel kleine groep op de ic. Waarom onderzoeken we de vroege behandelopties voor de grote groep patiënten in de eerste lijn niet maximaal, die pathofysiologisch en in kleine studies veelbelovend lijken op het gebied van sneller herstel en minder ziekenhuisopnames?’

De maatregelen worden toch genomen op basis van adviezen van experts?

‘We worden steeds meer opgeleid om expert te zijn op ons eigen postzegelgebied. Daarmee zien we het grotere geheel vaak niet. Iedereen werkt naar eer en geweten binnen zijn expertisegrenzen, maar is zich daardoor soms onvoldoende bewust van schade op andere terreinen. Je kunt deze pandemie niet goed bestrijden zonder je breed te verdiepen in de effecten en bijeffecten van je interventies. Het is heel goed dat er experts zijn, maar dan moeten we ons er zeer van bewust zijn dat ze vanuit één gebied spreken en dat hun kennis nog moet worden samengevoegd. En laten we wetenschappers en professionals vooral ook de ruimte geven om creatief en vrij te denken en hun voorstellen vervolgens testen en doorrekenen.’

Wat motiveert u om voorstellen te doen?

‘Ik ervaar dit overheidsbeleid als moreel overschrijdend. In plaats van ons geluid serieus te nemen zijn er media die het proberen weg te zetten in complothoeken zonder op de inhoud in te gaan. Dat loopt in lijn met een vorm van censuur die we zien in de media. Het heeft lang geduurd voordat vragen over het beleid überhaupt in de krant zichtbaar mochten zijn, nu is daar gelukkig meer ruimte voor. Het is ook vreemd dat ik met dit geluid mijn reputatie en baan op het spel zou kunnen zetten. Ik zou verwachten dat er juist behoefte is om het gevoel van zorgverleners dat er een grens is bereikt, te onderzoeken. Sommige van de bij het collectief betrokken artsen zijn ontslagen of hebben een zwijgcontract. Andere zitten in een vertrouwensconflict. Bij mij gaat het goed op mijn werk, maar ik ben voorzichtig. Ik spreek me oprecht uit en probeer niemand te schaden. We hebben meer dan honderd miljard uitgegeven aan corona en onze vrijheid is enorm ingeperkt uit naam van de volksgezondheid. Terwijl dit op lange termijn waarschijnlijk meer schade doet dan het oplevert. Het is goed als artsen zich hierover kunnen uitspreken.’

lees ook

  • ‘Artsen Covid Collectief benadert coronadebat eenzijdig’

    Stichting Artsen Covid Collectief vraagt aandacht voor de sociologische, psychische en economische schade die het gevoerde coronabeleid in haar ogen aanricht, maar gebruikt daarbij eenzijdige argumenten. Bovendien gaat het collectief niet in discussie over de wetenschappelijke onderbouwing van beweringen.

  • Het eigen gelijk

    Dat de discussie over corona sterk gepolariseerd is, verbaast niet. Er is gewoonweg nog weinig kennis over het virus, over het effect van de ingrijpende maatregelen tegen het virus, en ook over nevenschade van die maatregelen.

  • Verbleekte mores

    De kranten koppen tegelijkertijd over de eerste vaccinaties aan 90-jarigen én over jongeren die ten onder gaan aan eenzaamheid, psychische malaise en leer­achterstanden door coronamaatregelen. Een bizarre tegenstelling waarbij de noodklok voor jongeren tevergeefs wordt geluid.

  • Kritische artsen in coronatijd

    Het geluid van artsen die kritische kanttekeningen plaatsen bij het coronabeleid zwelt aan. Drie artsen die afgelopen tijd hun hoofd boven het coronamaaiveld uitstaken, lichten toe wat hen dreef en wat dat heeft opgebracht.

  • Artsen kritisch in brandbrief over coronamaatregelen

    Een groep van 81 artsen heeft een openbare brandbrief geschreven, waarin ze de politiek oproept tot meer openheid in het debat rond de coronamaatregelen. De groep artsen meent dat de huidige coronamaatregelen ‘meer schade aanrichten dan goeddoen’.

download dit artikel (pdf)
interview politiek covid-19
  • Eva Nyst

    Eva Nyst (1973) is journalist bij Medisch Contact en heeft als aandachtsgebieden veiligheid, recht, ethiek en preventie.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Frans König, Gepensioneerd (huis)arts, Velp 03-03-2021 16:48

    "De stellingname van Evelien Peeters is mij uit het hart gegrepen. Wat ik mis is het benoemen van het onethische aspect van het kabinetsbeleid door de schaarste (aan bedden en deskundig personeel) niet eerlijk te verdelen. En dat geldt ook voor het achterwege laten van pogingen om tijdelijk extra bedden te scheppen in enkele noodhospitalen. Mijn gepensioneerde vakgenoten en vele andere rustende of in deeltijd werkende zorgmedewerkers zijn in grote getale bereid om zich daarvoor in te zetten. Het kabinet zegt dat het de kwetsbaren onder ons wil bescheremen, maar in feite verschuift het een verlies aan levenjaren naar andere groepen patiënten die door de afschaling te laat aan de beurt komen. Dan resteert als enige verdediging voor alle repressie het voorkómen van overbelasting in de ziekenhuizen. Noodhospitalen kunnen daar een (gedeeltelijke) oplossing voor zijn. En daarmee zou het sluiten van hele sectoren van onze maatschappij en het sociaal isoleren van vele ouderen én jongeren veel minder nodig zijn geweest. J'accuse."

  • Siebe Blok, Coassistent en MSc immunologie, Amsterdam 24-02-2021 12:21

    "Ik heb mijn uiterste best gedaan om dit geluid serieus te nemen. En ik denk dat er altijd ruimte moet zijn (en is) voor discussie over de proportionaliteit van de maatregelen. Na de website van het artsencollectief zorgvuldig te hebben bekeken moet ik helaas tot de conclusie komen dat de Evelien Peeters niet wordt "weggezet in complothoeken", maar zichzelf vrijwillig in de complothoeken begeeft.

    Op de website staat het volgende nieuwsbericht: https://artsencollectief.nl/je-laten-vaccineren-is-niet-zomaar-even-een-frikandel-eten-waar-je-ook-niet-van-weet-wat-er-in-zit/. Hierin wordt gelinkt naar een youtube filmpje van een meneer die uitlegt hoe het nou zit met de vaccins. Ik raad aan het zelf even te bekijken. Hij beweert dat de huidige vaccins gevaarlijk zijn, en als bijwerkingen plotse hartdood en neurologische complicaties leidend tot suïcide heeft. Ook impliceert hij dat hydroxychloroquine en ivermectine werkzame medicijnen zijn, maar dat deze uit kwade opzet niet worden gebruikt (over dexamethason, remdesivir en tocilizumab wordt niet gesproken). In de comments wordt meermaals gezegd dat onze minister van volksgezondheid satan(ist) is. Wat een nieuws.

    Overigens staan er in de nieuwssectie ook een minstens 1 nieuwsbericht dat later door de auteur is teruggetrokken omdat het niet waar bleek te zijn. Dit staat nog steeds als nieuws op de website. In het stuk over immuniteit worden cijfers genoemd met als bron het RIVM, maar deze cijfers staan helemaal niet in de bron.

    Ik vraag mij af of de artsen in dit collectief weten waar zich mee inlaten. Kijkt u alstublieft het filmpje wat door u als nieuws wordt bestempeld en oordeel zelf. Eenieder die zich schaart achter dit collectief moet zich bewust zijn dat de website gebruikt wordt om onwaarheden te verspreiden. Ik ervaar dit als moreel overschrijdend. Laten we deze discussie voeren op basis van feiten, en niet op basis van "alternatieve feiten"."

  • beke rodermond, huisarts, huissen 22-02-2021 15:13

    "Dank voor het geplaatste verhaal van Evelien Peeters en dank voor allen die zich binnen het medisch bedrijf onbelemmerd uitspreken over de wenselijkheidsgrenzen van Covid-maatregelen.

    Het verbaast me al vele jaren dat we binnen het medisch bedrijf ongegeneerd sturen op maximale overlevingsduur ten koste van veel. Als we meer oog zouden hebben voor levensgeluk en de heilzame dood en vervolgens een bredere definitie zouden hanteren voor gezondheid, dan zouden we veel beter antwoord kunnen formuleren op deze pandemie en alle pandemieën die nog komen.
    Ik mis ook bescheidenheid bij veel ouderen met een hele slechte gezondheid. Dat neem ik ze niet kwalijk, maar ik neem het ons eigen bedrijf wel kwalijk dat we dit propageren en dus produceren.

    Verder vraag ik me af of we regionale categorale ziekenhuizen zouden kunnen oprichten die bij elke nieuwe pandemie opnieuw in gebruik genomen zouden kunnen worden waarmee de gebruikelijke zorginstellingen buiten schot blijven. Zo is overbelasting van de zorg dan geen groot motief meer om buitensporig maatschappelijk te moeten optreden. Die categorale gebouwen worden na functie weer omgebouwd tot iets anders moois. En geïnspireerd door de ouwe dienstplicht maken we een vriendelijke zorgplicht zodat we personeel hebben op afroep."

  • Els van Veen, huisarts 22-02-2021 14:34

    "Bedankt Evelien, voor je moed.

    Helaas is er ontzettend veel moed voor nodig om als arts je bezwaren te benoemen. Censuur en erger zijn de gevolgen. Heb ik zelf ook bemerkt.

    In het afgelopen jaar zijn wij als land met ruim 17 miljoen mensen terecht gekomen in een situatie waarin
    - mondkapjes verplicht werden, terwijl zij niet werken
    - scholen werden gesloten terwijl kinderen niet bijdragen aan besmetting en het virus voor 99% van de mensen nauwelijks klachten geeft, velen worden niet eens ziek
    - de avondklok verplicht werd gesteld en vorige week zelfs met een spoedwet werd bestendigd
    - testen verplicht werd gesteld, ook al heeft het geen zin mensen te testen als de ziekte nauwelijks problemen geeft
    - een vaccinatieplicht dreigt, met goedkeuring van KNMG ethicus Gert van Dijk, terwijl de vaccins tijdelijk zijn toegelaten (tot 2023) en we nog niets weten over de lange termijn effecten
    - demonstreren werd verboden, tegenwoordig moet je het 'koffie drinken' noemen
    - zingen werd verboden, ook in de kerk
    - de horeca lange tijd werd gesloten en vanaf half oktober 2020 tot op heden opnieuw

    enzovoort

    En dat voor een virus met een IFR van 0,23% geschat op wereldnivo en onder de 70 jaar 0,023%

    KNMG en redactie van Medisch Contact, wanneer bekent u eens kleur???!!!
    Dit is tegen de artseneed. Dit is tegen de code van Neurenberg. In die laatste code staat dat wij mensen niet aan experimenten mogen onderwerpen zonder hun toestemming.
    "

  • Don Cox, Bedrijfsarts, Diemen 21-02-2021 22:26

    "Ik kan mij geheel vinden in dit betoog.
    Als bedrijfsarts heb ik in toenemende mate te maken de gevolgen van de huidige Coronamaatregelen zoals stress-, angst- en depressieve klachten bij werknemers. En al is het huidige beleid niet de oorzaak van verzuim op psychische gronden, de herstelduur bij psychische aandoeningen wordt vaak in negatieve zin beïnvloedt hierdoor.
    Ik hoop dat er later ook vele miljarden ter beschikking komen om de ontstane schade te repareren."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.