Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
video

Bilthoven krijgt eerste borstkankerkliniek

2 reacties

Chirurg Jan van Bodegom organiseert zijn ideale ziekenhuis


Om de steeds complexere borstkankerzorg op hoog niveau te kunnen verzorgen, is concentratie ervan noodzakelijk. Vanuit dat oogpunt is chirurg Jan van Bodegom een borstkankerkliniek aan het oprichten: het Alexander Monro-ziekenhuis, in Bilthoven. Daar is niet iedereen in oncologisch Nederland blij mee.

Sophie Broersen

Trots loopt Jan van Bodegom door het gebouw dat over een maand al open gaat voor patiënten: het Alexander Monro-ziekenhuis in Bilthoven. Het oude gebouw op het groene Berg en Bosch-terrein, ooit een sanatorium, ruikt nu naar smeltend plastic, verf en lijm. Het glas is net gezet, de ok-deuren hangen, werklui zijn nog druk bezig. De chirurg, die tot vorig jaar nog in ziekenhuis Bernhoven werkte, laat zien waar de poli komt, waar de radiologieafdeling, de ruimte waar chemo wordt toegediend, de operatie-kamers, de eenpersoonskamers en de zaal waar vier bedden komen te staan. De ruimte waar de medisch specialisten met zijn allen, elke dag, multidisciplinair gaan samenwerken. Van Bodegom: ‘Dit is geen ZBC’tje dat een arts erbij doet; hier is alles in huis wat nodig is voor optimale borstkankerbehandeling’.

Jan van Bodegom, chirurg en oprichter van het Alexander Monro-ziekenhuis in Bilthoven


Chirurgen, oncologen, anesthesiologen, radiologen, een radiotherapeut, plastisch chirurg, patholoog en nucleair geneeskundige zijn al in dienst, naast verpleegkundigen en zorgverleners die zich met de psychosociale opvang zullen bezighouden. Alleen voor radiotherapie zullen patiënten naar andere centra worden verwezen. De eerste patiënten hebben zich al gemeld.

Vertrouwen
Van Bodegom is al zes jaar bezig om dit initiatief te realiseren. De grote verzekeraars zien het wel zitten met hem, vertelt de chirurg: ‘Er staan nog geen handtekeningen onder contracten. Maar laat ik dit zeggen: het ziet er zo goed uit dat we een tweede mammograaf hebben aangeschaft. Zoveel vertrouwen is er wel.’ En dat in crisistijd. Van Bodegom vond banken en particuliere partijen bereid om te investeren in zijn ideaalbeeld van hoe patiënten met borstkanker behandeld moeten worden: zoals zij dat zelf willen. Dat lukte hem niet in de ziekenhuizen waar hij werkte: ‘In gewone ziekenhuizen ben je de hele dag bezig met het behartigen van belangen, met overleggen, met afstemmen.’

Op schetsen van de architect laat Van Bodegom zien tot in welke details is nagedacht over hoe een bijna huiselijke sfeer zal worden gecombineerd met de strenge normen voor veiligheid en kwaliteit. Volgens de chirurg zal de nieuwe kliniek aan alle eisen voldoen die zorgverzekeraars, inspectie, patiënten- en wetenschappelijke verenigingen stellen aan borstkankerzorg: ‘Anders hoef je hier niet aan te beginnen.’ De juiste luchtbehandeling, voldoende diagnostische middelen, een kamer waar patiënten geïsoleerd kunnen worden behandeld in geval van een MRSA-besmetting, ga zo maar door. Volgens Van Bodegom kan dat zonder dat de zorg duurder wordt. Sterker nog, hij kan voor een lagere prijs werken dan andere ziekenhuizen: ‘Minder overhead, minder vergaderingen, en iedereen in loondienst’, is zijn verklaring.

Ziekenhuisverband
‘We juichen elk initiatief toe dat als doel heeft de borstkankerzorg op een hoger plan te tillen. Patiënten indelen per tumorsoort leidt echter tot ongewenste beperking van de totale zorg.’ De voorzitter van het Nationaal Borstkanker Overleg Nederland (NABON), hoogleraar medisch-oncoloog Vivianne Tjan-Heijnen, vindt dat oncologische zorg in het algemeen het beste in ziekenhuisverband kan worden aangeboden: ‘Daar waar mogelijke complicaties kunnen worden behandeld, en de patiënt met comorbiditeit bij alle betrokken behandelaars terechtkan. Een aparte kliniek boet in aan veiligheid. Het is juist waardevol om samen te werken met andere disciplines, wat tot nieuwe inzichten kan leiden. Als ik een patiënt met hersenmetastasen zie, kan ik makkelijk overleggen met de neurochirurg of een operatie nog een optie is.’ Tjan-Heijnen heeft sterk de indruk dat de meeste oncologen meer voelen voor het model van kankernetwerken. Hierbij wordt in plaats van fysieke concentratie vooral kennis geconcentreerd via ziekenhuisoverstijgende mammateams.

‘Iedere borstkankerbehandelaar die ik spreek, zegt, “Zo moet het”’, is daarentegen de ervaring van Van Bodegom. De toenemende complexiteit van borstkankerzorg vraagt ook om concentratie, vindt hij: ‘Vroeger onderscheidden we misschien vijf soorten borstkanker, met eigen protocollen. Dat neemt enorm toe, we gaan nu tot op moleculair niveau bepalen wat voor soort tumor iemand heeft. Om met al die verschillende types ervaring op te bouwen, zul je moeten concentreren.’

Totaalpakket
Dat vindt ook Wim van Harten, lid van de raad van bestuur van het Antoni van Leeuwenhoek, dat zelf een gespecialiseerde borstkankerkliniek opzet. Van Harten: ‘Voor een behandeling op maat worden de biologische kenmerken van kanker steeds belangrijker ten opzichte van alleen de locatie van een tumor. Juist daarom kleeft er een risico aan het geïsoleerd aanbieden van zorg voor één bepaald tumortype. De conclusie van een uitgebreide discussie met onze staf was dat een dergelijke kliniek moet zijn ingebed in een groter centrum, en ook in de directe omgeving ervan moet staan.’ Hij zegt dat er gesprekken zijn gevoerd met aanbieders zoals Van Bodegom, maar dat het AvL uiteindelijk niet met hen in zee wilde: ‘Destijds waren wij er niet van overtuigd dat zij het totaalpakket aan benodigde zorg konden aanbieden, ook voor patiënten met hersen- of longmetastasen of degenen die een complex chemotherapeutisch regime nodig hebben.’

Van Bodegom had graag willen samenwerken met een bestaand ziekenhuis, maar zegt dat aansluiting niet lukte omdat de zorgprocessen structureel anders zijn. Er speelt ook iets anders: ‘Met één centrum waren we er bijna uit, de intentieverklaringen waren al getekend. Maar één vakgroep wilde niet, en het plan is afgeblazen. Als je zoveel patiënten wilt behandelen, zal dat niet in het belang zijn van andere vakgroepen, of andere ziekenhuizen.’ Helaas wil de raad van bestuur van de Tergooiziekenhuizen – een van de instellingen in de regio – geen inhoudelijk commentaar geven op de komst van deze mogelijke concurrent. Ook bij het UMC Utrecht Cancer Center was niemand bereikbaar voor commentaar. Jan van Bodegom denkt dat zijn borstkankerkliniek, waar jaarlijks tweeduizend nieuwe patiënten terechtkunnen, ook los van ziekenhuizen kan bestaan: ‘Zijn er dingen die we niet hebben? Zeker, maar volgens mij hebben we het belangrijkste in huis om hoge kwaliteit te leveren. Dat zullen we gaan aantonen.’



Meer lezen

Beeld: De Beeldredaktie, Erik van 't Woud
Beeld: De Beeldredaktie, Erik van 't Woud
<b>Download dit artikel (PDF)</b>
video Achter het nieuws kanker borstkanker oncologie
  • Sophie Broersen

    Journalist en arts Sophie Broersen schrijft over geneeskunde en zorg in de volle breedte: van wetenschap tot werkvloer, van arts-patiëntrelatie tot zorg over de grens. Samen met de juristen van de KNMG becommentarieert zij tuchtzaken. Sinds eind 2020 werkt zij daarnaast als arts bij het team seksuele gezondheid van de GGD Hollands Midden.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • H.P.Bienfait, Neuroloog, Apeldoorn 22-03-2013 01:00

    "In Bilthoven gaat de eerst borstkanker kliniek in Nederland van start, zoals beschreven in Medisch Contact.
    Heel benieuwd indien er inderdaad 2000 borstkanker patienten op jaar basis behandeld gaan worden, of dat het geheel zonder complicaties zal gaan. Samenwerking met andere ziekenhuizen is er voorsalsnog niet,dit lijkt mij echter een cruciaal punt. Indien een patient met borstkanker neuro-oncologische problemen krijgt, wat dan? Is er sprake van een snelle neuro MRI, EMG, een snel en adequaat consult en medebehandeling van neuroloog, goede samenwerking dmv multidisciplinair werken en overleg? Ook andere complicaties en zorgen lijken niet geadresseerd.
    Ik verwijs naar de diverse commentaren in het zelfde artikel, waarin dit probleem wordt aangekaard. Zonder een totaal pakket aan te kunnen bieden voor patienten met een dergelijke bedreigende aandoening zou ik het geheel omschrijven als een meer dan patient onvriendelijk initiatief.
    Of is deze kliniek alleen ingericht op een heel fijne huizelijke sfeer, en dat we daar heel harmonieus even dat vlekje gaan wegwerken?
    Mij lijkt dat er pas gestart zou mogen worden met het behandelen van een dergelijk kwetsbare groep patienten, als je alles tot in de puntjes hebt geregeld en dan bedoel ik niet het interieur. Ben heel benieuwd hoe de Borstkankervereniging, de Inspectie en de Media tegen deze ontwikkelingen in de zorg aan kijken.
    "

  • J.B.M. Harbers, anesthesioloog, TILBURG 16-03-2013 01:00

    "Mooi, zo’n efficiënte kliniek met weinig vergaderingen en managers. Maar dan hoop ik wel dat zij ook aan interne audits doen en zich laten certificeren door het NIAZ. Dat ze alle kwaliteitsindicatoren registreren en analyseren en daarover een jaargesprek hebben met de IGZ. Dat de specialisten een vereniging medische staf vormen, aan IFMS doen en een reglement mogelijk disfunctioneren toepassen. Dat ze een systeem van veilig incident melden hanteren en calamiteiten diepgaand analyseren door een SIRE-analyse o.i.d.. Dat ze een commissie hebben die d.m.v. gestructureerd status onderzoek potentieel vermijdbare schade opsporen. Dat ze een transfusiecommissie hebben en een hemovigilantiefunctionaris. Dat ze een nabloeding in de avonduren kunnen opereren, een anesthesieassistent in huis hebben die gesneuvelde infusen inbrengt bij een patiënt die moeilijk te prikken is. Dat ze een hygiënist in dienst hebben en een klinisch fysicus (i.v.m. gebruikte röntgenstraling en radioactiviteit). Dat ze VOMA (Veilig Omgaan met Medische Apparatuur) geïmplementeerd hebben en de afdeling medische techniek om 7.30 uur een probleem kan oplossen met een anesthesietoestel. Dat ze 7x24 uur een reanimatieteam paraat hebben (allergische reacties o.i.d.), de bedrijfshulpverlening op peil hebben en brand- en ontruimingsoefeningen houden. Of het dan nog allemaal zo efficiënt is weet ik niet."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.